Góp ý dự thảo văn kiện Đại hội XIV: Tạo bước đột phá về chất lượng nhân lực

Công nhân tại một khu công nghiệp. (Ảnh: TTXVN)

Trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, nhiều cán bộ, đoàn viên công đoàn và người lao động khu vực phía Nam bày tỏ sự đồng thuận, kỳ vọng vào định hướng xây dựng giai cấp công nhân trong dự thảo văn kiện trình Đại hội.

Từ thực tiễn sản xuất và phong trào công nhân, các ý kiến đã khẳng định yêu cầu cấp thiết phải khơi dậy sức mạnh nội sinh, phát huy bản lĩnh, trí tuệ và vai trò tiên phong của giai cấp công nhân trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Khẳng định vai trò giai cấp công nhân trong kỷ nguyên mới

Phân tích Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/1/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về "xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước," bà Nguyễn Kim Loan, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh nhìn nhận sau gần 20 năm triển khai, nghị quyết đã bộc lộ nhiều hạn chế do sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Điều này kéo theo những biến đổi nhanh quy mô và chất lượng của giai cấp công nhân Việt Nam, lực lượng đóng góp to lớn vào thành tựu kinh tế-xã hội.

Theo bà Nguyễn Kim Loan, bước vào kỷ nguyên mới, yêu cầu đặt ra là phải tạo được bước đột phá về chất lượng nguồn nhân lực. Do vậy, Trung ương cần ban hành Nghị quyết mới với tư duy toàn diện, hiện đại hơn, hướng tới xây dựng giai cấp công nhân thời kỳ mới có trình độ cao, tác phong công nghiệp, năng lực sáng tạo và bản lĩnh chính trị vững vàng.

Bà đã đúc kết 4 phẩm chất và năng lực cơ bản mà giai cấp công nhân thời kỳ mới cần hội tụ. Đó là: "Trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cao, thích ứng nhanh với chuyển đổi công nghệ, số hóa, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo; tác phong công nghiệp, kỷ luật, chuyên nghiệp, làm việc năng suất, hiệu quả, phù hợp với chuẩn mực lao động quốc tế; năng lực đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, chủ động cải tiến quy trình, nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất; bản lĩnh chính trị vững vàng, lòng yêu nước, ý thức giai cấp và tinh thần đoàn kết quốc tế, trung thành tuyệt đối với mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội."

Bà Nguyễn Kim Loan đề xuất Nhà nước và các tổ chức chính trị-xã hội cần có chính sách đồng bộ phát triển giai cấp công nhân; phát triển tổ chức Đảng, đoàn thể trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước, có vốn đầu tư nước ngoài, giữ vững bản chất giai cấp công nhân, bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện. Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn bảo đảm vững chắc cho con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.

Giai cấp công nhân xứng đáng là lực lượng trung thành, tin cậy của Đảng và là nền tảng vững chắc của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Bà kiến nghị tiếp tục phát triển chương trình 1 triệu căn nhà ở xã hội, quy hoạch trường học gần khu công nghiệp; doanh nhân cần coi người lao động là tài sản quý, trong khi Công đoàn đóng vai trò hỗ trợ đào tạo, nâng cao tay nghề, nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nhân và công nhân.

Phát huy vai trò nòng cốt của tổ chức công đoàn

Nhấn mạnh dự thảo đã tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của giai cấp công nhân Việt Nam là giai cấp lãnh đạo cách mạng, theo ông Nguyễn Phú Hoàng, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Lâm Đồng, để xây dựng giai cấp công nhân, dự thảo cần bổ sung nội dung về “Phát triển nguồn nhân lực, xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam.”

Ông đề xuất cần làm rõ: "Công đoàn phải là lực lượng nòng cốt trong việc tập hợp, giáo dục và phát triển đội ngũ công nhân hiện đại, hội tụ đủ các yếu tố về tri thức, kỹ năng nghề nghiệp, bản lĩnh chính trị, tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động."

Đối với việc "Xây dựng Chương trình quốc gia phát triển giai cấp công nhân Việt Nam giai đoạn 2026-2035," ông Nguyễn Phú Hoàng khẳng định Công đoàn Việt Nam phải là chủ thể phối hợp quan trọng nhất; cần gắn chặt sự phát triển của giai cấp công nhân với chuyển đổi cơ cấu kinh tế, công nghiệp hóa, phát triển năng lượng tái tạo, kinh tế số và kinh tế xanh; đồng thời thiết lập cơ chế hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số và thích ứng công nghệ mới cho công nhân tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu kinh tế.

Một doanh nghiệp công nghệ trong Khu công nghiệp Tịnh Phong (Quảng Ngãi). (Ảnh: TTXVN)

Theo ông Nguyễn Phú Hoàng, dự thảo cần chú trọng “Phát triển văn hóa công nhân,” hướng tới xây dựng con người Việt Nam thời đại mới với khát vọng vươn lên, ý thức kỷ luật, tinh thần sáng tạo và trách nhiệm xã hội.

Đồng thời, dự thảo cần nêu rõ vai trò của tổ chức Công đoàn trong hệ thống an sinh xã hội, đặc biệt là trong công tác chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động. Ngoài ra, việc hoàn thiện cơ chế giám sát, phản biện xã hội thông qua MTTQ và các tổ chức chính trị-xã hội cũng là yêu cầu cấp thiết để phát huy dân chủ ở cơ sở.

Cùng quan điểm, bà Huỳnh Thị Tuyết Vui, Chủ tịch Công đoàn tỉnh Đồng Tháp đề xuất, tăng cường vai trò của tổ chức Công đoàn trong liên minh công-nông-trí thức.

Bà Huỳnh Thị Tuyết Vui nhấn mạnh cần làm rõ hơn cơ chế để Công đoàn giữ vai trò nòng cốt chính trị trong khối liên minh này, trở thành lực lượng trung tâm, kết nối sức mạnh của công nhân với các tầng lớp khác trong xã hội để tạo thành khối đoàn kết vững chắc.

Về liên kết công nhân-nông dân, bà Huỳnh Thị Tuyết Vui đề xuất giải pháp thúc đẩy các mô hình liên kết sản xuất giữa công nhân, kỹ sư trong nhà máy chế biến (công nhân) và người nuôi trồng (nông dân). Công đoàn đóng vai trò kết nối, tư vấn và bảo vệ quyền lợi cho công nhân nông nghiệp, nông dân làm công nghiệp nhằm xóa ranh giới, tăng cường sự gắn kết giữa hai giai cấp...

Thích ứng với nền kinh tế mở và chuyển đổi số

Trước xu thế hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, người lao động các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam nhìn nhận yêu cầu đặt ra hiện nay là xây dựng giai cấp công nhân gắn với chuyển đổi cơ cấu kinh tế và sự thay đổi của môi trường lao động trong thời đại số; đồng thời có cơ chế hỗ trợ đào tạo kỹ năng số và thích ứng công nghệ mới cho công nhân tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, nơi lực lượng lao động tập trung đông và biến động nhanh.

Ông Nguyễn Phú Hoàng, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Lâm Đồng cho rằng phát triển giai cấp công nhân thời kỳ mới phải được xem là nhiệm vụ trung tâm trong quá trình chuyển đổi số quốc gia. Công nhân vừa là đối tượng cần được hỗ trợ, vừa là lực lượng trực tiếp làm chủ công nghệ để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh. Vì vậy, ông đề xuất, cần đổi mới phong trào thi đua yêu nước trong công nhân theo hướng "Lao động sáng tạo-Tăng năng suất-Ứng dụng công nghệ số."Theo ông Nguyễn Phú Hoàng, dự thảo cần bổ sung định hướng “Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội, trong đó Công đoàn Việt Nam tiên phong xây dựng “Công đoàn số” nhằm nâng cao năng lực đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động trong kỷ nguyên số.”

Một doanh nghiệp dệt may. (Ảnh: TTXVN)

Ông đề xuất xây dựng chiến lược chuyển đổi số Công đoàn Việt Nam đến năm 2035, hình thành cơ sở dữ liệu đoàn viên toàn quốc kết nối hệ thống dữ liệu quốc gia về lao động-việc làm; đồng thời bổ sung một mục riêng về vai trò của Công đoàn trong xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh, góp phần xây dựng khối liên minh công-nông-trí thức vững chắc.

Tương tự, ông Nguyễn Hữu Đại, Trưởng Ban Tuyên giáo Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Nai đánh giá cao dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã đáp ứng được yêu cầu, khát vọng đưa đất nước phát triển toàn diện, sánh vai cùng các quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

Theo ông, giai cấp công nhân hiện có mặt trong tất cả thành phần kinh tế, ở hầu hết ngành, lĩnh vực. Họ vận hành, làm chủ những công cụ sản xuất hiện đại nhất, giữ vai trò quyết định đối với tốc độ tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế; tiên phong trong thực hiện đường lối đổi mới của Đảng.

Do vậy, dự thảo cần bổ sung đánh giá cụ thể hơn về vị trí, vai trò, đóng góp của giai cấp công nhân trong công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển kinh tế-xã hội, để nội dung báo cáo toàn diện và có tính kế thừa cao hơn.

Để thích ứng với nền kinh tế mở và chuyển đổi số, xây dựng giai cấp công nhân hiện đại phải gắn với phát triển lực lượng sản xuất mới và chuyển đổi số; chăm lo lợi ích thiết thực, nâng cao kỹ năng số, đời sống văn hóa và phúc lợi xã hội; tạo môi trường để công nhân phát huy sáng tạo, tự chủ và hội nhập./.