Về du lịch Pù Luông ngắm mùa lúa chín vàng

Ngược sông Mã lên rừng

Chúng tôi rong ruổi trên chiếc xe máy, phải vượt qua một đoạn đường dài, dốc núi cao lên đến gần 130km để đến với núi rừng Pù Luông. Đường lên Bá Thước quanh co tựa như một con rắn hổ mang khổng lồ đang trườn về với đại ngàn hùng vĩ. Núi rừng Pù Luông hiện ra trước mắt chúng tôi với vẻ đẹp thơ mộng với những rừng cây xanh mượt đầy bí ẩn, tiếng chim gọi bầy trong lá hòa âm cùng tiếng suối róc rách mang đậm vẻ đẹp nên thơ. Chúng tôi đắm say ngắm nhìn cảnh vật sơn lâm, cảm nhận cái mát lạnh trong từng nhịp thở của mình. Đi qua vài dãy núi, những bản làng bắt đầu hiện ra, tôi ấn tượng với những mái nhà sàn cổ của người Thái, người Mường mọc lên ven các sườn núi. Chúng mang một vẻ đẹp lạ tôi chưa bao giờ được thấy khi ở đồng bằng, chúng thô sơ, cổ kính và cả hoài niệm.

Ruộng bậc thang lúa chín vàng quanh Khu bảo tồn Pù Luông.

Nắng Pù Luông rất khác, nó dịu dàng, đỏng đảnh như người thiếu nữ mới lớn, không nóng bức khó chịu mà lại dịu mát vô cùng. Nắng làm con người ta quyến luyến không thôi. Những ánh nắng chạy dọc trên sườn núi, xuyên qua tán cây, tinh nghịch giữa những đồng lúa tạo nên sức hút vô cùng lớn. Trên vài cung đường, chúng tôi rất nhiều lần đã phải dừng lại để ngắm, rồi chụp lại những bức hình đẹp nhất vẻ đẹp không cưỡng lại của miền sơn cước.

Chúng tôi đến với bản Son, bản Bá, bản Mười thuộc xã Lũng Cao, huyện Bá Thước, là nơi chúng tôi đặt chân đầu tiên trong chuyến trải nghiệm khám phá về du lịch núi rừng Pù Luông. Có thể nói, đây là 3 bản làng nhỏ của người Thái, tọa lạc trên đỉnh Pù Heng (Cao Sơn) mở độ cao gần 1000m của dãy Pù Luông và là những bản làng vẫn còn lưu giữ được những phong tục tập quán xa xưa với những mái nhà sàn truyền thống với 2 bếp lửa, họ sinh sống gắn liền với thiên nhiên. Những rừng trúc ở đây nối tiếp nhau chạy qua từng dãy núi, sâu hút, xanh rì, nó đẹp như rừng bên Na Uy đầu xuân. Tiếng chim rừng hòa âm cùng tiếng leng keng của những chiếc mõ rừng chiều được đeo trên cổ những chú trâu chăn thả trong rừng nghe thật rộn ràng.

Đường lên Son Bá Mười ở độ cao gần 1000m luôn tạo cảm giác mạnh cho những tay đua.

Đứng trên đỉnh Pù Heng ngắm nhìn những cánh rừng, những mái nhà sàn cổ kính nghi ngút khói chiều hòa vào quện vào sương núi rừng càng làm cho tâm hồn chúng tôi trở nên yên bình thư thái. Khí hậu ở Son Bá Mười khá đặc biệt, “Một ngày có 4 mùa”, nhiệt độ trung bình mùa hè ở đây khoảng 20-25 độ, mùa đông thấp nhất là 2 độ. May mắn được thiên nhiên ban tặng một khí hậu đặc biệt nên Son Bá Mười được ví như Sapa của xứ Thanh. Cũng vì lí do trên, nên ở đây có rất nhiều nông sản xứ lạnh được trồng như: su su, quýt, cam… ở đây người dân sống vui vẻ, chân chất hòa nhập với thiên nhiên và hiếu khách. Họ hay cười, rất lạc quan, tôi khắc ghi hình ảnh em bé cười e thẹn sau lưng mẹ, họ truyền cho tôi những cảm giác thanh bình, yêu thương đến lạ.

Đến với Son Bá Mười, chúng tôi như được sống ở một thế giới khác, thoát khỏi xô bồ và áp lực của cuộc sống hiện đại, trải nghiệm sống cùng người dân địa phương vô cùng thú vị, đi tìm rau rừng, hái măng, nấu bếp lửa, tìm sâu tre,... Để đến với bản Son Bá Mười, chiếc xe của chúng tôi phải cố gắng vượt qua 5km đường đèo dốc khó khăn, nhưng bù lại chúng tôi lại được ngắm nhìn sự hùng vĩ, thơ mộng của núi rừng Pù Luông.

Những ngôi nhà sàn cổ kính đơn sơ nằm khiêm tốn bên những rặng tre ở Son Bá Mười.

Son Bá Mười cũng là địa danh duy nhất ở xứ Thanh có hoa đào trong một năm với 2 lần đào nở hoa. Lần hoa đào nở rộ thứ nhất sẽ vào tháng 11 âm lịch, sau khi hoa đào của đợt nở lần thứ nhất rụng hết cây đào sẽ cho ra lứa nụ hoa mới để sang tháng 12 âm lịch hoa đào sẽ nở rộ lần thứ 2 vào dịp Tết Nguyên đán.

Tạm biệt cái lạnh giữa mùa hè ở Son Bá Mười, chúng tôi đi dọc suối Nũa đi qua các bản Cao, Nũa của xã Lũng Cao sẽ bắt gặp có khá nhiều những ngôi nhà sàn Homestay dùng để kinh doanh dịch vụ du lịch. Trong những năm gần đây nhu cầu tham quan du lịch sinh thái của du khách trong và ngoài nước theo hình thức khám phá, sống với tự nhiên tìm hiểu phong tục, tập quán, lối sống người dân trong các bản làng người Thái, Mường…quanh Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông phát triển mạnh mẽ đã tạo điều kiện cho sự ra đời của mô hình du lịch sinh thái cộng đồng (Làng du lịch). Những ngôi nhà sàn được nâng cấp, cải tiến trở thành những Homestay phục vụ ăn, ở tại chỗ cho khách du lịch tham quan.

Ai về Pù Luông

Gặp tôi ở bên suối Nũa, anh Hà Văn Tê ở bản Nũa xã Lũng Cao, “ông chủ” Homstay Sinh Thái Hà An, cho biết: “Cái nhà sàn rộng lớn của gia đình tôi, được đầu tư nâng cấp lại làm nhà ở cộng đồng Homestay có sức chứa 30-40 lượt khách, phục vụ ăn, ở tại chỗ cho khách du lịch”. Do mô hình Homestay là của hộ gia đình nên anh Tê vừu làm “ông chủ” quản lý, lại kiêm luôn làm đầu bếp nấu các món ăn đặc sản dân tộc, hướng dẫn viên tham quan du lịch vòng quanh khu Pù Luông… Anh Tê vui vẻ cho biết: “Làm du lịch vừa nhàn lại cho kinh tế cao nên dân bản chúng tôi giờ quay sang làm du lịch khá nhiều, không còn ai vào rừng để chặt gỗ nữa và cũng chẳng có thời gian”.

Khi người dân trở thành hướng dẫn viên du lịch theo mô hình Homestay.

Nơi dừng chân tiếp theo của chúng tôi là Khu du lịch sinh thái suối thác Hiêu, thuộc bản Hiêu xã Cổ Lũng, huyện Bá Thước. Thác Hiêu là một điểm du lịch mới mẻ, vừa được khai thác cách đây không lâu của Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông. Đây là điểm đến yêu thích của dân phượt và các du khách nước ngoài ưa du lịch khám phá trong vài năm nay. Đến Pù Luông mùa lúa chín, cung đường dài 25 km từ thị trấn Cành Nàng đến bản Hiêu rất đẹp bởi hai bên là cánh đồng ruộng bậc thang nằm hai bên bờ suối. Để đến với bản Hiêu chúng tôi phải đi qua một cây cầu gỗ khá chắc chắn do người dân xây dựng để đi lại.

Trên đường đi đến địa điểm này các bạn sẽ bắt gặp những guồng nước đơn sơ được làm từ tre nứa, những ruộng bậc thang xanh non đến thời gian trổ bông, mùi lúa non thoang thoảng ngọt mát. Đi thêm một đoạn đường ngắn nữa thác Hiêu hiện ra trước mắt chúng tôi hùng vĩ, đầy sức sống. Tiếng thác nước rào rào, những dòng nước cuồn cuộn chảy, tung bọt trắng xóa, nước trong veo và mát lạnh. Con đường dẫn lên đỉnh thác tựa 9 tầng mây, khung cảnh hoang sơ càng tăng thêm phần phấn khích đối với những người trẻ muốn chinh phục. Sau khi địa danh này được đưa vào khai thác thì những loại hình dịch vụ du lịch cũng được phát triển mạnh mẽ.

Nhiều ngôi nhà sàn đơn sơ cổ kính đã được các hộ dân nâng cấp, cải tạo thành những Homestay độc đáo.

Các loại hình nhà ở homestay với giá ổn định, dịch vụ ăn uống được phục vụ khá chất lượng. Đến với thác Hiêu du khách sẽ được hòa mình vào thiên nhiên, thưởng thức những món ăn đặc sản miền núi rừng. Ngoài ra du khách có thể tham gia “phiên chợ phố Đoàn” đậm truyền thống văn hóa của người dân nơi đây. Phiên chợ thường được họp vào thứ 5 và chủ nhật hàng tuần. Tham gia hoạt động này du khách dễ dàng tìm thấy những món quà kỉ niệm và đặc sản của núi rừng.

Pù Luông Retreat là nơi cuối cùng chúng tôi khám phá trong khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, nằm sát đường quốc lộ 15C, thuộc bản Đôn, xã Thành Lâm. Pu Luong Retreat - khu nghỉ dưỡng theo mô hình sinh thái, là một lựa chọn lý tưởng cho những người yêu thiên nhiên, muốn tách ra khỏi cuộc sống hiện đại, ồn ào để tìm về một nơi thư giãn thực sự yên bình và hòa mình với đất trời, thiên nhiên. Các bữa ăn ở đây được phục vụ theo Set Menu, là sự kết hợp giữa nguyên liệu địa phương với phong cách ẩm thực tinh tế, chuyên nghiệp theo tiêu chuẩn du lịch. Các bữa ăn cần được đặt trước tối thiểu 1 ngày trước khi bạn đến vì ở đây là khu nghỉ trên núi nên cần thời gian để chuẩn bị. Người Thái ở Pù Luông có các món nướng đặc trưng như gà, vịt, thịt lợn cùng măng chua, đắng... Đây là những món giúp bạn thưởng thức được trọn vẹn hương vị của núi rừng. Một số cái tên khác gợi ý là canh rau ngót rừng, cơm lam...

Gặp ông Lê Thế Sự - Giám đốc kiêm Hạt trưởng Kiểm lâm Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, ông vui vẻ cho biết: “ Hiện đang đưa ra các đề án thúc đẩy quảng bá, giúp đỡ cộng đồng thực hiện du lịch nhằm góp phần nâng cao chất lượng du lịch và đời sống nhân dân. Chúng tôi sẽ cố gắng để việc phát triển du lịch sẽ không làm ảnh hưởng đến thiên nhiên, đảm bảo môi trường, hệ sinh thái của khu bảo tồn và nghiêm cấm tuyệt đối việc mua bán động, thực vật rừng để làm kỷ niệm cho du khách”.

“Chúng tôi rất quan tâm đến việc phát triển du lịch quanh khu bảo tồn, bởi nếu du lịch phát triển người dân sẽ chuyển sang đi làm du lịch hoặc dịch vụ du lịch. Khi đời sống người dân được ổn định và nâng cao lúc đó người dân sẽ không còn vào rừng chặt cây, săn bắn muông thú”.

Khi giới thiệu về tiềm năng du lịch của khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, ông Hà Văn Chúc - Trưởng phòng Văn hóa & Thông tin huyện Bá Thước, phấn khởi cho biết: “Huyện Bá Thước đang xây dựng phương án phù hợp để phát triển tiềm năng du lịch của khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông,giúp đỡ nhân dân thực hiện du lịch cộng đồng. Song song với phát triển du lịch, huyện Bá Thước vẫn chú trọng bảo tồn hệ sinh thái, bảo vệ môi trường khu du lịch”.

Tô Thanh