Phú Thọ: Mở không gian, tạo động lực tăng trưởng mới

Sau sáp nhập, Phú Thọ bước vào không gian phát triển mới với quy mô, nguồn lực và dư địa mở rộng chưa từng có.

Hợp nhất địa giới, hội tụ nguồn lực

Theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổ chức, sắp xếp lại các đơn vị hành chính, ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình được hợp nhất thành tỉnh Phú Thọ mới, với trung tâm hành chính chính trị đặt tại Việt Trì. Sau sáp nhập, tỉnh Phú Thọ mới có diện tích tự nhiên hơn 9.361 km2, quy mô dân số trên 4 triệu người và 148 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc.

Với quy mô mới, Phú Thọ trở thành một trong những địa phương có vị thế nổi bật trong cả nước. Diện tích tự nhiên đứng thứ 15, dân số đứng thứ 11, quy mô kinh tế đứng thứ 6 trong số 34 tỉnh, thành phố. Địa phương tiếp giáp với bảy tỉnh, thành phố, trong đó có Hà Nội và nằm trong vùng Thủ đô, giữ vai trò kết nối các hành lang kinh tế lớn giữa đồng bằng Bắc Bộ với vùng Tây Bắc.

Quan trọng hơn, Phú Thọ mới là sự hội tụ đầy đủ, toàn diện các giá trị lịch sử, văn hóa, nguồn lực và tiềm năng phát triển của ba tỉnh trước đây. Những thế mạnh vốn tồn tại riêng lẻ nay được kết nối, bổ sung cho nhau, tạo thành chuỗi giá trị liên hoàn, mở ra triển vọng cho phát triển bứt phá và bền vững. Đây là nền tảng để Phú Thọ vừa phát huy vai trò vùng Đất Tổ cội nguồn, vừa khẳng định bản lĩnh của một địa phương năng động trong tiến trình đổi mới và hội nhập.

Kết thúc năm 2025, Phú Thọ ghi nhận nhiều kết quả tích cực, toàn diện trên các lĩnh vực kinh tế xã hội, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới. Kinh tế phục hồi và duy trì đà tăng trưởng cao. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2021 đến 2025 ước đạt 7,6 phần trăm mỗi năm, cao hơn mức bình quân chung của cả nước.

Năm 2025, tăng trưởng kinh tế đạt 10,52 phần trăm, đứng thứ 4 toàn quốc và dẫn đầu vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Quy mô kinh tế ước đạt 412,4 nghìn tỷ đồng, tương đương gần 16 tỷ USD, tăng hơn 15 phần trăm so với năm 2024, xếp thứ 6 trong cả nước. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, với tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ chiếm hơn 87 phần trăm, trong khi nông lâm nghiệp và thủy sản giảm xuống còn khoảng 12,9 phần trăm.

Sản xuất công nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò động lực then chốt của tăng trưởng. Tốc độ tăng trưởng công nghiệp năm 2025 đạt 15,4 phần trăm, nhiều sản phẩm công nghiệp chủ lực tăng khá. Kim ngạch xuất khẩu ước đạt 36,8 tỷ USD. Tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn năm 2025 đạt hơn 57.400 tỷ đồng, vượt dự toán được giao, tạo dư địa quan trọng cho đầu tư phát triển.

Cùng với đó, Phú Thọ duy trì kết quả giải ngân vốn đầu tư công trong nhóm dẫn đầu cả nước. Năm 2025, tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 95 phần trăm kế hoạch năm. Thu hút đầu tư tiếp tục khởi sắc với vốn FDI đạt hơn 1,5 tỷ USD, vốn đầu tư trong nước tăng mạnh. Số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đều tăng cao, phản ánh niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường đầu tư của địa phương.

Với quy mô mới, Phú Thọ giữ vai trò kết nối các hành lang kinh tế lớn giữa đồng bằng Bắc Bộ với vùng Tây Bắc.

Vượt thách thức để định hình mô hình phát triển mới

Việc sáp nhập mở ra cơ hội lịch sử để tái định hình không gian phát triển của Phú Thọ theo hướng hiện đại, bền vững và cạnh tranh hơn. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là những thách thức không nhỏ. Địa bàn rộng, kết cấu hạ tầng còn phân mảnh, đặc biệt là hạ tầng giao thông chưa đồng bộ. Trình độ phát triển, cơ cấu kinh tế và chất lượng nguồn nhân lực giữa các khu vực còn chênh lệch. Nhiều tồn tại từ giai đoạn trước sáp nhập cần tiếp tục được xử lý, trong khi những vấn đề mới phát sinh trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp cũng tạo áp lực lớn cho công tác điều hành.

Những thách thức đó đòi hỏi Phú Thọ phải đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành, đẩy nhanh chuyển đổi số, đồng thời tăng cường liên kết nội vùng để khai thác hiệu quả các nguồn lực phát triển.

Bước sang năm 2026, Phú Thọ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt 11 phần trăm, thu nhập bình quân đầu người đạt 6,3 triệu đồng mỗi tháng, thu ngân sách hơn 58.000 tỷ đồng, giải ngân 100 phần trăm vốn đầu tư công được giao và tiếp tục giảm tỷ lệ hộ nghèo. Tinh thần điều hành được quán triệt theo phương châm sáu rõ, tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, siết chặt kỷ cương hành chính.

Kết thúc năm 2025, Phú Thọ ghi nhận nhiều kết quả tích cực, đây là nền tảng để địa phương vừa phát huy vai trò vùng Đất Tổ cội nguồn, vừa khẳng định bản lĩnh của một tỉnh năng động trong tiến trình đổi mới và hội nhập.

Tầm nhìn dài hạn, Phú Thọ không dừng lại ở việc tổ chức lại bộ máy hành chính, mà hướng tới xây dựng một trung tâm công nghiệp, dịch vụ, logistics và du lịch của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ và của cả nước. Đến năm 2030, Phú Thọ phấn đấu trở thành một trong những trung tâm công nghiệp lớn, trọng tâm là công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp điện tử, ô tô, xe máy, từng bước hình thành các khu công nghiệp công nghệ cao thu hút các ngành mới nổi như chíp, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo.

Cùng với đó, tỉnh khai thác lợi thế là cầu nối giữa Thủ đô Hà Nội và vùng Tây Bắc, tiếp giáp sân bay quốc tế Nội Bài để phát triển mạnh thương mại và logistics. Du lịch được xác định là ngành kinh tế quan trọng với định hướng xây dựng Phú Thọ trở thành điểm đến có thương hiệu, gắn du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng với giá trị văn hóa, lịch sử vùng Đất Tổ. Nông nghiệp phát triển theo hướng công nghệ cao, sinh thái, bền vững, gắn với xây dựng nông thôn mới hiện đại.

Những khó khăn, thách thức hiện hữu không chỉ là trở lực, mà còn là mặt bằng thực tiễn để Phú Thọ vượt qua, kiến tạo một mô hình phát triển mới. Việc hợp nhất ba tỉnh là cơ hội lịch sử để tái cấu trúc toàn diện mô hình tăng trưởng, mở ra không gian, động lực và kỳ vọng phát triển mới cho vùng Đất Tổ trong giai đoạn tiếp theo.