Khám phá 5 phương pháp điều trị sỏi thận tiên tiến hiện nay

Sỏi thận có kích thước lớn, nằm lâu trong thận sẽ gây nhiễm trùng, suy giảm chức năng thận.

Dưới đây là những kỹ thuật chữa bệnh sỏi thận phổ biến nhất hiện nay, từ các phương pháp hiện đại nhất để điều trị sỏi thận hiệu quả, công nghệ tiên tiến, đến những giải pháp tối ưu nhất và các bước đột phá trong điều trị sỏi thận.

Sỏi thận là gì?

Sỏi thận là các tinh thể vật cứng hình thành ở nhiều vị trí trong thận như bể thận và đài thận. Điều này xảy ra khi nước tiểu trở nên cô đặc và các khoáng chất như acid uric, canxi, natri, oxalat không hòa tan kết dính lại với nhau để tạo thành viên sỏi. Kích thước của viên sỏi thường khác nhau tùy thuộc vào thời gian và mức độ lắng đọng. Thường thì sỏi thận không ở một vị trí cố định mà có thể di chuyển theo dòng nước tiểu xuống niệu quản và bàng quang.

Sỏi thận khi nào cần điều trị?

Nhiều người bệnh hay lầm tưởng rằng hễ bị sỏi là phải điều trị. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào bị sỏi thận cũng cần phải điều trị, hầu hết các trường hợp có thể theo dõi chủ động bằng cách tái khám định kỳ. Dưới đây là những chỉ định điều trị sỏi thận theo Hiệp hội Tiết niệu Châu Âu (EAU):

• Kích thước sỏi > 15 mm.
• Kích thước sỏi < 15 mm nhưng bệnh nhân không có điều kiện để đi tái khám định kỳ theo dõi sỏi.
• Sỏi thận gây triệu chứng như tiểu máu, đau hông lưng.
• Sỏi thận gây bế tắc, ứ đọng nước tiểu.
• Sỏi gây nhiễm khuẩn đường tiết niệu.
• Sỏi ở những bệnh nhân nguy cơ cao tạo sỏi.
• Sỏi gia tăng kích thước theo thời gian.
• Bệnh nhân mong muốn điều trị.

5 phương pháp điều trị sỏi thận hiện đại nhất hiện nay

Tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL)

Tán sỏi ngoài cơ thể (ESWL) là một phương pháp điều trị sỏi niệu không xâm lấn, được áp dụng lần đầu tại Khoa Niệu Đại học Munich, Đức vào năm 1982. Phương pháp này đã trở nên phổ biến tại các nước phát triển như là lựa chọn hàng đầu trong điều trị sỏi niệu nhờ vào những lợi ích to lớn của nó.

Phương pháp tán sỏi ngoài cơ thể

Nguyên tắc cơ bản của ESWL là sử dụng các xung động từ một hệ thống điện tạo ra và truyền qua cơ thể đến vị trí của sỏi. Nhờ sự khác biệt về mật độ giữa sỏi và mô thận, năng lượng từ xung động sẽ làm vỡ sỏi thành các mảnh nhỏ, sau đó những mảnh sỏi này sẽ trôi ra ngoài theo con đường tự nhiên.

Tiêu chuẩn chọn bệnh:

• Sỏi thận có kích thước ≤ 20mm.
• Không có tắc nghẽn phía sau vị trí sỏi (vì mảnh vỡ sỏi có thể trôi ra ngoài theo con đường tự nhiên).
• Chức năng thận còn tốt.
• Thận ứ nước nhẹ.

Chống chỉ định:

• Bệnh nhân quá mập.
• Một số dị dạng cột sống hoặc xương chậu nặng như gù, vẹo cột sống.
• Có bệnh lý về tim mạch, đặc biệt là những bệnh nhân có rối loạn dẫn truyền hoặc đang đặt máy tạo nhịp tim. Tuy nhiên, theo Hướng dẫn của Hiệp hội Tiết niệu châu Âu năm 2022, những bệnh nhân này vẫn có thể áp dụng ESWL với sự phối hợp giữa bác sĩ Tiết niệu và bác sĩ Tim mạch.
• Đang dùng thuốc chống đông.
• Bệnh nhân đang mang thai.
• Nhiễm khuẩn đường tiết niệu chưa điều trị ổn định.
• Rối loạn đông máu chưa được điều trị ổn định.
• Phình động mạch chủ hoặc hóa vôi các mạch máu gần sỏi.

Ưu điểm:

• Phương pháp không xâm lấn.
• Thực hiện đơn giản, rút ngắn thời gian nằm viện.

Nhược điểm:

• Hiệu quả phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí, kích thước và mật độ của sỏi trong thận, cũng như trình độ của đơn vị thực hiện.
• Nguy cơ tạo sỏi niệu quản dạng chuỗi do mảnh vỡ sỏi không thể trôi ra theo đường tự nhiên và tích tụ lại tại niệu quản.
• Tỉ lệ nhỏ tổn thương các cơ quan lân cận như gan, lách trong quá trình tán sỏi.
• Nguy cơ tổn thương nhu mô thận và gây sẹo, dẫn đến các biến chứng như suy giảm chức năng thận hoặc tăng huyết áp do thận.

Nội soi tán sỏi ngược chiều

Nội soi tán sỏi ngược chiều là một thủ thuật trong chuyên khoa tiết niệu, sử dụng các loại ống soi để tiếp cận và điều trị sỏi thận và niệu quản. Có ba loại ống nội soi khác nhau được sử dụng trong phương pháp này:

Nội soi tán sỏi ngược chiều

1. Ống soi cứng: Được cấu tạo với đường kính từ 7,5 đến 13 Fr và có thể soi lên đến thận. Góc quan sát của kính soi thay đổi từ 0 đến 6,5°. Ống soi cứng có nhiều kênh thao tác và thị trường quan sát rộng rãi. Tuy nhiên, khuyết điểm của nó là khó đưa lên niệu quản và có nguy cơ các biến chứng như hẹp niệu quản hoặc thủng niệu quản.
2. Ống soi bán cứng: Bao gồm sợi quang học với vỏ bao ngoài làm bằng kim loại bán cứng có thể bẻ cong. Kích thước đầu ống soi từ 6 đến 10 Fr và phần thân ống từ 7,8 đến 14,5 Fr. Ống này cũng có thể soi lên đến thận với chiều dài 32 cm, đảm bảo chất lượng hình ảnh không bị ảnh hưởng.
3. Ống soi mềm: Ống soi mềm có độ linh hoạt cao, với kích thước đầu ống từ 4,9 đến 11 Fr và phần thân ống từ 5,8 đến 11 Fr. Chiều dài ống soi mềm dao động từ 54 đến 70 cm và thường chỉ có một kênh thao tác nhỏ từ 1,5 đến 4,5 Fr. Đầu ống soi mềm có thể được bẻ cong với góc soi từ 120 đến 270°. Đây là lựa chọn phổ biến trong điều trị sỏi thận do tính linh hoạt của nó trong việc tiếp cận các vị trí khó khăn trong thận.

Phương pháp này có những ưu điểm: Không xâm lấn, giảm thiểu thời gian nằm viện.

Phương pháp lấy sỏi thận qua da

Phương pháp lấy sỏi thận qua da là một kỹ thuật tiết niệu tiên tiến, sử dụng một đường hầm tiếp cận trực tiếp vào thận qua một vết mổ ngoài da có đường kính khoảng 1 cm. Sau đó, thiết bị nội soi và máy tán sỏi được đưa qua đường hầm để phá vỡ sỏi. Tùy thuộc vào đặc điểm của sỏi, vị trí và số lượng vết mổ sẽ được quyết định để đảm bảo loại bỏ sỏi hoàn toàn trong một lần mổ. Đa số các trường hợp chỉ cần một đường hầm, nhưng đôi khi có những sỏi phức tạp yêu cầu nhiều đường hầm để điều trị hiệu quả.

Phương pháp lấy sỏi thận qua da

Ngày nay, để giảm thiểu số lượng đường hầm cần thiết, có thể áp dụng máy nội soi mềm nhằm tận dụng tính linh hoạt của nó trong việc tiếp cận các vị trí khó khăn.

Chỉ định lấy sỏi thận qua da bao gồm:

• Sỏi trong túi thừa đài thận.
• Sỏi thận kèm theo hẹp khúc nối niệu quản – bể thận cần can thiệp phẫu thuật chỉnh sửa.
• Sỏi san hô, bán san hô, sỏi thận kích thước lớn, sỏi thận nhiều viên.
• Bệnh nhân sỏi thận đã tán sỏi ngoài cơ thể thất bại hoặc không phù hợp để tiếp tục tán sỏi ngoài cơ thể.

Các chống chỉ định bao gồm rối loạn đông máu và điều trị kháng đông, cần ngừng trước khi thực hiện phẫu thuật. Các bệnh nhân có điều trị kháng đông cần được theo dõi cẩn thận trước và sau mổ.

Phương pháp này có những ưu điểm: Phẫu thuật xâm lấn tối thiểu, vết mổ nhỏ, đảm bảo tính thẩm mỹ.

Phẫu thuật nội soi lấy sỏi

Phẫu thuật nội soi lấy sỏi là một phương pháp tiên tiến trong điều trị sỏi thận, sử dụng 03 thiết bị thao tác qua ba vết mổ nhỏ ngoài da để tiến hành thao tác. Tuy nhiên, đối với những trường hợp phức tạp, có thể cần tạo thêm một hoặc hai vết mổ để hỗ trợ trong quá trình phẫu thuật.

Phẫu thuật nội soi lấy sỏi có thể xem xét trong những trường hợp sau:

• Thất bại sau điều trị bằng các phương pháp xâm nhập tối thiểu khác như tán sỏi ngoài cơ thể, nội soi qua đường niệu đạo, lấy sỏi thận qua da.
• Bất thường giải phẫu của hệ tiết niệu.
• Sỏi lớn, dính.
• Khi các phương pháp xâm nhập không hoặc xâm nhập tối thiểu không thực hiện được hoặc thất bại.

Các chống chỉ định của phẫu thuật nội soi lấy sỏi bao gồm bệnh nhân có các bệnh lý nội khoa nặng không cho phép phẫu thuật nội soi ổ bụng và bệnh nhân có tiền sử phẫu thuật ở vị trí bị sỏi.

Ưu điểm của phương pháp này bao gồm tỉ lệ mắc bệnh sau mổ thấp, thời gian nằm viện ngắn và hồi phục sức khỏe nhanh chóng. Đặc biệt, phẫu thuật nội soi có thể thực hiện ngay cả khi bệnh nhân có tình trạng nhiễm khuẩn đường tiết niệu, điều này là một lợi thế so với các phương pháp không xâm lấn khác.

Nhược điểm của phẫu thuật nội soi lấy sỏi là số lượng vết mổ ngoài da nhiều hơn so với một số phương pháp khác, điều này có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ và mức độ khôi phục sau phẫu thuật.

Phẫu thuật mở lấy sỏi thận

Phẫu thuật mở lấy sỏi thận là một phương pháp cổ điển, trong đó phẫu thuật viên thực hiện một vết mổ khoảng 10cm ở vùng hông lưng để tiếp cận và lấy sỏi từ thận. Mặc dù các tiến bộ trong phương pháp tán sỏi ngoài cơ thể, phẫu thuật lấy sỏi thận qua da và nội soi tán sỏi ngược chiều đã giảm đáng kể tỉ lệ phẫu thuật mở, nhưng vẫn có những trường hợp sỏi thận phức tạp mà phẫu thuật mở là cần thiết.

Chỉ định:

• Phẫu thuật mở được đề xuất cho hầu hết các trường hợp sỏi thận phức tạp như sỏi san hô toàn phần hay bán phần.
• Là lựa chọn hợp lý khi các phương pháp tán sỏi ngoài cơ thể hoặc qua da không thành công.

Chống chỉ định:

• Bệnh nhân có các bất thường về rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc kháng đông.

Ưu điểm:

• Phương pháp can thiệp triệt để, có thể thực hiện ngay cả khi bệnh nhân đang có tình trạng nhiễm khuẩn đường tiết niệu.
• Đánh giá được toàn bộ các bất thường đi kèm trong giới hạn của phẫu trường và có thể kết hợp sửa chữa khi cần thiết.

Nhược điểm:

• Vết mổ dài, gây ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ.
• Thời gian nằm viện lâu hơn so với các phương pháp không xâm lấn.
• Nguy cơ gặp các biến chứng sau mổ như thoát vị, nhiễm khuẩn vết mổ, ...

Phẫu thuật mở lấy sỏi thận hiện nay thường được dựa vào chỉ định cụ thể và sự đánh giá kỹ lưỡng từ phía các chuyên gia để đảm bảo hiệu quả điều trị và an toàn cho bệnh nhân.