Công tác quản lý văn hóa trong môi trường cộng đồng: Bàn chuyện lấy bia mộ về “dựng” hồ sơ di tích
Không phải bia vốn có của di tích
Nhà thờ Nguyễn Hữu làng Gia Miêu, xã Hà Long, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa được xếp hạng Di tích lịch sử Quốc gia năm 2002. Tại di tích có tấm bia mộ của Hằng quận công Nguyễn Hữu Vĩnh (1438-1477) là tổ tiên của Triệu tổ Nguyễn Kim, chúa Nguyễn Hoàng và các vị vua triều Nguyễn. Tuy nhiên, một số người dân làng Gia Miêu và con cháu trực hệ của cụ Nguyễn Hữu Vĩnh ở xã Ba Đình, huyện Nga Sơn lại có đơn đề nghị đưa tấm bia này về Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa vì nó không liên quan gì đến nhà thờ Nguyễn Hữu được xếp hạng di tích này.

Ông Nguyễn Hữu Thoại bên tấm bia mộ Hằng quận công Nguyễn Hữu Vĩnh
Tấm bia mộ nói trên được tìm thấy ở núi Thiên Tôn, thuộc thôn Gia Miêu, xã Hà Long vào năm 1989. Bài viết “Những tấm bia hộp của họ Nguyễn - Gia Miêu ngoại trang ở Thanh Hóa” của nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Thành (sách Thông báo Hán Nôm học năm 1997 của Viện Nghiên cứu Hán Nôm) viết rõ điều đó. Bài viết cũng cho biết, ban đầu người dân dùng bia làm bàn giặt, sau UBND xã Hà Long nghi trong bia có giấu vàng nên thu về cất giữ ở kho của xã. Tấm bia sau đó được cho nhà thờ Nguyễn Hữu mượn.
Để xác thực điều này, chúng tôi tìm đến Di tích lịch sử Quốc gia nhà thờ Nguyễn Hữu làng Gia Miêu. Ông Nguyễn Hữu Thoại, người trông coi di tích, đưa chúng tôi đến tấm bia được ốp chìm trong tường phía bên trái nhà thờ và khẳng định tấm bia này người dân thấy ở núi Thiên Tôn, đem về xã Hà Long. Ông Thoại cũng cho biết, việc đưa bia mộ cụ Nguyễn Hữu Vĩnh về nhà thờ là nghe theo lời khuyên của TS. Đinh Công Vĩ… Liên lạc với TS. Đinh Công Vĩ, ông cho biết khoảng năm 1997, ông và nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Thành có vào huyện Hà Trung nghiên cứu, dịch nhiều tài liệu Hán Nôm. Tuy nhiên, ông không nhớ chuyện có khuyên ai đó mượn bia từ UBND xã Hà Long đưa về nhà thờ Nguyễn Hữu.
Đại diện dòng họ Nguyễn Hữu xã Ba Đình giới thiệu về sắc phong lưu giữ tại nhà thờ
Đề nghị trả di vật về bảo tàng
Chúng tôi đến làng Mậu Thịnh, xã Ba Đình, huyện Nga Sơn, gặp một số con cháu dòng họ Nguyễn Hữu có đơn gửi UBND xã Hà Long và cơ quan báo chí tố cáo ông Nguyễn Hữu Thoại giữ bia mộ của tổ tiên họ, biến làm di vật để xây dựng hồ sơ di tích. Ông Nguyễn Hữu Lực, Trưởng ban liên lạc Đại chi 1; ông Nguyễn Hữu Căn, đại diện Chi đệ nhất, chi thờ Hằng quận công Nguyễn Hữu Vĩnh; ông Nguyễn Hữu Ân, đại diện Chi đệ tam; ông Nguyễn Hữu Hưng, đại diện Chi đệ tứ, mở cho xem bản gia phả chữ Hán và sắc phong các triều vua từ thời Lê Cảnh Hưng tới các triều vua Nguyễn. Nội dung gia phả và sắc phong cho thấy nhà thờ Nguyễn Hữu ở đây là nơi thờ Thái uý Trinh quốc công Nguyễn Đức Trung và Hằng quận công Nguyễn Hữu Vĩnh (cụ Vĩnh là con trưởng cụ Trung).

Cổng vào nhà thờ Nguyễn Hữu làng Gia Miêu
Ông Nguyễn Hữu Lực cho biết, ngày 17/1/2022 đã làm đơn đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa, UBND huyện Hà Trung, Sở VH,TT&DL tỉnh Thanh Hóa đưa tấm bia mộ của cụ Nguyễn Hữu Vĩnh từ nhà thờ họ Nguyễn Hữu ở làng Gia Miêu do ông Nguyễn Hữu Thoại đang quản lý trả lại nơi phát hiện ra là khu mộ ở núi Thiên Tôn, huyện Hà Trung. Ngày 22/2/2022, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa có văn bản số 2313/UBND-TD gửi UBND huyện Hà Trung xem xét giải quyết đơn đề nghị. Ngày 17/3/2022, một số người trong dòng họ Nguyễn Hữu ở xã Ba Đình đã làm đơn tố cáo ông Nguyễn Hữu Thoại, người trông coi di tích nhà thờ Nguyễn Hữu làng Gia Miêu, gửi UBND xã Hà Long. Trong đó, đề nghị Chủ tịch UBND xã Hà Long giải quyết đơn đưa tấm bia mộ cụ Nguyễn Hữu Vĩnh về Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa.
Không chỉ người trong dòng họ Nguyễn Hữu ở xã Ba Đình, huyện Nga Sơn tố cáo, mà ngay cả những người trong dòng họ Nguyễn Hữu công tính chính chi ở Gia Miêu, xã Hà Long cũng đã từng có đơn. Ông Nguyễn Hữu Chước, người trông coi nhà thờ Nguyễn Hữu công tính chính chi ở Gia Miêu cho biết, từ năm 2019, ông cũng đã có đơn đề nghị tỉnh Thanh Hóa, Sở VH,TT&DL giải quyết đưa tấm bia ở nhà thờ Nguyễn Hữu về khu mộ ở núi Thiên Tôn. Ngày 2/12/2019, Giám đốc Sở VH,TT&DL Phạm Duy Phương có văn bản số 4247/SVHTTDL trả lời khi nào xác định được mộ cụ Nguyễn Hữu Vĩnh ở đâu sẽ báo cáo UBND tỉnh Thanh Hóa và Bộ VH,TT&DL xem xét giải quyết.

Ông Nguyễn Hữu Lực và ông Nguyễn Hữu Chước đều cho rằng, bia mộ Hằng quận công Nguyễn Hữu Vĩnh có nguồn gốc từ núi Thiên Tôn. Nếu không xác định được chính xác vị trí mộ của cụ thì cũng không thể đưa bia mộ cho nhà thờ ông Nguyễn Hữu Thoại quản lý. Nếu các cơ quan chức năng có trả bia mộ của cụ Nguyễn Hữu Vĩnh về cho con cháu thì phải trả về cho con cháu cụ ở xã Ba Đình, huyện Nga Sơn. Bởi theo ông Nguyễn Hữu Lực, nhà thờ Nguyễn Hữu do ông Thoại quản lý không có tài liệu nào chứng minh được mối quan hệ huyết thống liên quan giữa cụ Nguyễn Hữu Vĩnh và dòng họ ông Nguyễn Hữu Thoại.
| Tại hội thảo khoa học về sự kiện nhân vật lịch sử liên quan trực tiếp đến Di tích lịch sử Quốc gia nhà thờ Nguyễn Hữu xã Hà Long, tổ chức ngày 16/12/2021, GS.TS. Đinh Khắc Thuân đã phát biểu nhấn mạnh: “…Dòng họ Nguyễn ở Gia Miêu là dòng họ lớn, xứng đáng được vinh phong và việc được Bộ VH,TT&DL cấp bằng tôn vinh là thích đáng. Tuy nhiên, cơ sở để làm hồ sơ xếp hạng tồn tại một số vấn đề gây tranh luận”. GS.TS. Đinh Khắc Thuân nêu rõ: Hồ sơ giới thiệu cả bia mộ cụ Nguyễn Hữu Vĩnh mới đưa từ lăng mộ về từ đường, được xây trong tường và dùng làm tư liệu phục vụ xếp hạng di tích là sai. Điều đó làm mâu thuẫn thêm cho dòng họ và vi phạm Luật Di sản văn hóa. Đề nghị chuyển bia này về Bảo tàng tỉnh Thanh Hóa, vì đó là di vật quốc gia, không ai được chiếm dụng. |
TỪ SƠN
Các tin khác
Hành trình đi tìm công lý
Công bố 39 loại sản phẩm bảo vệ sức khỏe là hàng giả
Thủ tục xác định tình trạng nghiện ma túy
Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố, bắt tạm giam đối tượng bạo hành con ruột
Khởi tố người mẹ trong vụ bạo hành bé gái 4 tuổi dẫn đến tử vong
Khởi tố các đối tượng bạo hành khiến bé gái 4 tuổi tử vong
Triệt phá đường dây sản xuất giấm Acetic giả, có thể gây tử vong nếu dùng nồng độ cao
Bộ Y tế vào cuộc vụ bé trai 2 tuổi bị bạo hành tại TPHCM
Ra quân ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên toàn quốc từ 07/5 - 30/5/2026
Đọc nhiều
Bệnh viện Quân y 121 (Quân khu 9): Khen thưởng trong tham gia cấp cứu, điều trị bệnh nhân bị rắn độc cắn
Bệnh viện Quân y 121 ứng dụng kỹ thuật cao trong điều trị viêm tụy cấp nặng
Hành trình đi tìm công lý
Dưới tán măng cụt 100 năm tuổi: Bàn chuyện Chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp
Ca cấp cứu bị rắn cắn “đặc biệt” ở Bệnh viện Quân y 121 đã được xuất viện
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Cảnh báo hành vi giả danh cán bộ thuế, cơ quan thuế để lừa đảo
Ra mắt ứng dụng Tuyên giáo và Dân vận trên điện thoại thông minh
Bồi đắp nguồn nhân lực tại chỗ, từng bước nâng cao dân trí
Khánh thành công trình Trụ sở làm việc Cơ quan Chủ tịch nước
Điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm
Hà Nội quyết tâm hiện thực hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm
Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi nhân kỷ niệm 25 năm "Ngày Gia đình Việt Nam"
Tạp chí Sức khỏe và Môi trường đoạt giải tại Cuộc thi Báo chí "Phú Thọ vững bước đi lên"
Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết 10-NQ/TW
Chủ tịch Quốc hội: Quy hoạch tầm nhìn 100 năm mở ra cơ hội lịch sử để Hà Nội bứt phá mạnh mẽ
Hà Nội quyết tâm hiện thực hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm
Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài
Phú Thọ: Lực lượng Công an tỉnh kịp thời phát hiện, ngăn chặn, vô hiệu hóa đường dây sử dụng công nghệ cao lừa đảo xuyên quốc gia
Từ 1/7, UBND cấp tỉnh sẽ cấp đăng ký nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe
Đắk Lắk: Người dân tự nguyện giao nộp vũ khí, góp phần bảo đảm an toàn cộng đồng
Công an tỉnh Hưng Yên chuẩn hóa công tác sát hạch và cấp đổi giấy phép lái xe
Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại buổi làm việc về công tác chuẩn bị năm học mới
Sáng nay, gần 48.000 thí sinh tỉnh Phú Thọ bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026
Xã Hoàng An (Phú Thọ): Chủ động phòng ngừa đuối nước, bảo vệ trẻ em từ cơ sở
