Thực phẩm chức năng khiến cơ thể già nhanh hơn?
(Suckhoemoitruong.com.vn) - Tất cả chúng ta đều muốn mình luôn khỏe mạnh và trẻ trung hết mức, đó là lý do tại sao hàng triệu người đang cần mẫn sử dụng các chế phẩm bổ sung chống ô xi hóa như vitamin C, E và beta-carotene, cũng như đổ tiền vào những “siêu thực phẩm” đắt tiền chống ô xi hóa như quả việt quất.

Lý thuyết gốc tự do
Trong nhiều năm, chúng ta “nuốt lấy” những lời từ các nhà khoa học rằng các chất chống ô xi hóa có thể làm chậm tốc độ già đi của tế bào – và của cơ thể.
Lý thuyết cho rằng các chất chống ô xi hóa làm giảm tổn thương “ô xi hóa” bởi các gốc tự do – những phân tử ăn mòn mà cơ thể sản sinh ra khi “chế biến” ô xi, và cũng là thứ mà chúng ta hít thở từ không khí ô nhiễm và khói thuốc lá.
Người ta cho rằng khi những gốc tự do này tấn công các protein và lipid (mỡ trong tế bào), nó phá vỡ màng tế bào và gây tổn thương ADN bên trong. Điều này có thể gây ra những đột biến gây ung thư, cũng như làm cho tế bào lão hóa nhanh hơn. Tổn thương tế bào não do gốc tự do cũng được cho là gây ra tình trạng giảm sút chức năng nhận thức thường đi kèm với tuổi già.
Cho đến nay, người ta vẫn tin rằng hệ quả tất yếu là chúng ta sẽ phải chịu sự tàn phá của tuổi già, từ lão hóa bình thường của cơ thể đến các bệnh như ung thư.
Nhưng nghiên cứu công bố trên tạp chí Cell này, lại tuyên bố điều ngược lại. Họ thấy rằng các gốc tự do khiến tế bào của chúng ta sống lâu hơn.
Và điều này có nghĩa việc người dân Anh chi 175 triệu bảng Anh mỗi năm cho các thực phẩm chức năng chống ô xi hóa có lẽ là vô ích.
Vậy điều gì đang diễn ra?
Theo các nhà nghiên cứu tại Trường Đại họcMcGill, Canada thì gốc tự do không chỉ KHÔNG gây lão hóa, mà việc uống những viên “thuốc” chống ô xi hóa còn thực sự khiến cơ thể già nhanh hơn – khiến ta chóng chết hơn.
Điều này xảy ra do sự biến đổi của một cơ chế gọi là chết tế bào theo chương trình. Đây là quá trình mà qua đó các tế bào bị tổn thương sẽ được “hướng dẫn” để tự chết trong nhiều tình huống khác nhau, như để tránh bị ung thư hóa khi ADN đã đột biến nguy hiểm, hoặc để tiêu diệt những vi rút đã xâm nhập vào tế bào.
Các nhà khoa học thấy rằng các gốc tự do có thể kích thích “cơ chế tự sát” này để làm điều hoàn toàn khác ở các tế bào khỏe mạnh – củng cố tuyến phòng ngự và tăng tuổi thọ của chúng.
Siegfried Hekimi, giảng viên sinh học tại Trường Đại học McGill University, người đứng đầu nghiên cứu, cho biết: “Cái gọi là lý thuyết gốc tự do gây lão hóa là không đúng. Chúng ta đã tự tưởng tượng ra lý thuyết này”.
GS Hekimi cho biết khi tăng nồng độ các gốc tự do trong giun tròn, loại giun thường được sử dụng trong thí nghiệm y học vì hệ thần kinh của chúng có nhiều chức năng giống với các sinh vật bậc cao, thì giun “sống lâu hơn đáng kể”.
Cơ thể cần gốc tự do, “ngại” chất chống ôxi hóa bổ sung
Nghiên cứu trên đã củng cố những nghi ngờ của các nhà khoa học khác. Ví dụ, hồi năm ngoái, các nhà nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu tim mạch đa phương tiện ở Italia đã cảnh báo rằng cơ thể chúng ta cần stress do gốc tự do để kích thích chống lại bệnh nhiễm trùng và để điều hòa đúng đắn các chức năng sinh tồn của cơ thể như hệ tim mạch.
Các nhà nghiên cứu Italia đã khảo sát tất cả các bằng chứng nghiên cứu hiện có và kết luận trên tờ The International Journal of Biochemistry và Cell Biology rằng: “Tăng nồng độ các chất chống ô xi hóa trong cơ thể có thể gây hại cho sức khỏe. Nồng độ các chất chống ô xi hóa cân bằng mới là quan trọng đối với tim mạch và tuổi già khỏe mạnh.”
Giả thuyết đứng sau ý tưởng này có tên là hormesis – nói nôm na là “cái gì không giết được ta thì sẽ làm ta mạnh hơn”.
Các nhà khoa học tin rằng cơ thể chúng ta đã tiến hóa một loạt những cơ chế bảo vệ để sống sót trong những môi trường khắc nghiệt, nhưng những hệ thống này sẽ không được “bật lên” trừ phi cơ thể bị thách thức.Và đó là điều mà gốc tự do đang làm.
Vấn đề với các chất chống ô xi hóa là chúng có thể trung hòa tác dụng “bảo vệ” này. Điều này có thể giúp giải thích tại sao những viên thuốc chống ô xi hóa lại gây ra một số hậu quả có hại ngoài dự kiến.
Ví dụ, các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đã cho thấy liều cao của những chất chống ô xi hóa -như N-acetyl cysteine - có thể thúc đẩy tế bào ung thư vú lan rộng. Đồng thời, các chất chống ô xi hóa như beta carotene và vitamin A lại có liên quan với tăng nguy cơ tử vong do ung thư phổi và bệnh phổi.
Lý do chính xác của điều này còn chưa rõ. Tuy nhiên, một số nghiên cứu, như nghiên cứu năm 2009 của Trường Y Harvard, được đăng tải trên tạp chí khoa danh tiếng Nature, đã chỉ ra rằng điều trớ trêu là các chế phẩm bổ sung liều cao có thể giúp cho các tế bào ung thư “yếu ớt” sống sót và nhân lên – do bất hoạt các gốc tự do và khả năng kích thích các cơ chế tự bảo vệ của cơ thể.
Rau quả tự nhiên mới là tốt nhất!
Đến đây, cần nhấn mạnh rằng các chất chống ô xi hóa từ thực phẩm mà chúng ta ăn vào là rất quan trọng. Lượng mà chúng ta nhận được theo cách này thấp hơn nhiều liều lượng có trong các chế phẩm bổ sung. Ở liều lượng này các chất chống ô xi hóa được cho là có tác dụng bảo vệ.
Nhưng những phát hiện của nghiên cứu mới đây về gốc tự do có thể là nỗi thất vọng cho một số người đang sử dụng các chất chống ô xi hóa với hy vọng chúng sẽ kéo dài tuổi thọ và gìn giữ nét xuân.
Tuy nhiên, theo Helen Bond, Hội Ăn kiêng Anh, uống thuốc không bao giờ là một giải pháp.
“Dù có hay không lợi ích từ các vitamin chống ô xi hóa, thì cách tốt nhất để lấy chúng là từ một chế độ ăn giàu trái cây và rau. Bạn sẽ nhận được những vitamin quan trọng - nhiều loại trong đó có những đặc tính chống ô xi hóa - nhưng bạn cũng nhận được tất cả những lợi ích khác từ việc ăn ‘trọn bộ” thức ăn.
“Có thể sử dụng chế phẩm bổ sung vitamin cho trẻ nhỏ, người già và phụ nữ có thai, nhưng đôi với những ngời khác thì việc chú ý đến chế độ ăn sẽ tốt hơn nhiều, và hãy dành tiền cho những thực phẩm toàn diện và tươi ngon”.
Theo Daily Mail
Các tin khác
ThS. Lương y Phạm Đức Tuấn -Thầy thuốc Đông y gia truyền ưu tú
Giảm ca mắc và tử vong do sốt xuất huyết Dengue
Chủ động phòng chống bệnh đái tháo đường ở Việt Nam
Hoàn tất chuyển giao công nghệ tế bào trị ung thư từ Nhật Bản
Sốc tim, suy tim cấp do tự ý sử dụng củ ấu tàu
Minh bạch giá thuốc, thiết bị y tế, tránh tăng giá, đẩy giá
Hơn nửa thế kỷ hợp tác y tế Việt - Nhật vì sức khỏe nhân dân
Phát hiện áp xe cổ phức tạp sau 3 ngày đau họng, nuốt vướng
Cà Mau kết thúc theo dõi sức khỏe những người tiếp xúc với 2 ca tử vong do não mô cầu
Đọc nhiều
Xã Thạnh Phú (Cần Thơ) thông tin việc bổ nhiệm hiệu trưởng sau sắp xếp
Những con đường “chờ ánh sáng”
Không để chậm tiến độ cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng
Hành trình 40 năm chăm sóc sức khỏe cộng đồng của “bà ngoại Thủy”
Những con đường “chờ ánh sáng” _Kỳ 2: Vì sao đèn đường tắt?
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Đánh giá phát thải mê tan từ hệ sinh thái côn trùng (mối) dưới tác động nhiệt
Cách mạng hóa dạ cỏ: Công nghệ vi sinh trong thức ăn chăn nuôi
Ứng dụng LiDAR và AI trong việc lập bản đồ các "điểm nóng" phát thải từ thân cây
Vệ tinh giám sát và sức mạnh của dữ liệu mở
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Tuần lễ Y tế Thụy Điển – Việt Nam 2026: 5 thập kỷ phát triển quan hệ hợp tác y tế
Thực hiện 15 ca can thiệp mạch vành trong 5 tháng: Phú Quốc từng bước chủ động cấp cứu tim mạch tại chỗ
Hành trình 40 năm chăm sóc sức khỏe cộng đồng của “bà ngoại Thủy”
Bộ Y tế thông tin về bệnh viêm phổi chưa rõ nguyên nhân tại Nga
Herbalife Việt Nam tổ chức Ngày Hiến máu tình nguyện 2026 tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, tiếp nhận 183 đơn vị máu
Phát động phong trào mỗi người dân tập luyện ít nhất một môn thể thao
Béo phì là nguy cơ cao gây bệnh tim mạch
Phát huy vai trò người cao tuổi phải được đặt ở vị trí ngày càng quan trọng
Minh bạch giá thuốc, thiết bị y tế, tránh tăng giá, đẩy giá
Việt Nam đã có vaccine tay chân miệng cho trẻ từ 2 tháng tuổi
Quản lý mỹ phẩm: Chặt về an toàn, bảo vệ sức khỏe, nhưng không “siết” thị trường
'Viên ngậm giải rượu' Non Alco có dấu hiệu quảng cáo sai quy định
Nguy cơ xâm nhập biến chủng Omicron vào Việt Nam là rất lớn
Giải pháp thích ứng với vi rút corona
Thủ tướng ký ban hành Nghị quyết về mua vắc-xin Covid-19
Rửa tay là biện pháp hàng đầu phòng bệnh tay chân miệng
ThS. Lương y Phạm Đức Tuấn -Thầy thuốc Đông y gia truyền ưu tú
Phú Thọ: Khởi công 5 dự án trọng điểm tại xã Thịnh Minh
Ca cấp cứu bị rắn cắn “đặc biệt” ở Bệnh viện Quân y 121 đã được xuất viện
Kỳ tích hồi sinh bé 3 tuổi đuối nước
Không để tình trạng ứng phó thụ động, bất ngờ với COVID-19
An Giang tăng cường kiểm soát, ngăn chặn bệnh cúm gia cầm
Bộ Y tế đã cấp phép, gia hạn hơn 13.500 số đăng ký thuốc, vaccine, sinh phẩm
