Các nước Đông Nam Á cần đầu tư 210 tỷ USD mỗi năm vào năng lượng tái tạo

Năng lượng tái tạo là xu hướng phát triển của thế giới.

Theo báo cáo của IRENA, về dài hạn, các nước cần đầu tư trung bình 210 tỷ USD/năm vào năng lượng tái tạo, hiệu suất năng lượng và để hỗ trợ công nghệ và cơ sở hạ tầng trong giai đoạn từ nay đến năm 2050, góp phần hạn chế tăng nhiệt toàn cầu ở mức 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp.

Đặc biệt, IRENA lưu ý mức đầu tư này cao gấp 2,5 lần so với khoản ngân sách mà chính phủ các nước Đông Nam Á đang lên kế hoạch để đạt mục tiêu về khí hậu.

Báo cáo nêu rõ tổng mức đầu tư có thể lên tới 6.000 tỷ USD đến năm 2050. Các cơ hội đầu tư bao gồm đầu tư vào năng lượng tái tạo, nhiên liệu sinh học, hiệu suất năng lượng, hydrogen...

Theo IRENA, đến năm 2050, các nước có thể giảm tới 160 tỷ chi phí năng lượng. Với việc đầu tư nhiều hơn vào năng lượng tái tạo, đến năm 2050, ASEAN cũng có thể giảm chi phí năng lượng và tiết kiệm được 1.500 tỷ USD liên quan đến sức khỏe của con người và thiệt hại môi trường do sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Thông tin với báo giới, Tổng giám đốc IRENA Francesco La Camera lưu ý việc ngừng sử dụng than đá, cùng với tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo và kết nối lưới điện khu vực là bước đi cần thiết để đạt các mục tiêu không phát thải.

Nuki Agya Utama, Giám đốc điều hành Trung tâm Năng lượng ASEAN, cho biết việc tăng tốc chuyển đổi năng lượng là rất quan trọng để đáp ứng các mục tiêu khí hậu và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế của khu vực.

“Được dẫn dắt bởi Kế hoạch hành động ASEAN về hợp tác năng lượng giai đoạn đoạn II, ASEAN cam kết đạt được 23% tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng nguồn cung năng lượng sơ cấp vào năm 2025”, Nuki nói và cho biết thêm rằng kế hoạch hành động chi tiết của khu vực bao gồm nỗ lực tối ưu hóa công nghệ than sạch.

Hiện nay, nhiên liệu hóa thạch chiếm hơn 85% nguồn cung cấp năng lượng chính của Đông Nam Á. Báo cáo của Irena nhấn mạnh Đông Nam Á phải hành động ngay bây giờ để đảo ngược sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, trong đó phần lớn đến từ các nguồn cung bên ngoài khu vực, do đó làm tăng khả năng tiếp xúc với hàng hóa toàn cầu vốn dễ biến động và ngày càng đắt đỏ. Và ASEAN cần hướng đến các con đường chuyển đổi năng lượng bằng cách sử dụng các nguồn tài nguyên năng lượng tái tạo dồi dào, chi phí rẻ có sẵn trong khu vực.

Theo Francesco La Camera, Tổng giám đốc Irena, việc đóng cửa các nhà máy nhiệt điện than cùng với phát triển năng lượng tái tạo và kết nối lưới điện khu vực là bước đi không thể thiếu để đáp ứng mục tiêu đưa phát thải carbon về mức zero ròng.

Cho đến nay, một nửa số thành viên ASEAN đã ký kết với các tuyên bố quốc tế nhằm chấm dứt sử dụng than để sản xuất điện. Chẳng hạn, Brunei, Indonesia, Philippines, Singapore và Việt Nam đã ký kết Tuyên bố về chuyển đổi than toàn cầu sang năng lượng sạch tại Hội nghị về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc lần thứ 26.

Từ năm 2015 đến năm 2021, tổng công suất lắp đặt từ năng lượng tái tạo của ASEAN đã tăng từ 55 GW lên 97 GW. Đến cuối năm 2021, Việt Nam, Thái Lan và Indonesia dẫn đầu cuộc đua trong khu vực với tổng công suất năng lượng tái tạo đã lắp đặt lần lượt là 43 GW, 12 GW và 11 GW.

Các khoản đầu tư trong những năm gần đây cho thấy những tiến bộ khác nhau trong các mục tiêu đầy tham vọng của ASEAN vào năm 2025 với năng lượng tái tạo chiếm 23% tổng nguồn cung năng lượng sơ cấp và 35% tổng công suất điện lắp đặt.

Trong năm 2021, tỷ trọng năng lượng tái tạo ở mức 14,3% tổng nguồn cung năng lượng sơ cấp (dạng năng lượng thô, chưa chuyển sang các hình thức năng lượng khách như điện, xăng dầu) của ASEAN, không thay đổi nhiều so với 5 năm năm trước đó.

Tuy nhiên, trong năm 2020, khu vực này chứng kiến công suất điện tái tạo tăng lên mức 33,5% tổng công suất điện lắp đặt, một mức tăng đáng kể so với những năm trước, một phần do nhờ sự mở rộng nhanh chóng của điện mặt trời.

Báo cáo của Irena cho rằng để thực hiện các mục tiêu về khí hậu, cần có những nỗ lực trên toàn bộ hệ thống năng lượng của ASEAN. Ví dụ, với sản lượng điện tăng gấp 5 lần vào năm 2050, năng lượng tái tạo cần phải cung cấp từ 90 đến 100% tổng nguồn cung điện ở ASEAN vào năm 2050, tăng từ 26% vào năm 2019.

Việc các nước ASEAN tăng tốc chuyển đổi sang năng lượng bền vững không chỉ cắt giảm lượng khí thải và nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch mà còn tăng tốc độ tiếp cận phổ cập với điện và nấu ăn sạch cũng như mang lại cơ hội kinh doạn lớn hơn ở các nước mới nổi kinh tế năng lượng sạch.

MẠNH HIỆP