Đập thủy điện – nguồn phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính

(SK&MT) - Nghiên cứu mới của các nhà khoa học tại Đại học Washington (WSU) của Mỹ, chỉ ra rằng đập và hồ thủy điện thực sự là một nguồn phát thải khí nhà kính lớn.

Con người xây dựng đập ngăn sông, tạo ra hồ nước nhân tạo để phát điện, dự trữ nước cho nông nghiệp hoặc kiểm soát lũ lụt. Nhưng việc xây đập cũng tạo điều kiện hoàn hảo cho vi sinh vật phát triển, phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính như methane (CH4) và carbon dioxide (CO2). Những khí này sủi bọt trên bề mặt hồ chứa, sau đó xâm nhập bầu khí quyển.

Điều đáng lo ngại là khoảng 79% lượng khí thải từ hồ chứa là CH4, 17% CO2 và 4% oxit nitơ (NO).Bridget Deemer, người lãnh đạo nhóm nghiên cứu nói trong báo cáo. “Nó đóng góp khoảng 80% tổng số tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu xuất phát từ khí thải của các hồ chứa”. CH4là một loại khí thải nhà kính có tác động mạnh, có khả năng làm tăng nhiệt độ Trái đất cao hơn tới 84 lần so với khí CO2.Lượng phát thải khí CH4 cho mỗi đơn vị diện tích hồ chứa cao hơn 25% so với tính toán của những nghiên cứu trước đây. Đây là tỷ lệ đáng kể, đặc biệt khi việc xây dựng đập trên khắp thế giới không ngừng gia tăng.

Có 2 vấn đề phát sinh khi xây dựng các hồ nhân tạo: thứ nhất, một trong những cơ chế hấp thụ CO2 quan trọng (rừng già) bị phá vỡ; thứ hai, thực vật phân hủy do úng nước và carbon trong chúng bị phân giải thành khí CH4và thậm chí còn phát thải thêm CO2 – cả hai đều là các loại khí nhà kính nguy hại. Khí CH4 thậm chí còn nguy hiểm hơn CO2 khi tiếp xúc với nhiệt độ cao. Vì vậy, trong một số trường hợp, phát thải từ thủy điện còn lớn hơn phát thải từ nhà máy năng lượng hóa thạch với cùng năng suất. Chẳng hạn, đập thủy điện Balbina (Amazon, Brazil) phát thải khí nhà kính gấp 12 lần một nhà máy nhiệt điện chạy than cùng quy mô.

Một đập thủy điện gần thành phố Berne của Thụy Sĩ, người ta tính được 1m3 nước hồ chứa thủy điện thải ra 150 miligam CH4. Đó là tỷ lệ khí thải cao chưa từng thấy trong hồ chứa. Hồ này mỗi năm thải ra 150 tấn CO2 tương đương lượng CO2 của 25 000 phương tiện tham gia giao thông thải ra mỗi ngày.

Khi các loại rác thải như xác động vật, lá cây, phân của các loài thủy sinh vật hay bất cứ thứ gì rơi xuống nước. Nó nhanh chóng bị phân hủy, các vi sinh vật giúp phân hủy tất cả mọi thứ và quá trình này tạo ra sản phẩm là CO2 và khí CH4. Đây cũng là lý do của các đầm lầy thường có mùi khó chịu vì chúng có hàng tỷ “nhà máy” sản xuất CH4 ở đó. “Đây là một vấn đề quan trọng cần được lưu ý trong xây dựng các hồ đập thủy điện”,Tiến sĩ Deemer nói với tờ Washington Post.

Phát hiện của các nhà khoa học WSU không những cung cấp thông tin về một nguồn khí thải gây hiệu ứng nhà kính, mà còn nhắc nhở các nhà lãnh đạo trên thế giới cần sớm phê chuẩn và tuân thủ các hiệp định về cắt giảm khí thải nhà kính.

Tất nhiên, giải pháp cho vấn đề này không phải loại bỏ đi các hồ chứa, nhưng cần kiểm soát được lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính và phải cân nhắc để cắt giảm hơn nữa lượng khí thải nguy hiểm này.

Linh Đức