Bản Lầu (Lào Cai): Đổi mới tư duy, nâng tầm giá trị nông sản vùng biên

Nông dân Bản Lầu thu hoạch dứa rải vụ trên đồi cao – loại cây trồng gắn bó gần 30 năm, đem về hơn 340 tỷ đồng mỗi năm cho xã.

Trong hành trình xây dựng Nông thôn mới, nâng cao thu nhập cho người dân luôn là tiêu chí then chốt tạo đòn bẩy cho mọi chuyển biến khác. Khi kinh tế gia đình khấm khá, bà con mới có điều kiện cùng chính quyền chỉnh trang nhà cửa, đóng góp xây dựng đường sá, giữ gìn vệ sinh môi trường và chăm lo chuyện học hành, y tế cho con em. Đặc biệt, từ khi sáp nhập và mở rộng địa giới hành chính, Bản Lầu có thêm không gian rộng lớn để tính toán lại bài toán sản xuất dài hạn. Thay vì làm ăn manh mún như trước, xã vận động nhân dân dồn đổi, hình thành các vùng chuyên canh tập trung, qua đó nâng giá trị thu hoạch bình quân trên một héc-ta đất canh tác lên khoảng 115 triệu đồng.

Tận dụng điều kiện đất đai và khí hậu sẵn có, chính quyền xã tập trung chỉ đạo người dân phát triển mạnh ba loại cây trồng chủ lực gồm dứa, chè và chuối. Đây là những loại cây vừa hợp với thổ nhưỡng sườn đồi dốc, vừa quen thuộc với tập quán canh tác của bà con nhưng cho hiệu quả kinh tế vượt trội so với trồng ngô, trồng sắn truyền thống.

Gần ba thập kỷ bén rễ trên đất Bản Lầu, cây dứa nay đã mở rộng diện tích lên hơn 2.000 ha, trở thành nguồn thu lớn nhất của địa phương. Mỗi năm, xã cung cấp ra thị trường khoảng 44.800 tấn quả, thu về hơn 340 tỷ đồng. Điểm đáng ghi nhận nhất ở vùng dứa Bản Lầu là bà con đã thành thạo kỹ thuật xử lý cho dứa ra hoa rải vụ và làm dứa trái vụ. Nhờ thu hoạch rải đều các tháng trong năm, quả dứa thu hái đến đâu tiêu thụ hết đến đó, vừa tránh được cảnh dồn ứ ép giá khi vào chính vụ, vừa bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định cho các nhà máy chế biến xuất khẩu.

Những đồi chè xanh ngát ở Bản Lầu vừa đem lại nguồn thu đều đặn quanh năm, vừa giữ đất, chống sạt lở mùa mưa bão.

Cùng với dứa, những vạt chè xanh mướt cũng đang phủ kín các triền đồi của Bản Lầu với tổng diện tích trên 2.642 ha, trong đó hơn 1.900 ha đang cho thu hái đều đặn. Với sản lượng chè búp tươi đạt khoảng 28.500 tấn mỗi năm, cây chè mang về thêm 170 tỷ đồng, tạo việc làm và nguồn tiền mặt thường xuyên cho hàng nghìn hộ đồng bào H’Mông, Dao, Nùng. Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, những đồi chè còn có ý nghĩa lớn về mặt môi trường như một tấm thảm xanh giữ đất, chống xói mòn và giảm thiểu sạt lở trong mùa mưa lũ. Hiện nay, nhiều diện tích chè đã và đang được bà con chuyển sang chăm sóc theo quy trình VietGAP, hướng tới sản phẩm an toàn để mở rộng đường tiêu thụ sang các thị trường khó tính.

Để hoàn thiện bức tranh nông nghiệp đa cây, Bản Lầu duy trì thêm hơn 210 ha chuối với sản lượng chừng 1.700 tấn mỗi năm. Cơ cấu ba loại cây trồng này giúp địa phương san sẻ rủi ro trước những biến động thất thường của thị trường nông sản, bảo đảm hộ nông dân luôn có nguồn thu gối đầu giữa các mùa vụ.

Nút thắt lớn nhất của nông nghiệp vùng cao lâu nay vẫn là đầu ra. Để gỡ khó, xã Bản Lầu tích cực đứng ra làm cầu nối, liên kết các hộ sản xuất, hợp tác xã với các doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm ngay từ đầu vụ. Việc hướng dẫn người dân bón phân đúng cách, thu hái đúng quy chuẩn kỹ thuật gắn với ký kết hợp đồng thu mua đã giúp người trồng an tâm sản xuất, không còn thấp thỏm nỗi lo được mùa mất giá.

Sự thay đổi từ nếp nghĩ đến cách làm của cả chính quyền và người dân đang làm thay da đổi thịt từng bản làng ở Bản Lầu. Giữ vững nguồn thu nhập ổn định cho người trồng trọt chính là cái gốc để địa phương củng cố khối đại đoàn kết, tạo nền tảng vững chắc để tiếp tục về đích ở các tiêu chí nông thôn mới nâng cao trong giai đoạn tới.