Lebanon: Tuyên bố thủ đô Beirut là thành phố thảm họa

Sau khi Tổng thống Lebanon Michel Aoun triệu tập cuộc họp khẩn cấp, Hội đồng Quốc phòng Lebanon đã tuyên bố Beirut là “thành phố bị thảm họa” và đề nghị nội các nước này tuyên bố hai tuần tình trạng khẩn cấp.

Hiện trường tại Beirut vào sáng 5/8, sau vụ nổ rúng động đêm 4/8 khiến 78 người tử nạn.

Theo Guardian, nguyên nhân gây ra vụ nổ kinh hoàng tại Beirut vào ngày hôm qua (4/8) có khả năng cao là do chất hóa học amoni nitrat. Thủ tướng Lebanon Hassan Diab nói 2.700 tấn amoni nitrat đã phát nổ khi số hóa chất này không được bảo quản an toàn trong kho chứa trong vòng hơn 6 năm qua. Trước đó, đã có báo cáo cho thấy một tàu chở lượng hóa chất tương đương đã dỡ hàng tại cảng này vào năm 2013.

Theo một số nguồn tin, số hóa chất được chở trên tàu hàng MV Rhosus (mang cờ Moldova). Năm 2013, chiếc tàu chở hơn 2.700 tấn amoni nitrat trên đường từ Gruzia tới Mozambique nhưng sau đó bị hỏng động cơ và phải neo lại ở Beirut.

Sau đó, chủ lô hàng và đơn vị vận chuyển bỏ lại số hàng nói trên và toàn bộ số hóa chất được đưa lên bờ, lưu trữ trong kho thuộc cảng Beirut.

Hai vụ nổ ở Beirut, Lebanon hôm 4/8 đã làm nhiều bệnh viện ở thủ đô Beirut bị hư hại hoặc quá tải.

Bệnh viện St. George ở trung tâm Beirut, một trong những bệnh viện lớn nhất của thành phố, bị hư hỏng nặng đến nỗi phải đóng cửa và gửi bệnh nhân đi nơi khác. Hàng chục bệnh nhân và khách đã bị thương do các mảnh kính vỡ.

Trong bệnh viện St. George, nơi chỉ cách vụ nổ khoảng 1 km, “mọi thứ sụp xuống, cửa sổ bị phá hủy, trần nhà vỡ thành từng mảnh”, bác sĩ Noun nói. Một số bệnh nhân của ông - trẻ em bị ung thư - và các thành viên gia đình của họ cũng bị thương.

Bệnh viện Tập đoàn Y tế Bikhazi có 60 giường đã phải điều trị cho 500 bệnh nhân trong vài giờ sau vụ nổ mặc dù bệnh viện này bị hư hại trên diện rộng, Rima Azar, Giám đốc bệnh viện, cho biết.

Các nhân viên y tế cũng lo lắng về kho dự trữ vaccine và thuốc của Lebanon nằm trong kho Karantina gần cảng, nơi xảy ra vụ nổ. Họ cho biết hàng trăm nghìn liều vaccine cung cấp cho các trung tâm y tế trên khắp Lebanon đang được lưu trữ trong nhà kho ở khu vực có các tòa nhà bị hư hỏng nặng.

Vụ nổ làm rúng động thủ đô Beirut của Lebanon hôm 4/8 đã tăng thêm gánh nặng cho đất nước vốn đang bị tàn phá bởi đại dịch, khủng hoảng kinh tế và xung đột vũ trang. Lebanon đã bị tê liệt bởi một số cuộc khủng hoảng kéo dài trong nhiều thập kỷ. Đất nước này phải trải qua cuộc nội chiến tàn khốc kéo dài 15 năm và thường xuyên bị cuốn vào các xung đột trong khu vực.

Nhưng vụ nổ xảy ra trong lúc đất nước này đang vật lộn để chống chọi đại dịch Covid-19 và khủng hoảng kinh tế có thể là tai họa khiến Lebanon ngã quỵ.

Lebanon đã ghi nhận hơn 5.000 trường hợp nhiễm virus corona và 65 người chết. Mặc dù đây là con số tương đối thấp, gần đây, số ca nhiễm đã tăng vọt và lan sang các khu vực mới ở Lebanon. Lệnh phong tỏa kéo dài 5 ngày do chính phủ Lebanon áp đặt vừa kết thúc và các bác sĩ cảnh báo hệ thống y tế mong manh của nước này đã “vượt quá khả năng của mình”.

Lebanon cũng đang phải trải qua một cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ. Hàng nghìn người phải ra nước ngoài và nhiều cuộc biểu tình đã nổ ra trên khắp cả nước để chống lại hệ thống chính trị bị xem là tham nhũng. Theo thống kê chính thức, gần một nửa dân số đất nước này sống dưới ngưỡng nghèo và 35% người dân không có việc làm.

Vào tháng 3, lần đầu tiên trong lịch sử, Lebanon tuyên bố họ không thể trả được nợ. Nợ quốc gia của nước này là 92 tỷ USD - gần 170% GDP - một trong những tỷ lệ nợ cao nhất thế giới.

Lebanon đã đàm phán với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vào tháng 5 để có được các khoản viện trợ quan trọng theo kế hoạch giải cứu nền kinh tế được chính phủ thông qua. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán đã bị đình trệ.

Từ tháng 3, giá của hầu hết hàng hóa ở Lebanon đã tăng gần gấp 3. Giá trị của đồng tiền Lebanon đã giảm 80% và phần lớn hoạt động của đất nước đã bị đình trệ. Những người vẫn giữ được việc làm đang chật vật để sống qua mỗi tháng. Trung tâm thương mại không một bóng người. Nghèo đói tăng vọt, tội phạm đang gia tăng và đường phố đầy cảnh bạo lực.

Lebanon đã trải qua một cuộc nội chiến phức tạp và đẫm máu từ năm 1975 đến 1990 khiến 120.000 người chết và một triệu người phải lưu đày trước khi một phần của Lebanon bị cả Syria và Israel chiếm đóng trong gần hai thập kỷ. Quân đội nước ngoài cuối cùng đã rút khỏi Lebanon vào năm 2005.

Linh Đức