Để nông nghiệp hữu cơ phát triển cần phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và nông dân

Nông nghiệp hữu cơ – Xu thế thời đại

Tham dự buổi tọa đàm có ông Phan Việt Hà, Phó Viện trưởng phụ trách Viện KHKT Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên; ông Bùi Khánh Tùng, chuyên gia nông nghiệp hữu cơ thuộc Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam; ông Lê Văn Vương, Giám đốc Công ty TNHH Vương Thành Công.

Các đại biểu tham dự Tọa đàm “Phát triển nông nghiệp hữu cơ” cùng bàn luận về tiềm năng, thách thức và định hướng phát triển nông nghiệp bền vững

Mở đầu chương trình, các diễn giả cùng chia sẻ về những yếu tố thúc đẩy sự phát triển của nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam và khẳng định đây là xu thế tất yếu, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng xanh, an toàn và bền vững.

Về góc độ vĩ mô, ông Phan Việt Hà nhận định Việt Nam có lợi thế lớn về điều kiện khí hậu, đất đai và đang được Nhà nước quan tâm với nhiều chính sách hỗ trợ. Tuy nhiên, những rào cản về quy chuẩn, chứng nhận và kiểm soát chất lượng vẫn là bài toán khó.

Từ khía cạnh thị trường, ông Bùi Khánh Tùng cho rằng các sản phẩm như rau củ quả, gạo, cà phê, chè hữu cơ đang có nhu cầu cao, cả ở thị trường nội địa và xuất khẩu. Song, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở giá thành cao và niềm tin của người tiêu dùng.

Tại tọa đàm, ông Lê Văn Vương, Giám đốc Công ty TNHH Vương Thành Công – đơn vị tiên phong trong sản xuất, chế biến và cung ứng cà phê hữu cơ – chia sẻ rằng hành trình chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ, bắt đầu từ năm 2017, đòi hỏi đầu tư lớn về thời gian, tài chính và kỹ thuật. Giai đoạn đầu, công ty gặp nhiều thách thức về năng suất, kỹ thuật và chi phí chứng nhận hữu cơ, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội chinh phục thị trường cao cấp và xây dựng thương hiệu uy tín.

Ông Lê Văn Vương, Giám đốc Công ty TNHH Vương Thành Công – đơn vị tiên phong trong sản xuất, chế biến và cung ứng cà phê hữu cơ – chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ

Ông Vương cho biết, công ty đã tận dụng ba cơ hội lớn: nhu cầu trong nước ngày càng tăng về sản phẩm an toàn, thị trường xuất khẩu khó tính như châu Âu, Nhật Bản, Mỹ, cùng các chính sách hỗ trợ và FTA như EVFTA, CPTPP mở đường thuận lợi cho xuất khẩu. Hiện Vương Thành Công đã hình thành chuỗi giá trị khép kín, từ vùng nguyên liệu hữu cơ chứng nhận đến chế biến và phân phối trực tiếp. Sản phẩm không chỉ có mặt tại các kênh bán lẻ uy tín trong nước mà còn vươn ra thị trường quốc tế. Thành công lớn nhất là xây dựng được thương hiệu tin cậy trong lòng người tiêu dùng, bên cạnh kết quả kinh doanh ổn định.

Bức tranh Tổng quan Thị trường Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam

Thị trường nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đang ở một bước ngoặt quan trọng, với những tiềm năng tăng trưởng to lớn nhưng đồng thời phải đối mặt với nhiều thách thức nội tại. Báo cáo này cung cấp một bức tranh toàn diện, phân tích sâu sắc các động lực và rào cản, từ đó đưa ra các đề xuất chiến lược toàn diện.

Về mặt tiềm năng, thị trường đã ghi nhận những bước tiến đáng kể. Kim ngạch xuất khẩu nông sản hữu cơ đạt hơn 335 triệu USD/năm, tăng hơn 418% so với giai đoạn 2010-2016. Diện tích sản xuất hữu cơ cũng mở rộng, với 75.020 ha đã được chứng nhận và 260.725 ha đang trong giai đoạn chuyển đổi tính đến năm 2023. Động lực chính đến từ nhu cầu tiêu dùng nội địa ngày càng tăng cao, với 72% đến 80% người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng chi trả cao hơn cho sản phẩm xanh và sạch. Cơ hội xuất khẩu cũng rộng mở nhờ các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) và nhu cầu toàn cầu đang bùng nổ, dự kiến đạt 546 tỷ USD vào năm 2032.

Đoàn công tác nghe chuyên gia trình bày quy trình chăm sóc cây giống tại mô hình nhà kính thông minh của Công ty Cổ phần TCGroup Toàn Cầu

Tuy nhiên, con đường phát triển vẫn còn nhiều chông gai. Báo cáo đã chỉ ra ba nhóm thách thức chính. Thứ nhất, rào cản về sản xuất và kỹ thuật, với chi phí lao động và chứng nhận cao, cùng với những khó khăn trong quản lý sâu bệnh. Thứ hai, vấn đề chuỗi cung ứng dễ bị tổn thương trước biến đổi khí hậu và thiếu các tiêu chuẩn bảo quản riêng biệt. Thứ ba, thách thức lớn nhất nằm ở vấn đề niềm tin của người tiêu dùng, khi tình trạng "hàng giả, hàng nhái" và "hữu cơ ảo" trên các sàn thương mại điện tử làm xói mòn lòng tin và phá vỡ giá trị vô hình của sản phẩm.

Phần phân tích trọng tâm, các chuyên gia đã làm rõ tiềm năng to lớn của thị trường nông sản hữu cơ, không chỉ trong nước mà còn ở xuất khẩu, đặc biệt với các sản phẩm thế mạnh như rau củ, gạo, cà phê, chè. Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt nhiều rào cản: chi phí sản xuất cao, quy trình chứng nhận phức tạp, niềm tin người tiêu dùng chưa đồng đều.

Trong phần thảo luận định hướng chiến lược, các diễn giả thống nhất rằng Việt Nam cần vừa phát triển thị trường nội địa, vừa mở rộng xuất khẩu. Song song, Nhà nước cần hoàn thiện hành lang pháp lý, hỗ trợ chứng nhận, và thúc đẩy truyền thông nâng cao nhận thức người tiêu dùng.

Kết thúc buổi tọa đàm, các chuyên gia cùng gửi gắm thông điệp: để nông nghiệp hữu cơ Việt Nam phát triển bền vững, cần sự đồng hành chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và nông dân, xây dựng chuỗi giá trị minh bạch, đáng tin cậy, từng bước đưa nông sản hữu cơ Việt Nam vươn ra thế giới.