Giá thuốc bị đẩy lên cao cản trở nỗ lực ngăn chặn bệnh dịch

Một lọ Remdesivir tinh khiết.

Một nhóm nghiên cứu gồm các nhà khoa học Anh, Mỹ và Australia đã khảo sát giá bán của 9 loại thuốc được cho là hiệu quả khi điều trị COVID-19 tại một số quốc gia. Kết quả nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học Journal of Virus Eradication số ra tháng này cho thấy giá trên thị trường của các loại thuốc này gấp hàng nghìn lần so với chi phí đầu vào.

Chẳng hạn, nghiên cứu chỉ ra rằng những loại thuốc được chỉ định đưa vào điều trị cho bệnh nhân mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp (COVID-19) như thuốc sofosbuvir - loại thuốc hiện được sử dụng để điều trị viêm gan C – chỉ mất 5 USD (120.000 đồng) để sản xuất song giá niêm yết trên thị trường là 18.610 USD (434 triệu đồng). Trong khi đó, thuốc điều trị bệnh xơ phổi Pirfenidone chỉ mất 31 USD để sản xuất cho một liệu trình dùng trong 28 ngày. Tuy nhiên, giá thuốc đã tăng tới 9.606 USD, 2.561 USD và 2.344 USD lần lượt tại Mỹ, Anh và Pháp.

Các công ty dược phẩm thường đưa ra lý do cho rằng giá thuốc của họ cao là vì bao gồm chi phí sản xuất. Tuy nhiên, các nhà khoa học khẳng định khi họ nghiên cứu, họ đã tính đến chi phí xuất khẩu, tiền thuế và thậm chí là 10% lợi nhuận.

Trong một số trường hợp, các công ty dược phẩm còn có thể giảm thiểu chi phí sản xuất bằng tiền trợ cấp từ chính phủ. Lấy Remdesivir – loại thuốc mà Mỹ cho phép dùng để điều trị cho bệnh nhân mắc COVID-19 – làm ví dụ.

Gilead Science, công ty sản xuất Remdesivir, đã nhận được ít nhất 79 triệu USD tiền tài trợ từ Chính phủ Mỹ. Cuối tháng Ba vừa qua, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ liệt Remdesivir vào danh sách “thuốc mồ côi” - một loại thuốc hoặc sản phẩm sinh học để điều trị một căn bệnh hoặc tình trạng hiếm gặp theo yêu cầu của nhà tài trợ. Động thái này khiến công ty Gilead Science độc quyền hưởng lợi 7 năm từ doanh thu bán Remdesivir. Tuy nhiên, theo ý kiến một số người phản đối, COVID-19 không phải là một bệnh hiếm vì tính đến thời điểm hiện tại có ít nhất 1,4 triệu người Mỹ mắc và còn nhiều người khác bị nhiễm nhưng chưa được xét nghiệm.

Tiến sĩ Jacob Levi – một trong 5 tác giả nghiên cứu – cho biết: “Từ lâu công ty dược phẩm luôn tính giá cao một cách không cần thiết và không chính đáng cho sản phẩm của mình, ngay cả khi chi phí nghiên cứu và phát triển loại thuốc đó rất thấp. Chuyện này đã từng xảy ra đối với những loại thuốc điều trị các bệnh truyền nhiễm như viêm gan và HIV. Chúng ta không thể để tình trạng tiếp diễn với thuốc điều trị COVID-19. Nếu không ngăn cản, hàng trăm nghìn người có thể chết và sự bất bình đẳng y tế đối với người nghèo ngày một lớn hơn”.

Linh Đức