Nhận biết sớm dấu hiệu bệnh Whitmore để chủ động phòng tránh nguy cơ

Theo thông tin từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Đắk Lắk, tính đến ngày 26/10/2026, toàn tỉnh ghi nhận 4 trường hợp mắc bệnh Whitmore, trong đó có 1 trường hợp tử vong. Cụ thể, xã Ea Rốk ghi nhận 2 trường hợp (1 trường hợp tử vong tại nhà), xã Ea Drông và phường Tuy Hòa mỗi địa phương ghi nhận 1 trường hợp. Đây là số ca mắc được ghi nhận từ đầu năm 2026 đến nay, không phải các trường hợp mới phát sinh trong những ngày gần đây.

Bệnh Whitmore là bệnh lý nguy hiểm do vi khuẩn gây ra tổn thương nhiều cơ quan

Trao đổi với phóng viên tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, BSCKI Nguyễn Chí Linh, Phó Trưởng khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm – Kiểm dịch y tế quốc tế (là đầu mối chuyên môn trao đổi về công tác phòng, chống bệnh Whitmore trên địa bàn) cho biết: 4 trường hợp mắc bệnh Whitmore nêu trên là số ca tích lũy từ đầu năm 2026 đến nay, không phải các ca bệnh mới xuất hiện trong những ngày gần đây. Ngành y tế khuyến cáo người dân bình tĩnh, theo dõi thông tin từ các cơ quan y tế chính thống, đồng thời chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh.

Whitmore là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra, thường được gọi là bệnh do “vi khuẩn ăn thịt người”. Vi khuẩn tồn tại trong môi trường đất, bùn và nguồn nước bị nhiễm khuẩn, có thể xâm nhập vào cơ thể qua các vết thương hở trên da, đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa.

Đáng chú ý, bệnh có những biểu hiện ban đầu dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường, khiến người mắc chủ quan, tự điều trị tại nhà và có nguy cơ bỏ lỡ thời điểm điều trị hiệu quả.

Nhận biết sớm các dấu hiệu mắc bệnh Whitmore

Theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, bệnh Whitmore có biểu hiện lâm sàng đa dạng, không có triệu chứng đặc hiệu, do đó việc phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị.

Người mắc bệnh thường có các biểu hiện như sốt cao hoặc sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau bụng hoặc đau lưng. Một số trường hợp xuất hiện tình trạng ho, đau ngực, khó thở do nhiễm trùng phổi.Ngoài ra, bệnh có thể gây nhiễm trùng da, mô mềm, hình thành các ổ áp xe ở nhiều vị trí trên cơ thể. Trong trường hợp nghiêm trọng, vi khuẩn có thể xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng.

Biểu hiện khi mắc bệnh Whitmore.

Đặc biệt, những người mắc bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, thận, phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ diễn biến nặng cao hơn khi nhiễm bệnh.

Thực tế tại Đắk Lắk, một bệnh nhân nam 69 tuổi, trú tại phường Tuy Hòa, khởi phát bệnh với biểu hiện sốt cao, đau lưng kéo dài. Dù đã tự sử dụng thuốc nhưng bệnh không thuyên giảm. Sau khi chuyển tuyến điều trị, kết quả xét nghiệm tại Bệnh viện Chợ Rẫy xác định bệnh nhân nhiễm vi khuẩn gây bệnh Whitmore.

Trường hợp này cho thấy sự nguy hiểm của bệnh khi các triệu chứng ban đầu không điển hình, dễ khiến người bệnh nhầm lẫn với những bệnh lý thông thường.

Vì vậy, người dân khi xuất hiện các triệu chứng sốt kéo dài, ho, khó thở, đau nhức bất thường hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng da, đặc biệt sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám, xét nghiệm và điều trị kịp thời.

Chủ động phòng bệnh, không để vi khuẩn xâm nhập cơ thể

BSCKI Nguyễn Chí Linh, Phó Trưởng khoa PCBTN-KDYTQT, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, trao đổi với phóng viên về dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa bệnh Whitmore.

Theo khuyến cáo của ngành y tế, một trong những biện pháp quan trọng để phòng bệnh Whitmore là hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn và nguồn nước có nguy cơ nhiễm khuẩn, nhất là tại các khu vực ngập úng, ô nhiễm sau mưa lớn.

Đối với người thường xuyên lao động ngoài trời như nông dân, công nhân xây dựng, người làm vườn hoặc những người tiếp xúc nhiều với đất và nước, cần trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ như giày, ủng và găng tay trong quá trình làm việc.Đặc biệt, khi có vết thương hở, vết trầy xước, vết loét hoặc bỏng, người dân cần vệ sinh sạch sẽ, che chắn bằng vật liệu chống thấm và tránh để vết thương tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước bẩn.

Ảnh minh họa: Tổn thương ở da, vi khuẩn gây bệnh xâm nhập qua vết thương ở da.

Bên cạnh đó, cần duy trì thói quen rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi lao động, trước khi ăn; sử dụng nguồn nước sạch trong sinh hoạt, thực hiện ăn chín, uống sôi và bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.

Người dân cũng cần hạn chế tắm, bơi lội tại những ao, hồ, sông, suối có nguy cơ ô nhiễm, đặc biệt trong mùa mưa hoặc sau các đợt ngập lụt.Đối với những người có bệnh nền, nhất là bệnh đái tháo đường, việc kiểm soát tốt sức khỏe, bảo vệ các tổn thương trên da và chủ động thăm khám khi có biểu hiện bất thường là hết sức cần thiết.

Vi khuẩn gây nhiễm trùng da tạo thành các vết loét.

Hiện nay, bệnh Whitmore chưa có vắc xin phòng ngừa. Tuy nhiên, bệnh có thể điều trị bằng kháng sinh phù hợp nếu được phát hiện và điều trị đúng phác đồ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc trì hoãn việc đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ.

Không hoang mang nhưng tuyệt đối không chủ quan

Theo cơ quan y tế, Whitmore chủ yếu lây nhiễm từ môi trường và rất hiếm khi lây truyền trực tiếp từ người sang người. Vì vậy, người dân không nên quá hoang mang trước thông tin xuất hiện các ca mắc bệnh.

Tuy nhiên, việc phát hiện các trường hợp mắc Whitmore trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk cho thấy nguy cơ nhiễm khuẩn từ môi trường vẫn hiện hữu, nhất là đối với những người thường xuyên làm việc trong môi trường đất, bùn và nước bẩn.

Người lao động trong môi trường ô nhiễm có nguy cơ cao mắc bệnh.

Ngành y tế khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe, chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh và đặc biệt chú ý những dấu hiệu bất thường sau khi tiếp xúc với môi trường có nguy cơ nhiễm khuẩn.

Phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời là những yếu tố quan trọng giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm, giảm nguy cơ tử vong do bệnh Whitmore.