PNUE: Không thể hy vọng kìm hãm đà tăng nhiệt độ Trái Đất

Theo PNUE, nếu không giảm lượng khí thải mỗi năm ở tỷ lệ nói trên thì không thể hy vọng kềm hãm đà gia tăng nhiệt độ Trái Đất ở ngưỡng 1,5°C. Trước mắt, theo PNUE, không có dấu hiệu cho thấy là lượng khí thải giảm đi. Năm 2018, hành tinh chúng ta đã đạt kỷ lục về mức tập trung khí thải CO2 với 55,3 giga tấn.

Tuy nhiên, PNUE vẫn tin tưởng có thể đạt được mục tiêu kềm hãm mức hâm nóng Trái Đất nếu kể từ năm 2020 giảm ngay được lượng khí thải theo mức 7,6% mỗi năm, và các quốc gia, không những thật sự cố gắng thực hiện những cam kết đưa ra trong Hiệp định Khí hậu Paris, mà còn phải đi xa hơn nữa.

Theo Hiệp Định Paris, các quốc gia ký kết phải xem xét, đánh giá lại những cam kết của mình cho hội nghị khí hậu COP 26 vào cuối năm 2020 ở Glasgow. Thế nhưng hiện tại, chỉ có 68 quốc gia đồng ý làm việc này, và trong số này không có thành viên nào của nhóm G20.

Một tuần trước COP25, LHQ ra lời kêu gọi “Cứu lấy mẹ Trái đất”

Báo cáo của PNUE được xem như một lời cảnh báo và thúc giục hành động, vài ngày trước hội nghị khí hậu COP 25 ở Tây Ban Nha.

Cũng nhân dịp công bố báo cáo hàng năm về mật độ khí gây hiệu ứng nhà kính, Tổng thư ký Tổ chức Khí tượng thế giới Petteri Taalas ngày 25/11 cảnh báo, không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy sư chậm lại, chứ chưa nói gì suy giảm, bất chấp mọi cam kết theo Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.

Báo cáo không xác định lượng khí nhà kính phát thải ra, mà là lượng khí còn lại trong bầu khí quyển. Cần phải nhấn mạnh rằng, các đại dương vốn chiếm tới 2/3 bề mặt Trái Đất đã hấp thụ hơn 90% lượng nhiệt dư thừa tạo ra do hiệu ứng nhà kính. “Nhiệt độ trái đất hiện nay đã tăng lên 1,1 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, chủ yếu là do sư gia tăng mật độ khí CO2 và các khí nhà kính khác. Hơn 90% lượng nhiệt dư thừa mà chúng ta tạo ra tích tụ trong các đại dương, làm gia tăng nhiệt độ các đại dương và khiến mực nước biển dâng”, ông Taalas cho biết.

Theo các nhà khoa học, mật độ khí CO2 còn đọng lại trong bầu khí quyển năm 2018 đã phá vỡ mọi kỷ lục, tăng lên 407,8 phần triệu, tức là tăng 147% so với thời kỳ tiền công nghiệm năm 1750. Lần gần đây nhất, Trái đất chứng kiến mật độ khí CO2 tương tự trong bầu khí quyển là cách đây từ 3 đến 5 triệu năm: nhiệt độ khi đó nóng hơn từ 2 đến 3 độ C so với hiện nay và mực nước biển cũng cao hơn từ 10 đến 20 mét.

Điều đáng lo ngại hơn là sự gia tăng hàng năm mật độ khí CO2 đọng lại hàng thập kỷ trong bầu khí quyển và thậm chí còn lâu hơn trong các đại dương, cao hơn mức tăng trung bình trong 10 năm qua. Tình trạng tương tự đối với khí metan và NO, trong đó tới 60% lượng khí metan thải ra là do hoạt động của con người (chăn nuôi gia súc, trồng lúa, khai thác nhiên liệu hóa thạch, bãi chôn lấp...) và và khí NO là 40% (phân bón, các quy trình công nghiệp...).

Tổng thư ký Tổ chức Khí tượng thế giới cảnh báo: “Năm ngoái và cả trong năm trước đó, chúng ta tiếp tục phải chứng kiến mức độ gia tăng của các loại khí thải gây hiệu ứng nhà kính và riêng trong năm ngoái là 2,1%. Có thể thấy, bất chấp thỏa thuận khí hậu Paris, lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính vẫn tiếp tục tăng.”

Tại Paris năm 2015, các nước đã cam kết thực hiện các kế hoạch hành động nhằm giảm khí gây hiệu ứng nhà kính. Tuy nhiên từ đó đến nay, lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu vẫn không ngừng tăng lên. Mỹ, một trong những nước phát thải nhiều khí nhà kính nhất, từ đầu tháng 11 vừa qua đã chính thức bắt đầu tiên trình rút khỏi thỏa thuận.

Theo Tổ chức khí tượng thế giới, các nước cần cụ thể hóa những cam kết của mình thành hành động và đưa ra những mục tiêu tham vọng hơn vì lợi ích của toàn nhân loại. Nhiều Nghị sĩ Liên minh châu Âu đang thúc đẩy thông qua tuyên bố “tình trạng khẩn cấp khí hậu” tại COP25 sắp tới tại Tây Ban Nha, nhằm tạo đà cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

Thế giới năm nay liên tục trải qua những tháng nóng nhất trong lịch sử. Một tháng 6 nóng nhất trong vòng 140 năm, tháng 7, tháng 9, tháng 10 nóng nhất trong lịch sử Trái Đất với nhiệt độ tăng từ 0,5 - 1 độ C so với mức trung bình hàng năm.

Tại Ấn Độ hay Australia, người dân phải gánh chịu những đợt nắng nóng đỉnh điểm với nhiệt độ lên tới hơn 50 độ C. Còn ở những xứ lạnh như châu Âu, người dân đã phải chịu cái nóng lên tới 41 độ C khiến nhiều người tử vong.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nhấn mạnh: "Biến đổi khí hậu đang diễn ra nhanh hơn bao giờ hết và đây là mối đe dọa lớn nhất đối với hành tinh chúng ta, đây là vấn đề sống còn của thời đại chúng ta".

Linh Đức