Công tác quản lý văn hóa trong môi trường cộng đồng: Bàn chuyện lấy bia mộ về “dựng” hồ sơ di tích
Không phải bia vốn có của di tích
Nhà thờ Nguyễn Hữu làng Gia Miêu, xã Hà Long, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa được xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia năm 2002. Tại di tích có tấm bia mộ của Hằng quận công Nguyễn Hữu Vĩnh (1438-1477) là tổ tiên của Triệu tổ Nguyễn Kim, chúa Nguyễn Hoàng và các vị vua triều Nguyễn. Tuy nhiên, một số người dân làng Gia Miêu và con cháu trực hệ của cụ Nguyễn Hữu Vĩnh ở xã Ba Đình, huyện Nga Sơn lại có đơn đề nghị đưa tấm bia này về Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa vì nó không liên quan gì đến nhà thờ Nguyễn Hữu được xếp hạng di tích này.

Ông Nguyễn Hữu Thoại bên tấm bia mộ Hằng quận công Nguyễn Hữu Vĩnh
Tấm bia mộ nói trên được tìm thấy ở núi Thiên Tôn, thuộc thôn Gia Miêu, xã Hà Long vào năm 1989. Bài viết “Những tấm bia hộp của họ Nguyễn - Gia Miêu ngoại trang ở Thanh Hóa” của nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Thành (sách Thông báo Hán Nôm học năm 1997 của Viện Nghiên cứu Hán Nôm) viết rõ điều đó. Bài viết cũng cho biết, ban đầu người dân dùng bia làm bàn giặt, sau UBND xã Hà Long nghi trong bia có giấu vàng nên thu về cất giữ ở kho của xã. Tấm bia sau đó được cho nhà thờ Nguyễn Hữu mượn.
Để xác thực điều này, chúng tôi tìm đến Di tích lịch sử Quốc gia nhà thờ Nguyễn Hữu làng Gia Miêu. Ông Nguyễn Hữu Thoại, người trông coi di tích, đưa chúng tôi đến tấm bia được ốp chìm trong tường phía bên trái nhà thờ và khẳng định tấm bia này người dân thấy ở núi Thiên Tôn, đem về xã Hà Long. Ông Thoại cũng cho biết, việc đưa bia mộ cụ Nguyễn Hữu Vĩnh về nhà thờ là nghe theo lời khuyên của TS. Đinh Công Vĩ… Liên lạc với TS. Đinh Công Vĩ, ông cho biết khoảng năm 1997, ông và nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Thành có vào huyện Hà Trung nghiên cứu, dịch nhiều tài liệu Hán Nôm. Tuy nhiên, ông không nhớ chuyện có khuyên ai đó mượn bia từ UBND xã Hà Long đưa về nhà thờ Nguyễn Hữu.
Đại diện dòng họ Nguyễn Hữu xã Ba Đình giới thiệu về sắc phong lưu giữ tại nhà thờ
Đề nghị trả di vật về bảo tàng
Chúng tôi đến làng Mậu Thịnh, xã Ba Đình, huyện Nga Sơn, gặp một số con cháu dòng họ Nguyễn Hữu có đơn gửi UBND xã Hà Long và cơ quan báo chí tố cáo ông Nguyễn Hữu Thoại giữ bia mộ của tổ tiên họ, biến làm di vật để xây dựng hồ sơ di tích. Ông Nguyễn Hữu Lực, Trưởng ban liên lạc Đại chi 1; ông Nguyễn Hữu Căn, đại diện Chi đệ nhất, chi thờ Hằng quận công Nguyễn Hữu Vĩnh; ông Nguyễn Hữu Ân, đại diện Chi đệ tam; ông Nguyễn Hữu Hưng, đại diện Chi đệ tứ, mở cho xem bản gia phả chữ Hán và sắc phong các triều vua từ thời Lê Cảnh Hưng tới các triều vua Nguyễn. Nội dung gia phả và sắc phong cho thấy nhà thờ Nguyễn Hữu ở đây là nơi thờ Thái uý Trinh quốc công Nguyễn Đức Trung và Hằng quận công Nguyễn Hữu Vĩnh (cụ Vĩnh là con trưởng cụ Trung).

Cổng vào nhà thờ Nguyễn Hữu làng Gia Miêu
Ông Nguyễn Hữu Lực cho biết, ngày 17/1/2022 đã làm đơn đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, UBND huyện Hà Trung, Sở VH,TT&DL tỉnh Thanh Hóa đưa tấm bia mộ của cụ Nguyễn Hữu Vĩnh từ nhà thờ họ Nguyễn Hữu ở làng Gia Miêu do ông Nguyễn Hữu Thoại đang quản lý trả lại nơi phát hiện ra là khu mộ ở núi Thiên Tôn, huyện Hà Trung. Ngày 22/2/2022, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa có văn bản số 2313/UBND-TD gửi UBND huyện Hà Trung xem xét giải quyết đơn đề nghị. Ngày 17/3/2022, một số người trong dòng họ Nguyễn Hữu ở xã Ba Đình đã làm đơn tố cáo ông Nguyễn Hữu Thoại, người trông coi di tích nhà thờ Nguyễn Hữu làng Gia Miêu, gửi UBND xã Hà Long. Trong đó, đề nghị Chủ tịch UBND xã Hà Long giải quyết đơn đưa tấm bia mộ cụ Nguyễn Hữu Vĩnh về Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa.
Không chỉ người trong dòng họ Nguyễn Hữu ở xã Ba Đình, huyện Nga Sơn tố cáo, mà ngay cả những người trong dòng họ Nguyễn Hữu công tính chính chi ở Gia Miêu, xã Hà Long cũng đã từng có đơn. Ông Nguyễn Hữu Chước, người trông coi nhà thờ Nguyễn Hữu công tính chính chi ở Gia Miêu cho biết, từ năm 2019, ông cũng đã có đơn đề nghị tỉnh Thanh Hóa, Sở VH,TT&DL giải quyết đưa tấm bia ở nhà thờ Nguyễn Hữu về khu mộ ở núi Thiên Tôn. Ngày 2/12/2019, Giám đốc Sở VH,TT&DL Phạm Duy Phương có văn bản số 4247/SVHTTDL trả lời khi nào xác định được mộ cụ Nguyễn Hữu Vĩnh ở đâu sẽ báo cáo UBND tỉnh Thanh Hóa và Bộ VH,TT&DL xem xét giải quyết.

Ông Nguyễn Hữu Lực và ông Nguyễn Hữu Chước đều cho rằng, bia mộ Hằng quận công Nguyễn Hữu Vĩnh có nguồn gốc từ núi Thiên Tôn. Nếu không xác định được chính xác vị trí mộ của cụ thì cũng không thể đưa bia mộ cho nhà thờ ông Nguyễn Hữu Thoại quản lý. Nếu các cơ quan chức năng có trả bia mộ của cụ Nguyễn Hữu Vĩnh về cho con cháu thì phải trả về cho con cháu cụ ở xã Ba Đình, huyện Nga Sơn. Bởi theo ông Nguyễn Hữu Lực, nhà thờ Nguyễn Hữu do ông Thoại quản lý không có tài liệu nào chứng minh được mối quan hệ huyết thống liên quan giữa cụ Nguyễn Hữu Vĩnh và dòng họ ông Nguyễn Hữu Thoại.
| Tại hội thảo khoa học về sự kiện nhân vật lịch sử liên quan trực tiếp đến Di tích lịch sử Quốc gia nhà thờ Nguyễn Hữu xã Hà Long, tổ chức ngày 16/12/2021, GS.TS. Đinh Khắc Thuân đã phát biểu nhấn mạnh: “…Dòng họ Nguyễn ở Gia Miêu là dòng họ lớn, xứng đáng được vinh phong và việc được Bộ VH,TT&DL cấp bằng tôn vinh là thích đáng. Tuy nhiên, cơ sở để làm hồ sơ xếp hạng tồn tại một số vấn đề gây tranh luận”. GS.TS. Đinh Khắc Thuân nêu rõ: Hồ sơ giới thiệu cả bia mộ cụ Nguyễn Hữu Vĩnh mới đưa từ lăng mộ về từ đường, được xây trong tường và dùng làm tư liệu phục vụ xếp hạng di tích là sai. Điều đó làm mâu thuẫn thêm cho dòng họ và vi phạm Luật Di sản văn hóa. Đề nghị chuyển bia này về Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa, vì đó là di vật quốc gia, không ai được chiếm dụng. |
TỪ SƠN
Các tin khác
Khởi tố vụ án 'hô biến' thịt lợn nhiễm bệnh thành đồ hộp sạch
Kiện toàn Ban Chỉ đạo quốc gia vận động hiến máu tình nguyện
Phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt
Hành vi chứa chấp người sử dụng thuốc lá điện tử bị phạt tới 10 triệu đồng
Nhiều luật quan trọng có hiệu lực từ ngày 1/1/2026
Thanh Hóa: Thu giữ hơn 10 tấn cá khoai được bảo quản bằng chất cấm
Phú Thọ bảo đảm quốc phòng - an ninh, chủ động hội nhập quốc tế và phát triển bền vững
Phú Thọ: Công an xã Cao Dương đẩy mạnh xây dựng môi trường sống an toàn
Bắc Ninh: Bắt tạm giam 2 cán bộ thuế nhận 4,3 tỷ đồng hối lộ
Đọc nhiều
Nghiên cứu ứng dụng D-Panthenol và hệ nền sinh học: Bước tiến mới của DUYENTHI GROUP trong phục hồi hàng rào bảo vệ da
Những kỳ tích y khoa đầu năm 2026 tại Bệnh viên Đa khoa vùng Tây Nguyên
Bệnh viện Quân y 121 làm chủ kỹ thuật nút rò động mạch cảnh xoang hang
Cần Thơ xây dựng đội ngũ cán bộ y tế “Giỏi chuyên môn, sáng y đức, vững bản lĩnh, tận tâm phục vụ”
Quản lý đau hiệu quả, thước đo chất lượng chăm sóc người bệnh
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Cảnh báo hành vi giả danh cán bộ thuế, cơ quan thuế để lừa đảo
Phòng ngừa cháy nổ trong dịp Tết Nguyên đán
Ra mắt ứng dụng Tuyên giáo và Dân vận trên điện thoại thông minh
Bồi đắp nguồn nhân lực tại chỗ, từng bước nâng cao dân trí
Khánh thành công trình Trụ sở làm việc Cơ quan Chủ tịch nước
Điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm
Giải mã đà tăng trưởng kỷ lục của một hãng hàng không Việt Nam
Sơn La: Đồng bào tôn giáo hướng về ngày hội bầu cử
Lai Châu: Nhiều cách làm sáng tạo trong tuyên truyền bầu cử đến với bà con vùng đồng bào
Điện Biên: Chuẩn bị chu đáo để mỗi lá phiếu phát huy trọn vẹn ý nghĩa
Trung tâm huấn luyện Bộ đội biên phòng: Chủ động, chặt chẽ, toàn diện cho ngày hội bầu cử
Các mốc thời gian đáng chú ý sau Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp
Thủ tướng ban hành Công điện về tăng cường giải pháp bảo đảm cung ứng xăng dầu
Cần Thơ rộn ràng chuẩn bị cho ngày bầu cử 15/3
Thanh Hóa: Đánh sập đường dây sản xuất, buôn bán thuốc giả gây hại sức khỏe nhân dân
Tuyên Quang: Kiên quyết đấu tranh, đẩy lùi tệ nạn cờ bạc
Siết chặt quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng để chặn hệ lụy lâu dài
Sữa Aptamil thu hồi ở nước ngoài, Bộ Y tế yêu cầu kiểm soát tại Việt Nam
Làm gì để học sinh, sinh viên thoát khỏi sự lệ thuộc vào AI?
Hà Nội công bố môn thi thứ 3 vào lớp 10 là môn Ngoại ngữ
Tổng Bí thư Tô Lâm dự lễ khởi công trường nội trú liên cấp vùng biên tại Cao Bằng
