Tổ chức tham quan, dã ngoại tự phát: Kiểm soát thiếu chặt chẽ - Nhà trường từ chối trách nhiệm

Năm học 2023 – 2024 sắp kết thúc, cũng là thời điểm hội phụ huynh của một số nhà trường trao tặng phần thưởng cho học sinh là những chuyến đi trải nghiệm tập thể tại các địa điểm du lịch. Đa phần các chuyến đi này đều được tổ chức theo tour của các doanh nghiệp lữ hành dựa trên tinh thần tự nguyện của phụ huynh học sinh. Trên thực tế, các chuyến đi này thường dành cho 1 lớp hoặc mốt số lớp trong khối kết hợp. Đây là hoạt động ngoài nhà trường và không có trách nhiệm quản lý của nhà trường cũng như giáo viên chủ nhiệm, thế nên tiềm ẩn những nguy cơ như tai nạn giao thông, ngộ độc thực phẩm; tai nạn thương tích… ảnh hưởng đến sức khỏe của học sinh.

Những hoạt động tự phát

Với tâm lý xả stress sau 1 năm học căng thẳng, nhiều phụ huynh muốn dành cho con cái mình 1 kỳ nghỉ vui vẻ bằng các chương trình trải nghiệm hè: Ngắn thì 1 ngày, có trường hợp đi dài hơn là 2 ngày 1 đêm. Các chương trình được thực hiện bởi một số doanh nghiệp lữ hành khá đơn giản, có hướng dẫn viên đi kèm, cũng không bắt buộc phụ huynh đi kèm. Các chuyến đi này đã và đang nhận được sự phản ứng trái chiều của chính các bậc làm cha làm mẹ.

Poster quảng cáo của đơn vị lữ hành cho tuor Mai Châu Mộc Châu 2 ngày 1 đêm

Chị A. – cũng như một số phụ huynh học sinh khối 11 trường THPT Trần Phú cho biết: Năm nay, ban đại diện cha mẹ học sinh trong lớp con chị đang học có tổ chức chuyến tham quan trải nghiệm tại Mộc Châu - Sơn La, chuyến đi kéo dài 2 ngày 1 đêm được tổ chức bởi đơn vị lữ hành Lạc Việt Travel – Khu ĐTM chùa Hà Tiên – TP. Vĩnh Yên tỉnh Vĩnh Phúc. Mặc dù không đồng tình với quan điểm đi 2 ngày 1 đêm vì lý do chuyến đi khá xa, lại là đường đồi núi liệu có đảm bảo an toàn giao thông, đồng thời các cháu đang ở độ tuổi nhạy cảm lại đi chơi cùng nhau qua đêm không ai đảm bảo được những chuyện đáng tiếc có thể xảy ra. Thế nhưng chị lại không tiện phản đối vì đây là chủ trương chung của Ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp, những phụ huynh không muốn tham gia đều được gọi điện vận động tư vấn làm sao có sự tham gia đầy đủ của tất cả các thành viên trong lớp. Thậm chí có một số lớp được phát phiếu cam kết tự chịu trách nhiệm về chuyến đi. Chị A cho biết để tổ chức được chuyến đi này mỗi phụ huynh đóng góp mức phí là 1.250,000 VNĐ (một triệu hai trăm năm mươi nghìn đồng).

Một phụ huynh khác tên M. cũng có con đang học khối 11 tại trường THPT Trần Phú cho biết, kết thúc năm học, hội phụ huynh lớp của con anh cũng tổ chức chuyến tham quan thực tế tại thị xã Sapa tỉnh Lào Cai 2 ngày 1 đêm, cá nhân anh cũng là người không đồng tình về chuyến đi này vì địa điểm xa xôi nếu lỡ có xảy ra chuyện gì gia đình không thể có mặt kịp thời để giải quyết. Anh có kiến nghị đi một chỗ gần hơn nhưng Ban đại diện phụ huynh của lớp không nhất trí. Anh M. băn khoăn, các cháu đang trong độ tuổi ham vui, những chuyến đi kiểu như thế này đều là do các phụ huynh tự phát tổ chức không có sự tham gia của nhà trường, nếu như xảy ra sự cố thì không biết ai sẽ là người chịu trách nhiệm.

Ngoài Hội phụ huynh của các lớp tại trường THPT Trần Phú, Hội phụ huynh của một số lớp tại trường THPT chuyên Vĩnh Phúc cũng tổ chức hình thức tham quan trải nghiệm tập thể tương tự cho con em của mình thậm chí có 1 lớp 10 của trường còn tổ chức cho các em đi thành phố biển Sầm Sơn, bất chấp những hiểm họa từ đuối nước.

Nhà trường từ chối trách nhiệm?

Thực tế hiện nay, cơ quan chức năng vẫn chưa quản lý các hoạt động tham quan, dã ngoại tự phát ngoài trường học. Nhà trường chỉ quản lý các hoạt động trong khuôn khổ do trường, Ban phụ huynh tổ chức trong kỳ học, còn khi học sinh nghỉ hè, việc quản lý là của gia đình.

Liên hệ với bà Nguyễn Ngọc Trâm – Hiệu trưởng trường THPT Trần Phú, TP. Vĩnh Yên tỉnh Vĩnh Phúc về quan điểm chỉ đạo của nhà trường khi biết một số lớp có tổ chức tham quan thực tế sau khi năm học kết thúc, bà Trâm cho biết nhà trường không có kế hoạch tổ chức chương trình này, giáo viên chủ nhiệm cũng không tham gia vào việc tổ chức cùng phụ huynh học sinh. Tuy nhiên, khi được hỏi, là hoạt động tự phát của chính phụ huynh học sinh của nhà trường, nếu xảy ra vấn đề nghiêm trọng ai sẽ là người chịu trách nhiệm, vai trò của nhà trường ra sao, thì bà Trâm không chia sẻ thêm gì.

Trong khi đó, ông Nguyễn Đình Hùng – Hiệu trưởng trường THPT chuyên Vĩnh Phúc lại khẳng định chắc chắn nhà trường không tổ chức những chuyến đi này cho học sinh, cũng như chưa nhận được báo cáo của giáo viên chủ nhiệm nào về việc cho lớp đi chơi như vậy.

Cùng với hiểm họa về an toàn giao thông, tình trạng đuối nước thì nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của học sinh cũng là nhưng hiểm họa đã từng xuất hiện trong những chuyến đi tham quan thực tế … Rõ ràng những chuyến đi này được tổ chức cho cả một tập thể lớp trong các nhà trường, thế nhưng lại vào thời điểm ngay sau khi năm học kết thúc nên nhiều nhà trường lấy lý do bàn giao học sinh về cho gia đình và không liên quan đến những hoạt động này. Nếu xảy ra sự cố, có phải làn ranh giới trách nhiệm này các nhà trường sẽ lánh được một cách trơn chu (?).

Cần kiểm soát chặt chẽ

Qua tìm hiểu, có nhiều đoàn tự tổ chức cho con em đi tham quan, dã ngoại hè. Dù các đoàn này lên chương trình bài bản, chi tiết nhưng không ai kiểm soát chất lượng thực phẩm, nơi ở hay khảo sát địa hình, giao thông khu vực tham quan xem có đi thuyền, phà hoặc bơi, lặn... hay không. Khi được hỏi về việc mua bảo hiểm du lịch, hầu hết phụ huynh đều dễ dãi cho rằng bên phía công ty lữ hành đã có và phó thác cho người tổ chức. Đáng nói, dù chuyến đi gần hay xa, người tổ chức không hề khuyến cáo 1 phụ huynh kèm 1 con. Do đó, đã có những câu chuyện “dở khóc, dở cười”, nguy hiểm rình rập hoặc đến nơi mới tá hỏa khi chất lượng phòng ở khá tệ, đồ ăn sơ sài, không đúng như những lời quảng cáo…

Xã hội phát triển, tư duy về giáo dục cũng có nhiều thay đổi. Nếu như trước đây, được đến trường học con chữ, được cầm cuốn vở, bảng đen trên tay, hay không phải bỏ học giữa chừng, được tốt nghiệp cả 3 cấp học là điều đáng mơ ước, thì ngày nay học sinh lại được tham gia vào rất nhiều hoạt động bổ trợ và rèn luyện kỹ năng khác. Tuy nhiên, để thực sự đảm bảo về chất lượng giáo dục và an toàn cho các em, rất cần sự tham gia vào cuộc của nhà trường hoặc các cơ quan chức năng liên quan để kiểm soát tốt hơn các hoạt động tự phát này, để các em học sinh có những ngày hè thật bổ ích.