Toàn văn lời điếu tại lễ viếng, truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND, Trưởng Ban Chỉ đạo về tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TPHCM đọc lời điếu - Ảnh: chinhphu.vn

Tạp chí Sức khỏe và Môi trường trân trọng giới thiệu toàn văn lời điếu tại buổi lễ trang trọng, ý nghĩa này.

Kính thưa anh linh các anh hùng liệt sĩ;

Kính thưa đồng chí Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

Kính thưa các đồng chí Lãnh đạo, nguyên Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;

Kính thưa các đồng chí Lãnh đạo, nguyên lãnh đạo TPHCM;

Kính thưa các đồng chí Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; các tướng lĩnh, sĩ quan Lực lượng vũ trang;

Kính thưa toàn thể đại biểu;

Kính thưa đồng bào, đồng chí!

Hôm nay, ngày 14 tháng 10 năm 2026 (nhằm ngày mùng 5 tháng 9 năm Bính Ngọ), tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7, Đảng bộ, Chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân TPHCM long trọng tổ chức Lễ truy điệu 731 bộ hài cốt liệt sĩ của cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng chiến đấu, hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968 về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ TPHCM.

Trong giờ phút trang nghiêm, xúc động này, chúng ta thành kính tưởng nhớ, tri ân và bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, các bậc cách mạng tiền bối, những người con ưu tú của dân tộc, các anh hùng liệt sĩ đã chiến đấu ngoan cường, anh dũng hy sinh, quên mình vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Chúng ta bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến các đồng chí lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, các đồng chí thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ, người có công với cách mạng và toàn thể đồng bào yêu nước đã hiến dâng tuổi thanh xuân, hạnh phúc, một phần thân thể và cả sự sống của mình cho độc lập của Tổ quốc, tự do của nhân dân, cho lý tưởng cao đẹp của Đảng và tương lai trường tồn của dân tộc.

Chúng ta trân trọng biết ơn bạn bè quốc tế yêu chuộng hòa bình, chính nghĩa và lẽ phải đã chung sức, chung lòng vì một Việt Nam độc lập, thống nhất.

Kính cáo anh linh các anh hùng liệt sĩ!

Hôm nay, tại không gian linh thiêng, với lòng thành kính và niềm tiếc thương vô hạn, chúng tôi có mặt tại đây, kính cẩn nghiêng mình dâng lên các anh hùng liệt sĩ vòng hoa tươi thắm, thắp nén hương thơm bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến các anh, các chị - những người anh hùng mãi mãi tuổi 20, đem máu xương của mình đổi lấy thanh xuân cho đất nước.

Trong những đoàn quân tiến vào Thành phố năm ấy, dù quê hương, bản quán có khác nhau, người từ làng quê quan họ, từ mảnh đất ngọt ngào vọng cổ, cải lương, hay dặt dìu câu hò mái đẩy, hoặc miền đất bài chòi thiết tha; người là nông dân, công nhân, thợ thủ công, giáo viên hoặc sinh viên, có đạo hoặc không có đạo, với từng hoàn cảnh sống khác nhau; nhưng ở lứa tuổi đôi mươi, các anh, các chị đều trào dâng một lý tưởng cách mạng cao đẹp, cháy bỏng một khát vọng. Đó là độc lập dân tộc, là non sông về một mối, là Tổ quốc Việt Nam hòa bình, thống nhất, tự do, hạnh phúc.

Văn bia Đền Bến Dược đã ghi:

"Tiếng Bác Hồ - 'Dù đốt cháy dãy Trường Sơn…'

Muôn triệu trái tim sôi sục căm hờn

Đôi tay yếu, mẹ đẩy lùi máy chém

Tấm thân gầy, mẹ cản xích xe tăng

Nước mắt chảy vào tim, mẹ tiễn con ra trận.

'Không có gì quý hơn độc lập, tự do', lớp lớp lên đàng.

Tuổi trẻ! Tuổi anh hùng như đại bàng vỗ cánh

'Đâu có giặc là ta cứ đi!'

Thành phố Sài Gòn, vì sao lấp lánh.

Thề chết đứng, chẳng sống quỳ!

Những đoàn quân đẹp tựa thiên thần.

Đạp đỉnh Trường Sơn, vượt sông Cửu Long tiến về Thành phố."

Theo tiếng gọi của Đảng, của quê hương, các anh chị đã cùng với hàng triệu thanh niên dấn thân vào nơi lửa đạn, quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, cùng toàn Đảng, toàn quân và toàn dân trường kỳ kháng chiến, đi đến thắng lợi cuối cùng.Sự hy sinh của các anh chị là vô giá, công lao của các anh chị là to lớn. Chiến thắng lớn từ hy sinh to lớn! Tổ quốc ghi công, đồng bào, đồng chí ghi nhớ! Vinh quang thuộc về các anh hùng liệt sĩ đã hiến dâng đời mình cho Tổ quốc, đã quên mình vì hạnh phúc của nhân dân.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng thắp hương viếng các anh hùng liệt sĩ tại buổi lễ - Ảnh: chinhphu.vn

Kính thưa anh linh các anh hùng liệt sĩ!

Kính thưa đồng bào, đồng chí!

Với truyền thống thủy chung, trọng nghĩa, "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa", Đảng bộ, Lực lượng vũ trang Quân khu 7, Đảng bộ, Chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân TPHCM quyết tâm thực hiện hoài bão của các liệt sĩ lúc sinh thời, tiếp tục ra sức bảo vệ và xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp, vững bước trên con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân đã lựa chọn. Chúng tôi sẽ chung tay xoa dịu nỗi đau mất mát, biến những mòn mỏi đợi chờ của thân nhân gia đình liệt sĩ thành hành động cụ thể. Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cũng như việc chăm sóc, tôn tạo các nghĩa trang liệt sĩ và các công trình ghi công đã, đang và nhất định sẽ luôn được Thành phố quan tâm, bền bỉ thực hiện tích cực, hiệu quả.

Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Quốc gia, Ban Chỉ đạo Quân khu 7 cùng Ban Chỉ đạo TPHCM đã tích cực, chủ động kết nối các nguồn tư liệu, tìm kiếm nhân chứng, tổ chức khảo sát, xác minh, đưa trang thiết bị hiện đại vào thăm dò, đào tìm và quy tập hài cốt liệt sĩ đã hy sinh. Trong thời gian từ ngày 23 tháng 6 đến ngày 5 tháng 10 năm 2026, Đội K74 và các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 731 bộ hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng. Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" vẫn sẽ tiếp tục không ngừng nghỉ theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: "Mở rộng rà soát toàn bộ các địa điểm có thể có hài cốt liệt sĩ trên địa bàn, không chỉ ở Công viên Lê Thị Riêng mà cả những khu vực từng diễn ra các trận đánh ác liệt trong thời kỳ kháng chiến".

Gần 60 năm cho một cuộc trở về! Các anh, chị - những chiến sĩ Giải phóng quân, Biệt động thành, những người hoạt động cách mạng kiên trung đã không kịp nhìn thấy ngày đất nước thống nhất, đã phải nằm lại giữa lòng đô thị Sài Gòn; âm thầm chứng nhân cho những thăng trầm và chuyển mình đi lên của TPHCM. Ký ức Mậu Thân của các anh chị vùi sâu trong khu đất nghĩa trang đô thành năm nào; nay được muôn triệu trái tim, trí tuệ và tâm sức hướng về, khơi dậy tâm thức lịch sử bi hùng và làm ấm lên mảnh đất Công viên Lê Thị Riêng. Nơi đây, những bàn tay chiến sĩ trẻ, bác sĩ cựu binh ngày ngày tỉ mẩn, nhẹ khẽ gạt lớp đất lẫn vào xương, ráp mối, định hình hài cốt. Do điều kiện chiến tranh ác liệt và lớp bụi thời gian kéo dài, phần lớn hài cốt của các liệt sĩ đợt này, chúng tôi chưa xác định được tên, tuổi, quê quán; song dù quê quán ở đâu, kính xin hương hồn các liệt sĩ hãy xem quê hương TPHCM là nơi đất lành để các anh, các chị yên nghỉ.

Thật nghẹn lòng khi nhìn thấy những di vật ít ỏi mà các anh chị để lại. Đó là bức ảnh nhạt nhòa năm tháng, lọ dầu gió, chiếc lược chải tóc, chiếc kẹp lá, sợi dây chuyền, chiếc nhẫn, chiếc thắt lưng, cái bình tong, đôi dép cao su, cùng võng, tăng và vũ khí. Phần lớn hài cốt đã hòa vào cỏ cây, quyện vào hồn thiêng sông núi. Những mẫu sinh phẩm còn lại, cùng với công tác thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đang được thực hiện trên toàn quốc để phân tích mẫu, lưu trữ tại ngân hàng gen quốc gia. Chúng ta hy vọng tìm được thân nhân, mang lại niềm an ủi, xoa dịu phần nào những mất mát, đau thương cho các gia đình liệt sĩ. Mặc dù có rất nhiều khó khăn phía trước, nhưng chúng ta sẽ không bỏ qua bất kỳ cơ hội hay phương pháp nào để tiếp tục hành trình tìm kiếm đồng đội đã hy sinh.

Lễ viếng, truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng - Ảnh: chinhphu.vn

Kính cáo anh linh các anh hùng liệt sĩ!

Hôm nay chúng ta trang trọng tổ chức Lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt của 731 anh hùng liệt sĩ, những người con ưu tú đã cống hiến trọn tuổi thanh xuân, ngã xuống cho màu xanh đất nước, trở về với đất mẹ. Từ nay các anh, các chị sẽ được yên nghỉ bên cạnh đồng chí, đồng đội và trong tình thương yêu vô hạn của những người đang sống. Với tất cả lòng thành kính và lòng biết ơn sâu sắc, chúng ta cùng cầu mong cho anh linh các liệt sĩ, những người con bất tử của dân tộc được yên nghỉ bình an trong cõi vĩnh hằng. Tổ quốc và nhân dân đời đời ghi nhớ công ơn của các anh hùng liệt sĩ.

Đảng bộ, Lực lượng vũ trang Quân khu 7, Đảng bộ, Chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân TPHCM nguyện tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng, kế thừa xứng đáng sự nghiệp cách mạng vẻ vang mà các anh hùng liệt sĩ đã chuyển giao.

Kính mong các liệt sĩ an giấc ngàn thu!

Trân trọng kính mời các đại biểu, đồng bào, đồng chí dành một phút mặc niệm để tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Phút mặc niệm - bắt đầu!