Lần đầu tiên số ca tử vong ở châu Âu vượt châu Á

Tính tới 6h sáng 19/3, thế giới ghi nhận 218.557 ca nhiễm virus SARS-CoV-2 và 8.940 ca tử vong, trong đó số ca nhiễm virus và tử vong tăng vọt ở nhiều nước châu Âu.Số ca mắc COVID-19 bên ngoài Trung Quốc đại lục là 137.259, trong đó Italy ghi nhận nhiều trường hợp nhiễm bệnh nhất với 35.713 ca, tiếp đến là Iran (17.361 ca) và Tây Ban Nha (14.769 ca).

Tình hình dịch bệnh diễn biến ngày càng phức tạp đã khiến nhiều nước phải đưa ra những quyết định khẩn cấp. Sau Italy và Tây Ban Nha, Pháp cũng đã áp đặt lệnh phong tỏa trong ít nhất 15 ngày.

* Italy: 8,3% nhân viên y tế nhiễm dịch

Số liệu của Cơ quan Bảo vệ Dân sự Italy cho thấy, trong ngày 18/3, nước này ghi nhận thêm 4.207 ca nhiễm SARS-CoV-2, số ca nhiễm tăng cao nhất từ trước tới nay, nâng tổng số ca nhiễm tại nước này lên 35.713. Số ca tử vong do Covid-19 tăng lên 2.978 trường hợp (tăng 475 ca), có 4.025 ca hồi phục (tăng 1.084 ca).

Hãng thông tấn ANSA của Italy dẫn nguồn từ Viện Y tế Cao cấp nước này cho biết, tính đến ngày 17/3, tổng số nhân viên y tế bị mắc Covid-19 lên đến 2.629 người, tương đương 8,3% tổng số nhân viên y tế của cả nước. Tỷ lệ này cao gấp đôi tỷ lệ nhiễm bệnh của nhân viên y tế tại Trung Quốc.

*Anh đóng cửa tất các các trường học

Tại Anh, Thủ tướng nước này Boris Johnson tuyên bố tất cả các trường học trên cả nước sẽ đóng cửa từ ngày 20/3 do dịch COVID-19 diễn biến ngày càng xấu. Theo nhà lãnh đạo Anh, đây là biện pháp tăng cường cần thiết do số người mắc bệnh và tử vong vì COVID-19 đang gia tăng nhanh.

Chính phủ Anh đã công bố một dự luật khẩn cấp nhằm ứng phó với dịch COVID-19, trong đó có đề xuất cho phép cảnh sát bắt giữ những trường hợp nghi ngờ mắc bệnh để đưa đi xét nghiệm.

Anh có 104 người tử vong vì COVID-19 và số ca nhiễm virus SARS-CoV-2 tăng thêm 676 người, nâng tổng số ca mắc bệnh lên thành 2.626 người. Chính phủ Anh cho biết sẽ nâng gấp đôi số người được kiểm tra, xét nghiệm tại vùng England, nơi dịch diễn biến nghiêm trọng, với 25.000 ca/ngày.

*Đức: Thách thức lớn nhất kể từ sau Thế chiến II

Trong thông điệp được phát trực tiếp toàn quốc lần đầu tiên kể từ khi dịch bùng phát, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã mô tả cuộc khủng hoảng do dịch COVID-19 gây ra là thách thức lớn nhất đối với nước Đức kể từ Chiến tranh Thế giới thứ 2, nhấn mạnh tình hình là rất nghiêm trọng, kêu gọi mọi người cùng nghiêm túc trong bối cảnh hiện nay.

Thủ tướng Đức cũng nhấn mạnh, những quy định áp đặt cho mọi hành động hiện nay là nhằm làm chậm sự lây lan của virus, có thể kéo dài nhiều tháng và giúp giành lợi thế về mặt thời gian nhằm ứng phó với dịch bệnh. Theo bà, tất cả sẽ phụ thuộc vào việc mọi người tuân thủ và thực hiện các hạn chế mà không có ngoại lệ với bất cứ trường hợp nào.

Không giống như những bài phát biểu thường niên dịp Năm mới, đây là bài phát biểu trực tiếp đầu tiên của bà Merkel đến toàn thể dân chúng Đức kể từ khi bà nắm quyền thủ tướng năm 2005, với mục đích là trấn an người dân và kêu gọi mọi người cùng nghiêm túc chung tay chống dịch.

Thủ tướng Đức phát thông điệp toàn quốc nói về thách thức lớn nhất sau Thế chiến II

*Pháp xem xét khả năng công bố "tình trạng khẩn cấp về y tế"

Tại Pháp, dịch Covid-19 gây ra thêm 89 trường hợp tử vong và 1.404 người nhiễm bệnh trong 24 giờ qua. Như vậy, tính đến tối 18/3, Pháp xác nhận 9.134 bệnh nhân nhiễm và 264 ca tử vong kể từ khi dịch xuất hiện. Trong số 3.626 bệnh nhân phải nhập viện, có 921 người trong tình trạng được chăm sóc đặc biệt.

Hội đồng Bộ trưởng Pháp chiều 18/3 đã xem xét khả năng công bố "tình trạng khẩn cấp về y tế". Điều này sẽ cho phép Thủ tướng, thông qua các nghị định, thực hiện các biện pháp mạnh mẽ như giới hạn tự do di chuyển, tự do hành động và tự do hội họp, cũng như tiến hành trưng dụng bất kỳ tài sản và dịch vụ cần thiết để chống lại thảm họa y tế.

Theo thông báo của Bộ Nhà ở Pháp, trung tâm cách ly đầu tiên dành cho người vô gia cư bị bệnh sẽ mở cửa tại Paris vào ngày 20/3. Paris sẽ có 2 trung tâm với tổng số 150 giường, để đón tiếp những người vô gia cư nhiễm SARS-CoV-2, song tình trạng chưa đến mức phải nhập viện.

*Nga: Số lượng nhiễm Covid-19 cao nhất trong một ngày

Ban chỉ đạo phòng chống Covid-19 của Nga cho biết, trong ngày 18/3 nước này đã ghi nhận thêm 33 trường hợp mới nhiễm SARS-CoV-2, nâng tổng số ca mắc bệnh lên 147 người. Đây là số lượng nhiễm Covid-19 cao nhất trong ngày được ghi nhận.

Bộ Y tế Nga cho biết, tính đến thời điểm này, có tổng cộng 17.904 người đang được giám sát y tế. Sau khi điều trị, 5 người được xuất viện về nhà và cho đến nay, tổng cộng Nga đã xét nghiệm SARS-CoV-2 cho 122.854 người.

Giữa tháng 3, Chính phủ Nga đã soạn thảo một kế hoạch hỗ trợ nền kinh tế và công dân do nguy cơ lây lan SARS-CoV-2. Kế hoạch này sẽ lập ra một quỹ chống khủng hoảng với số tiền 300 tỷ Rubble (khoảng 3,7 tỷ USD theo tỷ giá hiện nay). Ngoài ra, Chính phủ Nga sẵn sàng tăng khối lượng bảo lãnh nhà nước và các khoản vay ưu đãi cho doanh nghiệp.

* Thổ Nhĩ Kỳ đình chỉ các buổi cầu nguyện ở nhà thờ

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan lên tiếng kêu gọi người dân nước này ở nhà trong vòng 3 tuần và hạn chế tối đa tiếp xúc cộng đồng trừ trường hợp đặc biệt cần thiết, cho đến khi chấm dứt nguy cơ lây nhiễm Covid-19. Đối với người lao động, cần trở về nhà ngay khi kết thúc ngày làm việc. Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ đã đình chỉ các buổi cầu nguyện ở nhà thờ, tạm thời đóng cửa các quán cà phê, trung tâm giải trí, cũng như mở rộng lệnh cấm bay tới 20 quốc gia, trong đó phần lớn là các điểm đến châu Âu.

* Đông Nam Á: Dịch bệnh diễn biến phức tạp

- Trước sự lây lan nhanh chóng và ngày càng nguy hiểm của dịch bệnh COVID-19, chiều tối 18/3, Bộ Giáo dục và Thể thao Lào đã ra công văn khẩn yêu cầu tạm thời đóng cửa tất cả các trường học ở mọi cấp học, cả công lập và tư nhân, trên toàn quốc từ ngày 19/3/2020 đến ngày 21/4/2020.

Trước đó, hôm 17/3, bộ trên cũng đã ra công văn yêu cầu toàn bộ các nhà trẻ, mẫu giáo và trường tiểu học cả công lập và tư nhân trên toàn quốc tạm ngừng hoạt động cũng trong thời gian như trên.

Theo Bộ Y tế Lào, tới hết ngày 17/3, nước này mới phát hiện 85 trường hợp nghi mắc COVID-19, trong đó có 81 trường hợp đã có kết quả xét nghiệm âm tính, 4 trường hợp còn lại đang chờ kết quả.

-Tại Singapore, số ca mắc COVID-19 tăng đột biến trong 24 giờ qua với 47 ca nhiễm mới, nâng tổng số ca nhiễm tại quốc đảo này lên 313 ca. Trong số 47 ca nhiễm mới, có 33 ca nhiễm từ nước ngoài, 9 ca liên quan tới các ca nhiễm trước và 5 ca nhiễm mới chưa rõ nguồn gốc lây nhiễm.

Trước tình hình số ca nhiễm tiếp tục tăng cao trong 10 ngày qua, chủ yếu là các ca lây bệnh từ nước ngoài trở về, Bộ Y tế Singapore khuyến cáo tất cả các công dân Singapore dừng ngay các chuyến đi ra nước ngoài nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm.

-Malaysia đã ghi nhận thêm 117 ca nhiễm virus, nâng tổng số ca mắc COVID-19 tại nước này lên thành 790 người. Bộ Y tế Malaysia cho biết 80 ca nhiễm SARS-CoV-2 mới có liên quan tới buổi tụ tập của 16.000 người tại một đền thờ Hồi giáo gần thủ đô Kuala Lumpur.

- Tính đến ngày 18/3, ít nhất 227 người đã mắc và 19 người tử vong do COVID-19 tại Indonesia, đưa quốc gia này đứng đầu khu vực Đông Nam Á về số người tử vong và đứng đầu thế giới về tỷ lệ tử vong (8,37%) do đại dịch này.

*Mỹ ra Luật sản xuất quốc phòng để sản xuất các thiết bị y tế

Thông báo tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm 18/3, Tổng thống Mỹ D.Trump nói rằng ông ký Luật Sản xuất Quốc phòng, cho phép tổng thống yêu cầu ngành công nghiệp Mỹ tăng cường sản xuất các thiết bị và vật tư quan trọng như máy thở, khẩu trang và đồ bảo hộ cho nhân viên y tế. Luật này được đưa ra từ thời Chiến tranh Triều Tiên những năm 1950. Ông chủ Nhà Trắng cho biết ông sẽ kích hoạt một luật khác cho phép giới chức trách Mỹ trả ngược những di dân tìm cách vượt qua biên giới phía nam của Mỹ một cách phi pháp. Biên giới sẽ không đóng, ông Trump cho hay.

Hiện dịch COVID-19 diễn biến phức tạp trên khắp các bang và vùng lãnh thổ của Mỹ, khiến chính quyền Tổng thống Trump phải đưa ra một loạt biện pháp đối phó mạnh mẽ như đóng cửa biên giới với Cananda, kích hoạt Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) trên toàn quốc và xem xét viện dẫn Đạo luật sản xuất quốc phòng nhằm tăng cường sản xuất những vật tư y tế thiếu hụt, nâng cao năng lực xét nghiệm virus SARS-CoV-2 hay điều tàu Hải quân tới thành phố New York và bờ Tây để hỗ trợ các bệnh viện.

Nghị sĩ đảng Cộng hòa Mario Diaz-Balart là thành viên Quốc hội Mỹ đầu tiên dương tính với virus SARS-CoV-2 (virus gây dịch COVID-19). Thông tin từ Văn phòng ông Diaz-Balart nói rằng từ cuối qua ông đã có một số biểu hiện liên quan đến COVID-19.

Tại bang Washington vừa có 2 người Mỹ gốc Việt tử vong vì COVID-19. Đây có thể là những người gốc Việt đầu tiên tử vong do virus SARS-CoV-2 trên thế giới.

Mỹ có 9.235 ca nhiễm virus và 150 ca tử vong tính tới 6h ngày 19/3.

*Hàn Quốc: Hình mẫu chống lại dịch bệnh bên ngoài Trung Quốc

Giữa bối cảnh châu Âu "quay cuồng" trong cuộc chiến chống dịch Covid-19, Mỹ hối hả hành động để ngăn chặn nguy cơ lây lan virus khi các ca nhiễm không ngừng gia tăng, Hàn Quốc "nổi lên" như một biểu tượng hy vọng và hình mẫu chống lại dịch bệnh bên ngoài Trung Quốc. Tốc độ lây nhiễm ở quốc gia 50 triệu dân này đang giảm dần khi số ca nhiễm hàng ngày chỉ ở mức 2 chữ số, thấp hơn hẳn so với con số 909 ca vào ngày cao điểm nhất là 29/2. Điều đáng nói là Hàn Quốc làm được điều này mà không cần phong tỏa toàn bộ đất nước hay thực hiện những biện pháp quản lý chặt chẽ dịch bệnh.

Hàn Quốc đã học được tầm quan trọng của việc sẵn sàng đối phó với dịch bệnh từ những bài học thực tế xương máu. Năm 2015, một doanh nhân Hàn Quốc đã mắc MERS sau khi tới 3 nước Trung Đông và về nước. Người này được điều trị tại 3 cơ sở y tế của Hàn Quốc trước khi được chẩn đoán đã mắc MERS và được cách ly. Vào thời điểm đó, bệnh nhân này đã tạo ra một chuỗi lây nhiễm với 186 trường hợp nhiễm bệnh và 36 ca tử vong. Tuy nhiên, sau quá trình theo dõi, xét nghiệm và cách ly gần 17.000 người, dịch bệnh đã được dập tắt sau 2 tháng.

Chuyên gia Kim Woo-Joo tại Đại học Hàn Quốc cho biết: "Kinh nghiệm từ dịch MERS chắc chắn đã giúp chúng tôi cải thiện công tác ngăn ngừa và kiểm soát dịch bệnh tại các bệnh viện. Cho tới nay, chưa có nhân viên y tế Hàn Quốc nào mắc Covid-19", Oh Myoung-Don - một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại Đại học Quốc gia Seoul đánh giá.

Cho tới nay, Hàn Quốc là một trong số ít quốc gia cho thấy họ có một hệ thống SOP nhất quán và hiệu quả. Điều này không mấy ngạc nhiên, nhất là khi quốc gia này đầu tư đáng kể vào việc ngăn chặn dịch bệnh truyền nhiễm sau những kinh nghiệm trước đó từ dịch SARS và MERS. Hệ thống quy trình thao tác tiêu chuẩn (Standard operating procedure - SOP) của Hàn Quốc yêu cầu 5 bước: một chiến dịch thông tin minh bạch và mạnh mẽ, xét nghiệm với số lượng lớn, cách ly các cá nhân nhiễm bệnh, điều trị những trường hợp cần chữa trị và khử trùng khu vực có nguy cơ lây nhiễm. Những biện pháp này rất rõ ràng nhưng việc thực hiện nghiêm túc như thế nào sẽ quyết định hiệu quả của chúng ra sao.

Tại Hàn Quốc, câu trả lời cho những câu hỏi trên được chính phủ cung cấp hàng ngày thông qua các cuộc họp báo, các trang web, tin nhắc tự động như một biện pháp duy trì liên lạc liên tục với những địa phương xuất hiện những ca bệnh mới được chẩn đoán. Danh sách các nhà hàng, các cửa hàng và nhà thờ cũng được gửi kèm để mọi người có thể nhanh chóng biết được liệu họ có nguy cơ bị nhiễm bệnh hay không. Các tin nhắn này được gửi trực tiếp tới từng số máy nên sẽ không cần lo ngại về tính xác thực của thông tin cũng như xóa tan lo ngại về tin giả.

Các thông tin này cũng có vai trò xóa tan sự lệch lạc về thông tin như tin đồn, tin giả, để từ đó giảm thiểu khả năng người dân thực hiện những hành vi không cần thiết, hoặc thậm chí phản khoa học.

Minh bạch thông tin sẽ không đạt được sự hữu ích tối đa, trừ khi kết hợp với một quy trình xét nghiệm hiệu quả. Ở đây, chính phủ Hàn Quốc đã rất quyết đoán khi khiến cho việc xét nghiệm trên toàn quốc luôn sẵn sàng, thậm chí cử cả đội ngũ y tế đến những khu vực nông thôn xa xôi và lập các trung tâm xét nghiệm trên đường ở những thành phố lớn, chẳng hạn như Daegu. Hàn Quốc hiện có 43 trạm xét nghiệm trên đường - một mô hình mà hiện Mỹ, Canada và Vương quốc Anh đều đang học tập. Hàn Quốc hiện có khả năng thực hiện hơn 10.000 xét nghiệm hàng ngày trên hầu hết các khu vực trên đất nước. Thời gian có kết quả cũng rất nhanh khi người xét nghiệm sẽ nhận được thông báo về tình trạng của mình trong 24 giờ qua tin nhắc gửi tới từng số máy.

Sau khi dịch Covid-19 mới bắt đầu bùng phát ở Trung Quốc, Trung tâm Ngăn ngừa và Kiểm soát dịch bệnh Hàn Quốc (KCDC) đã nhanh chóng phát triển quy trình xét nghiệm và hợp tác với các nhà sản xuất để phát triển bộ kit xét nghiệm thương mại. Bộ kit đầu tiên đầu tiên đã được chấp nhận ngày 7/2, khi mà Hàn Quốc chỉ ghi nhận 1 vài ca nhiễm.

Hàn Quốc cũng đã thực hiện một loạt những biện pháp nhằm ngăn chặn dịch bệnh lây lan mà trước tiên, những nỗ lực theo dõi tiếp xúc tập trung vào ổ dịch của giáo phái Tân Thiên Địa. Việc liên lạc với những người có triệu chứng nhẹ tự cách ly 2 tuần thường xuyên được duy trì. Những người vi phạm quy định cách ly sẽ bị phát 3 triệu won (khoảng 2.500 USD). Nếu một dự thảo luật gần đây của Hàn Quốc trở thành luật, mức phạt sẽ tăng lên 10 triệu won và nhiều nhất là 1 năm tù.

Như vậy, đằng sau thành quả kiểm soát dịch bệnh của Hàn Quốc là một chương trình xét nghiệm có tổ chức và lớn nhất thế giới, kết hợp với những nỗ lực tối đa nhằm cách ly những người nhiễm bệnh, cũng như theo dõi và cách ly cả những người mà họ tiếp xúc. Hàn Quốc đã xét nghiệm cho hơn 270.000 người, tức là cứ 1 triệu dân thì thực hiện được hơn 5.200 xét nghiệm - một tỷ lệ nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào, ngoại trừ Bahrain. Mỹ cho tới nay mới thực hiện được 74 xét nghiệm trong số 1 triệu dân, theo dữ liệu từ Trung tâm Ngăn ngừa và Kiểm soát dịch bệnh (CDC) của nước này.

Khả năng của Hàn Quốc cho thấy "quy mô chẩn đoán là mấu chốt của việc kiểm soát dịch bệnh", Raina MacIntyre - một học giả về bệnh truyền nhiễm tại Đại học New South Wales, Sydney cho biết.

*Dịch bệnh thử thách sự đoàn kết và đồng thuận trong xã hội

Thế giới bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19 đến mức độ như thế nào phụ thuộc vào dịch bệnh này còn lây lan và hoành hành đến tận những nơi đâu nữa và đến bao giờ. Nhưng điều hiện có thể chắc chắn được là các nước và các nơi sau dịch bệnh đều phải định hướng lại, tổ chức lại và chuẩn bị phòng ngừa hiệu quả hơn nữa cho việc đối phó dịch bệnh có thể xảy ra trong tương lai.

Trong tất cả cái giá phải trả cho mọi sai lầm hoặc chậm trễ, chủ quan và thiếu chuẩn bị đối phó dịch bệnh đều có bài học kinh nghiệm quý giá, và cả đau đớn nữa, có thể giúp không còn phải trả giá đắt cho tương lai. Trên các chương trình nghị sự song phương cũng như đa phương, chủ đề nội dung hợp tác nhằm phòng ngừa và ứng phó dịch bệnh trở nên không những không thể thiếu mà còn được coi trọng.

Dịch bệnh hiện nay sẽ kích hoạt một quá trình có thể gọi chung là cấu trúc lại toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế. Thế giới sau dịch bệnh này là thế giới mà trong đó nhà nước quốc gia phải xác định lại vị trí của nó trong thế giới được toàn cầu hoá và trong những liên minh, liên kết mà quốc gia ấy tham gia để tự bảo vệ tốt hơn trước tác động tiêu cực từ bên ngoài và để đóng góp thực chất hơn vào việc cả thế giới khắc phục những tác động tiêu cực ấy.

Hơn bao giờ hết, tính bền vững và thực chất tiến triển của toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế phải được coi trọng hơn tốc độ và phạm vi diễn tiến của toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế. Nếu tạo dựng được ở đây sự hài hoà và hậu thuẫn lẫn nhau, bổ sung cho nhau thì sẽ có về được hiệu ứng cộng hưởng, thể hiện cụ thể ở sức đề kháng cao hơn trước dịch bệnh mới và khả năng to lớn hơn trong ứng phó hiệu quả với dịch bệnh.

Trên phương diện toàn cầu hoá, dịch bệnh này buộc các nước và các đối tác phải hình thành những chốt an toàn mới khi tiếp tục tham gia toàn cầu hoá. Vấn đề đặt ra phải giải quyết là lựa chọn tốc độ và phạm vi, lĩnh vực và lộ trình để ngay từ đầu đã có thể phòng ngừa được tác động, hậu quả và hệ luỵ của những mặt trái của toàn cầu hoá. Vấn đề đặt ra ở đây đối với toàn cầu hoá là thu hẹp sự khác biệt để tạo nên sự đồng nhịp giữa các nước, các đối tác trong sự tham gia vào toàn cầu hoá. Trên phương diện hợp tác quốc tế, dịch bệnh này cũng làm bộc lộ những mặt trái của hợp tác quốc tế. Hợp tác quốc tế theo cách giáo điều hay coi trọng hình thức không giúp ích gì cho việc đối phó dịch bệnh trong khuôn khổ phạm vi quốc gia cũng như trên phạm vi thế giới. Thảm trạng hiện tại trong EU là bằng chứng thời sự nhất và rõ nét nhất.

Dịch bệnh lần này làm cho cả thế giới chững lại để đối phó và đẩy lùi dịch bệnh, nhưng đồng thời cũng còn để tỉnh táo và thực tế suy ngẫm về gây dựng tương lai cho thế giới sau đại dịch.

Linh Đức