Hải quan Việt Nam: Triển khai quyết liệt công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại

Cục Hải quan tăng cường kiểm soát, siết chặt chống buôn lậu và gian lận thương mại.

Tăng cường công tác tham mưu và triển khai kế hoạch tháng cao điểm

Trong bối cảnh tình hình buôn lậu, gian lận thương mại diễn biến phức tạp, Cục Hải quan đã chủ động tham mưu cho các cấp lãnh đạo trong việc hoàn thiện thể chế và đẩy mạnh các hoạt động phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại. Cụ thể: Tham mưu kiện toàn Ban Chỉ đạo 389: Cục Hải quan đã đóng góp tích cực vào việc xây dựng dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ và Trưởng ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, nhằm kiện toàn bộ máy chỉ đạo công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Cục Hải quan đã trình Bộ Tài chính ban hành Kế hoạch số 01/KH-BTC ngày 15/5/2025 về triển khai tháng cao điểm tấn công trấn áp tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới các loại hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ, đặc biệt là các mặt hàng ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và cộng đồng.

Mặt khác, Cục Hải quan đã tham mưu tổ chức Đoàn kiểm tra của Tổ công tác Thủ tướng Chính phủ, tiến hành kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện các Công điện, Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ tại Hải Phòng và Quảng Ninh, hai địa bàn trọng điểm về chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Kết quả đấu tranh nổi bật trong 6 tháng đầu năm 2025

Công tác phòng chống buôn lậu trong 6 tháng đầu năm 2025 được triển khai quyết liệt trên toàn khu vực, tuyến, địa bàn. Lực lượng Hải quan đã tập trung đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong tình hình mới.

Chi cục Điều tra chống buôn lậu – Cục Hải quan khởi tố vụ án xuất khống 1.400 tấn nguyên liệu thực phẩm là chân gà đông lạnh, trốn thuế 7 tỷ đồng và DẤU HIỆU chuyển tiêu thụ nội địa không khai báo hải quan.

Cục Hải quan đã kịp thời ban hành các cảnh báo về phương thức, thủ đoạn gian lận liên quan đến xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, và đặc biệt là các mặt hàng "nóng" như ma túy, tiền chất, cũng như các mặt hàng thuộc danh mục áp dụng chính sách thuế quan của Mỹ trên các tuyến, địa bàn. Nhờ đó, nhiều vụ việc lớn, phức tạp đã được phát hiện và bắt giữ, góp phần làm trong sạch môi trường kinh doanh và tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Trong 6 tháng đầu năm 2025, buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn ra phức tạp, với nhiều vụ việc nghiêm trọng được phát hiện trên các tuyến biên giới, cửa khẩu và vùng biển. Các mặt hàng vi phạm chủ yếu gồm: xăng dầu, thực phẩm chức năng, sữa, thuốc, mỹ phẩm, thuốc lá, ma túy, vàng, hàng giả mạo xuất xứ Việt Nam...

Tuyến đường biển chiếm tỷ trọng vi phạm cao nhất, với 53,2% tổng số vụ. Các hành vi vi phạm chủ yếu tập trung tại các cảng biển lớn, bao gồm khai sai tên hàng, chủng loại, trị giá hải quan, mã số hàng hóa và xuất xứ.

Chi cục Hải quan khu vực IX đấu tranh thành công 04 vụ, bắt giữ 03 đối tượng, tang vật thu giữ khoảng 30 kg ma túy cần sa tại địa bàn thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Hà Tĩnh.

Tuyến đường bộ ghi nhận nhiều hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép, vi phạm liên quan đến hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc đối với các mặt hàng như: pháo nổ, đường kính trắng, thực phẩm đông lạnh, bách hóa tiêu dùng, thuốc lá điếu. Các vi phạm này tập trung chủ yếu tại các tỉnh miền Trung và các tuyến biên giới Việt - Lào, Việt - Trung, Việt - Campuchia.

Hoạt động vận chuyển trái phép chất ma túy, tiền tệ, vàng qua biên giới có dấu hiệu gia tăng và diễn biến phức tạp trên tuyến hàng không với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Các đối tượng, tổ chức vi phạm đã lợi dụng sự thông thoáng của chính sách tạo thuận lợi thương mại, đơn giản hóa thủ tục hải quan, sự phát triển của thương mại điện tử, phương thức chuyển phát nhanh và dịch vụ ký gửi hàng hóa để thực hiện hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển hàng hóa trái phép.

Chi cục Điều tra chống buôn lậu – Cục Hải quan đã khởi tố vụ án xuất khống 1.400 tấn nguyên liệu thực phẩm là chân gà đông lạnh, trốn thuế 7 tỷ đồng và có dấu hiệu chuyển tiêu thụ nội địa không khai báo hải quan, cho thấy mức độ nghiêm trọng và tinh vi của các hành vi vi phạm.

Bám sát định hướng chỉ đạo của Chính phủ, Cục Hải quan đã chủ động ban hành Kế hoạch số 3362/KH-CHQ ngày 26/4/2025 về kiểm tra, giám sát và kiểm soát chống chuyển tải bất hợp pháp, gian lận xuất xứ đối với hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu, quá cảnh. Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 65/CĐ-TTg ngày 15/5/2025 về mở đợt cao điểm đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Cục Hải quan đã triển khai các biện pháp sau: Tham mưu xây dựng Kế hoạch đấu tranh số 01/KH-BTC ngày 15/5/2025 của Bộ Tài chính về triển khai tháng cao điểm tấn công trấn áp tội phạm buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và cộng đồng. Ban hành Công văn số 5214/CHQ-ĐTCBL ngày 18/5/2025 về việc tăng cường công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới.

Trong thời gian từ ngày 15/5/2025 đến 15/6/2025, cơ quan Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 93 vụ việc vi phạm, với tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước tính trên 1.621 tỷ đồng. Trong đó, có 12 vụ hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với trị giá hàng hóa vi phạm trên 1.600 tỷ đồng; 81 vụ khác liên quan đến các mặt hàng ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng như thực phẩm đông lạnh, rau củ muối, bánh kẹo, mỹ phẩm... với trị giá hàng hóa vi phạm trên 21 tỷ đồng.

Nỗ lực phòng, chống ma túy không ngừng nghỉ

Trong lĩnh vực phòng chống ma túy, trước bối cảnh tình hình hoạt động tội phạm liên quan đến ma túy ngày càng diễn biến phức tạp, Cục Hải quan đã có những động thái mạnh mẽ: Ban hành Quyết định số 58/QĐ-CHQ ngày 15/4/2025 về Quy trình Kiểm soát ma túy của lực lượng hải quan, thay thế Quy trình cũ, nhằm nâng cao hiệu quả công tác phát hiện, ngăn chặn và xử lý các vụ mua bán, vận chuyển trái phép các chất ma túy. Xây dựng và triển khai Kế hoạch số 2618/KH-CHQ ngày 21/4/2025 về tăng cường kiểm soát ma túy, tiền chất của ngành Hải quan năm 2025. Hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy 2025: Cục Hải quan đã ban hành Công văn số 7202/CHQ-ĐTCBL ngày 02/6/2025 triển khai Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2025 với chủ đề “Chung một quyết tâm - Vì cộng đồng không ma túy”.

Một số vụ bắt giữ đáng chú ý trong lĩnh vực này là Chi cục Hải quan khu vực IX đã đấu tranh thành công 04 vụ, bắt giữ 03 đối tượng, thu giữ khoảng 30 kg ma túy cần sa tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Tĩnh.

Từ ngày 15/12/2024 đến 14/6/2025, cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 8.561 vụ việc vi phạm pháp luật hải quan, với tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 13.614 tỷ đồng. Số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt xấp xỉ 461,36 tỷ đồng. Cơ quan Hải quan đã khởi tố 08 vụ và chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 54 vụ.

Đặc biệt, trong công tác phòng chống ma túy, cơ quan Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng chuyên trách phát hiện, bắt giữ 103 vụ/110 đối tượng (trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 43 vụ). Tang vật thu được khoảng 02 tấn ma túy các loại (tăng 94,7% so với cùng kỳ năm 2024), bao gồm: 401,7 gram thuốc phiện; 122,39 kg cần sa; 32,6 kg heroin; 1,86 kg cocain; 1.471 kg ketamine; 273,53 kg và 1.899 viên MTTH; 106 kg và 60.000 viên ma túy khác.

Lãnh đạo Cục Hải quan đã quán triệt và chỉ đạo Thủ trưởng các đơn vị trong toàn Ngành huy động tối đa các nguồn lực, áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp, biện pháp nghiệp vụ nhằm tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ trên tất cả các tuyến, địa bàn. Đặc biệt, tập trung vào các hành vi gian lận xuất xứ, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, hoạt động chuyển tải bất hợp pháp nhằm lẩn tránh thuế đối kháng, thuế chống bán phá giá và các biện pháp phòng vệ thương mại, cũng như vận chuyển trái phép chất ma túy qua biên giới. Cục Hải quan và các đơn vị chuyên trách cấp trung ương đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, cảnh báo nghiệp vụ toàn Ngành về các mặt hàng trọng điểm, tiềm ẩn rủi ro cao như ma túy và tiền chất.

Những nỗ lực này khẳng định quyết tâm cao của Cục Hải quan trong việc đấu tranh không ngừng nghỉ với buôn lậu và gian lận thương mại, góp phần bảo vệ an ninh kinh tế, xã hội và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch tại Việt Nam.