Đưa di sản lên môi trường số tại Tháp Bà Pô Nagar

Đây là một trong những nhiệm vụ cụ thể hóa định hướng “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm trong kỷ nguyên mới” của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa. Thông qua ứng dụng công nghệ số, Sở hướng đến mục tiêu nâng cao trải nghiệm và khả năng tiếp cận của công chúng đối với di sản văn hóa Chăm, góp phần thúc đẩy việc bảo tồn đi đôi với phát huy trong bối cảnh chuyển đổi số. Trong thời gian chuẩn bị cho chuỗi hoạt động của Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2026, việc hoàn thiện các giải pháp truyền thông số là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm tiến độ, đồng thời nâng chất lượng phục vụ du khách và công chúng trong nước và quốc tế. Theo đó, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa triển khai tích hợp giải pháp số để du khách có thể tra cứu thông tin trước, trong và sau khi tham quan di tích. Điểm nổi bật là ứng dụng mã QR được tích hợp trên thẻ tham quan, vé xe và các ấn phẩm liên quan tại Tháp Bà Pô Nagar. Ngoài ra, tại Tháp cũng đã được lắp đặt sẵn màn hình cảm ứng để du khách khi đến tham quan tại đây có thể vừa tham quan trải nghiệm thực tế tại Tháp vừa tham quan trên không gian số. Thông qua mã QR, du khách có thể tiếp cận nội dung di sản văn hóa Chăm theo nhiều hình thức trực quan, dễ sử dụng, bao gồm: Tra cứu thông tin văn hoá Chăm; Trải nghiệm bản đồ số các tháp Chăm; Khám phá tuyến tham quan 3D không gian di tích và bảo tàng; Tiếp cận bộ sưu tập 3D về hiện vật, bảo vật quốc gia và hiện vật tiêu biểu của văn hóa dân tộc Chăm, ... Giải pháp được kỳ vọng giúp mở rộng cơ hội tiếp cận của du khách và công chúng trong nước và quốc tế, đặc biệt là những người chưa hoặc không có điều kiện đến tham quan trực tiếp di sản văn hóa Chăm tại Khánh Hòa trong thời đại số.

Hoạt động triển khai tại Tháp Bà Pô Nagar thể hiện quan điểm: di sản không chỉ dừng ở việc lưu trữ hiện vật mà còn được chuyển hoá thành dữ liệu văn hoá số, có thể phục vụ tra cứu, tham quan và trải nghiệm trong học tập liên quan đến di sản văn hóa Chăm bằng công nghệ và truyền thông mới. Việc ứng dụng các nền tảng số giúp công chúng: Tiếp cận thông tin rõ ràng, đa định dạng; Trải nghiệm bằng mô hình số (3D) và các nội dung số hoá chuyên đề; Tăng tương tác trong quá trình tham quan, qua đó hình thành nhận thức đúng đắn và sâu sắc hơn về giá trị di sản văn hóa Chăm. Trong chuỗi hoạt động phục vụ Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI, giải pháp số tại Tháp Bà Pô Nagar đồng thời đóng vai trò như một phương thức truyền thông bền vững, hỗ trợ du khách và công chúng tra cứu thông tin trước, trong và sau thời điểm diễn ra sự kiện Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI, góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm toàn hành trình.

Theo bà Thái Thị Lệ Hằng - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa cho biết, giải pháp hướng tới các giá trị cụ thể như sau: Lưu giữ hiện trạng di sản thông qua số hoá không gian và hệ thống nội dung; Chuẩn hoá dữ liệu văn hoá số, tạo cơ sở để quản lý tri thức và cập nhật trong tương lai; Hỗ trợ nghiên cứu và công tác bảo tồn thông qua bộ dữ liệu số phục vụ tra cứu chuyên môn; Mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng trong nước và quốc tế, thúc đẩy thụ hưởng văn hóa di sản trong kỷ nguyên số; Tạo nền tảng cho giáo dục di sản, du lịch thông minh và quảng bá hình ảnh di sản văn hóa Chăm tại tỉnh Khánh Hòa trên môi trường số. Đặc biệt, việc triển khai sớm trước thời điểm diễn ra Ngày hội tạo điều kiện để du khách và công chúng có thể tiếp cận thông tin ngay từ giai đoạn chuẩn bị chuyến đi, từ đó nâng chất lượng tham quan và trải nghiệm tại thực địa.