Người dân phản đối xây dựng nhà máy xử lý rác thải TP Bắc Giang ngay sát khu dân cư (Bài 2)

Dân nói có, cơ quan chức năng bảo không

Ngay sau khi đăng tải bài viết “TP.Bắc Giang: Gần 50 hộ dân gửi đơn kêu cứu vì ô nhiễm môi trường nghiêm trọng” phóng viên Tòa soạn Sức khỏe và Môi trường điện tử đã có buổi làm việc với ông Ngô Quang Sơn – Thành viên HĐQT – PGĐ Công ty Cổ phần QLCT Đô thị Bắc Giang và ông Nguyễn Đức Hiển – Đội trưởng đội xử lý rác của công ty.

Trong buổi làm việc, ông Sơn khẳng định với phóng viên bãi rác được thiết kế xây dựng theo đúng quy trình nên nước thải không thể ngấm qua lớp vải chống thấm HDPE ra môi trường được. Hiện đơn vị thực hiện nghiêm quy trình xử lý rác, toàn bộ rác thải sau khi được đưa về tập kết tại bãi được phun các chế phẩm rồi tiến hành lu nèn tiếp tục phun chế phẩm rồi lấp đất.

Còn theo ông Hiển, toàn bộ nước rỉ rác được thu gom vào hồ thu gom nước thải. Số nước thải này sau đó được bơm vào bể chứa rồi tiến hành xử lý hóa sinh cho đến khi đạt chuẩn B mới được xả ra kênh mương. Mỗi ngày chúng tôi chỉ xử lý 3 lần với tổng số lượng khoảng 100 m3. Toàn bộ quy trình xử lý đều được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định, không có chuyện công ty xả nước thải đen ngòn, bột trắng xóa trực tiếp ra môi trường. Mỗi quý công ty đều tiến hành quan trắc môi trường theo quy định. Kết quả quan trắc mới nhất vào quý I/2019 cho thấy các chỉ tiêu đều đảm bảo theo quy định. Tuy nhiên, cả ông Sơn và ông Hiển đều khẳng định con gà con chuột chết còn phát sinh mùi huống hồ cả một bãi rác dù sạch sẽ đến đâu cũng không thể tránh được việc phát sinh mùi hôi thối trong quá trình xử lý rác.

Cũng liên quan đến vấn đề trên, sáng 26/5, UBND đã diễn ra cuộc đối thoại giữa chính quyền UBND TP Bắc Giang và người dân thôn Lò, xã Tân Mỹ. Tham dự cuộc đối thoại gồm ông Hồ Ngọc Quang – Bí thư đảng ủy xã Tân Mỹ, ông Nguyễn Minh Tuấn – Chủ tịch UBND xã Tân Mỹ, ông Hoàng Minh Nhật – Thành viên HĐQT, Giám đốc công ty Cổ phần QLCT Đô thị Bắc Giang, đại diện các cơ quan chức năng TP Bắc Giang.

Sáng 26/5, UBND đã diễn ra cuộc đối thoại giữa chính quyền UBND TP Bắc Giang và người dân thôn Lò, xã Tân Mỹ về quy trình xử lý rác.

Tại buổi đối thoại, sau khi nghe ông Nhật “thuyết minh” về quy trình xử lý rác của đơn vị. Ông Nhật cũng khẳng định quy trình xử lý rác của đơn vị đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định của nhà nước và là một trong số ít đơn vị điển hình nhận được sự đánh giá cao từ các tổ chức quốc tế. Tuy nhiên ông Nhật cũng thừa nhận “không thể nói bãi rác không ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân sinh sống tại khu vực lân cận bãi rác nhất là lúc trái gió trở giời, mưa nắng thời tiết thay đổi”.

Thế nhưng ý kiến của ông Nhật vấp phải sự phản đối quyết liệt từ phía người dân thôn Lò có mặt tại buổi đối thoại. Không chỉ nêu ra thực trạng ô nhiễm môi trường trên địa bàn mình đang sinh sống do hoạt động chôn lấp tại bãi chôn lấp rác TP Bắc Giang gây ra, họ còn “vạch ra” những sai phạm của công ty QLCTĐT Bắc Giang trong quá trình quản lý và vận hành bãi rác TP Bắc Giang.

Theo quy định, khi lấp mẫu nước đem đi xét nghiệm quan trắc phải tiến hành lấy mẫu tại 3 địa điểm khác nhau thế nhưng theo ông Giao thì các nhân viên của công ty QLCTĐT Bắc Giang chỉ lấy mẫu nước duy nhất tại đầu nguồn nước (phía trên ông xả thải – PV) trước khi nguồn nước thải từ bãi rác thải ra môi trường. Dù đã cố tình “lách luật” nhưng kết quả quan trắc quý I/2019 từ phía công ty QLCTĐT Bắc Giang cung cấp cho phóng viên vẫn có nhiều chỉ số vượt quy định hàng chục lần.

Cũng trong buổi đối thoại, rất nhiều người dân bày tỏ sự lo lắng khi trong thời gian sắp tới tại sẽ mọc lên một nhà máy xử lý rác thải ngay tại TP Bắc Giang trong khu đất đang được quy hoạch làm bãi chôn lấp rác thải TP Bắc Giang. Có thể hiểu được sự lo lắng của người dân địa phương khi một nhà máy đốt rác với công suất 500 tấn/ngày đêm mọc sát khu dân cư ngay giữa lòng thành phố Bắc Giang liệu có đảm bảo tầm nhìn về quy hoạch TP Bắc Giang hay không? Khi nhà máy xử lý rác đi vào hoạt động sẽ tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường nhất là không khí; tiếng ồn và nguồn ngước. Không những vây, để đảm bảo cho nhà máy hoạt động hết công suất sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống sinh hoạt của người dân địa phương khi mỗi ngày có hàng trăm lượt xe tải chuyên dụng vận chuyển hàng trăm tấn rác trên các tuyến đường.

Cần xem xét lại công nghệ của nhà thầu Trung Quốc

Người dân hai xã Tân Mỹ và Đa Mai (TP Bắc Giang) tỏ ra lo lắng hơn khi nhà thầu được TP Bắc Giang lựa chọn Công ty China Everbright International Limited (Công ty Trung Quốc) cũng chính là đơn vị đang vận hành nhà máy xử lý chất thải rắn (rác sinh hoạt) Cần Thơ tại ấp Trường Thọ, xã Trường Xuân, huyện Thới Lai và gặp phải nhiều vấn đề môi trường trong quá trình vận hành. Mặc dù trước đó, chính công ty này đã từng thuyết minh và cam kết về công nghệ và lượng chất thải, tro xỉ, tro bay ra môi trường một cách thuyết phục và hợp lý. Thế nhưng, chỉ đến khi nhà máy đi vào hoạt động thì các cơ quan chức năng thành phố Cần Thơ mới phát hiện khối lượng tro xỉ phát sinh khoảng 25,5% trên tổng khối lượng rác đưa vào lò đốt, trong khi theo thuyết minh khoa học và công nghệ không quá 20%.

Ngoài ra, thông số kỹ thuật của một số thiết bị cũng khác so với công bố của chủ đầu tư trong bản thuyết minh. Theo đó 64% thiết bị có nhãn hiệu phù hợp, 36% các thiết bị có nhãn hiệu nhưng không phù hợp với công bố. Hầu hết các thiết bị có xuất xứ từ Trung Quốc, một số thiết bị được nhập từ các nước G7.

Từ đó, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Cần Thơ kiến nghị Công ty EB (đơn vị pháp lý của Công ty China Everbright International Limited tại Việt Nam) tăng hiệu suất lò đốt để lượng xỉ phát sinh còn 20% như thuyết minh đã nêu. Thực hiện việc kiểm tra, giám sát lượng tro bay và báo cáo tỉ lệ % tro bay cho cơ quan quản lý.

Ông Hoàng Minh Nhật - Giám đốc công ty QLCT Đô thị Bắc Giang cho rằng mùi hôi thối trong khu dân cư thôn lò bắt nguồn từ việc chăn nuôi lợn chứ không phải từ bãi rác.

Được biết, ngày 14/1/2019, ông Đào Anh Dũng, Phó chủ tịch thường trực UBND TP.Cần Thơ đã đi kiểm tra và giải quyết việc xử lý tro xỉ của Nhà máy đốt rác thải sinh hoạt phát điện Cần Thơ (xã Trường Xuân, H.Thới Lai, TP.Cần Thơ).

Theo đó, sau khoảng hơn 2 tháng hoạt động (bao gồm cả vận hành thử nghiệm), nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt - phát điện thành phố Cần Thơ của Công ty TNHH Năng lượng Môi trường EB Cần Thơ làm đại diện đã phát sinh khoảng 13.000 tấn tro, xỉ.

UBND TP.Cần Thơ khẳng định nếu kho chứa tro bay đầy mà vẫn chưa có giải pháp xử lý thì các đơn vị liên quan phải chịu trách nhiệm. Đồng thời UBND TP.Cần Thơ giao Sở Tài nguyên và Môi trường Cần Thơ phối hợp với nhà máy để lấy mẫu tro bay, phân tích trong thời gian sớm nhất, đề xuất phương án xử lý cho UBND TP.Cần Thơ.

Thời gian để hoàn thành hố chôn lấp phải mất 6 tháng, trong thời gian chờ đợi xây dựng hố chôn lượng tro bay sẽ được nhà máy xử lý bằng phương án tạm thời là dùng bạt đậy kín, tránh phát sinh ra bên ngoài, gây ảnh hưởng đến môi trường.

Nhà máy đốt rác sinh hoạt phát điện Cần Thơ được khởi công vào ngày 30/6/2017 đến ngày 15/10/2018, nhà máy bắt đầu tiếp nhận rác để vận hành thử nghiệm.

Dự án nằm trên diện tích 5,3 ha, với tổng mức đầu tư 1.050 tỉ đồng (tương đương 47 triệu USD), sử dụng công nghệ đốt rác để phát điện. Mỗi ngày, nhà máy có thể xử lý 400 tấn rác thải sinh hoạt và phát điện khoảng 150.000 Kwh (tương đương 60 triệu Kwh/năm). Thời gian hoạt động của nhà máy là 20 năm. Đơn vị quản lý vận hành nhà máy là Công ty Năng lượng Môi trường EB Cần Thơ.

Giữa lúc các cơ quan chức năng và chủ đầu tư đang khẩn trương hoàn thiện thủ tục về mặt hồ sơ pháp lý nhà máy xử lý rác thải tại Thành phố Bắc Giang thì hàng chục hộ gia đình thôn Lò đang sinh sống lại không hề được thông báo bất cứ thông tin gì từ việc tham vấn ý kiến người dân cho đến việc thông báo thông tin cho người dân tại chính quyền sở tại.

Từ những hoài nghi về chất lượng, hiệu quả của nhà máy xử lý rác thải tại Bắc Giang gần 50 hộ dân sinh sống tại thôn Lò, xã Tân Mỹ cương quyết phản đối việc thi công dự án nhà máy xử lý rác tại Bắc Giang đồng thời mong muốn các nghành chức năng thực hiện đồng bộ, giám sát lại quy trình đấu thầu, xây dựng nhà máy xử lý rác thải tại TP Bắc Giang đúng theo quy định của pháp luật để tránh xảy ra trường hợp tương tự tại TP Cần Thơ…

Nhật Tân