Vì sao Trung Quốc dám ngang ngược trên Biển Đông?
Sự ngang ngược bất chấp luật pháp và thông lệ quốc tế đang đẩy Trung Quốc vào con đường tự cô lập về quân sự đầy nguy hiểm.
Hành động ngang ngược của Trung Quốc kéo giàn khoan Hải Dương 981 vào vùng biển Việt Nam bất chấp luật pháp quốc tế đã vấp phải phản ứng dữ dội của Việt Nam cũng như sự phản đối của cộng đồng quốc tế như Mỹ, Nhật Bản, Philippines, Indonesia, Ấn Độ...
Đây là những phản ứng mà Bắc Kinh có thể dễ dàng đoán trước được, tuy nhiên câu hỏi đặt ra ở đây là tại sao Trung Quốc vẫn ngang ngược “làm càn” và tỏ ra hung hăng trên Biển Đông bất chấp những lời chỉ trích là lên án mạnh mẽ của dư luận thế giới.
Tiến sĩ Jeff Moore, chuyên gia phân tích thuộc tổ chức tư vấn Muir Analytics chuyên đánh giá về các nguy cơ của các nhóm nổi loạn và khủng bố đối với hoạt động đầu tư đã có những nhận định, đánh giá về những cơ sở mà Trung Quốc cho rằng họ có thể “tự tung tự tác” được trên Biển Đông.

Tiến sĩ Jeff Moore (ảnh nhỏ) đánh giá về các động thái của Trung Quốc ở Biển Đông
Thứ nhất, từ góc nhìn chiến lược toàn cầu, tiến sĩ Moore cho rằng Bắc Kinh có thể bất chấp dư luận để trở nên hung hăng hơn ở Biển Đông sau khi có quan hệ chặt chẽ hơn với một đồng minh mới là Nga.
Theo ông Moore, cả Nga và Trung Quốc vừa mới thiết lập quan hệ đồng minh chiến lược trong vòng 3 năm qua nhằm chống lại ảnh hưởng của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương nói riêng và vũ đài chính trị thế giới nói chung.
Trong khi Nga kiểm soát và sáp nhập bán đảo Crimea bất chấp sự phản đối của phương Tây và sau đó cho máy bay ném bom chiến lược Bear “dằn mặt” châu Âu, họ đã nhận được sự ủng hộ của Trung Quốc trước nguy cơ bị phương Tây trừng phạt nặng nề.
Đổi lại, có vẻ như Trung Quốc đã nhận được sự “im lặng” từ Nga sau khi họ kéo giàn khoan 981 vào vùng biển Việt Nam. Cho đến nay Nga chưa đưa ra bất cứ tuyên bố nào phản đối hành động này của phía Trung Quốc, khiến nhiều người nghi ngờ về vai trò của Nga trong việc gìn giữ hòa bình, ổn định trên thế giới và trong khu vực.
Ông Moore cho rằng cả Nga và Trung Quốc đang cùng nhau thực hiện hình thức chiến tranh phi đối xứng, trong đó họ sử dụng những lực lượng và luận điệu được tính toán kỹ để tránh làm leo thang xung đột. Lực lượng đó không quá lớn để khiến Mỹ có thể phản ứng bằng biện pháp quân sự, nhưng cũng đủ để Nga và Trung Quốc đạt được mục đích của mình.
Cả Nga và Trung Quốc đều thừa hiểu rằng chính quyền của Tổng thống Mỹ Barack Obama không thể nào đối phó được với cuộc chiến trên 2 mặt trận. Chính vì vậy, ông Moore cho rằng Nga và Trung Quốc đang tìm cách dàn mỏng nguồn lực và sự chú ý của Mỹ, một chiến lược mà người Trung Quốc gọi là “khuấy nước để bắt cá”.
Thứ hai, hiện nay Trung Quốc cho rằng quyền lực toàn cầu của Mỹ đang ngày càng nhanh chóng suy giảm. Bắc Kinh rút ra kết luận này từ một loạt những thất bại về an ninh quốc gia của Mỹ, chẳng hạn như việc rút quân quá sớm ở Iraq, sa lầy ở Afghanistan, không kiểm soát được chính quyền Libya và bất lực trước sự trỗi dậy của al Qaeda ở Yemen.
Không những thế, Bắc Kinh còn cho rằng Washington không thể nào hóa giải nổi Pakistan, “người bạn-thù” của Mỹ và gần như là một đồng minh của Trung Quốc. Họ cũng nhận định chính sách can thiệp của ông Obama ở khu vực Trung Đông đã thất bại trước sự trỗi dậy của chủ nghĩa khủng bố và phong trào Mùa xuân A-rập.
Với những nhận định đó, Trung Quốc cho rằng Biển Đông sẽ dễ dàng rơi vào tay họ. Người Trung Quốc có câu “nhìn lửa cháy qua sông” ám chỉ việc chờ cho đối thủ tự làm cạn kiệt sức lực của mình rồi mới ra tay.
Thứ ba, xét về chiến lược khu vực, mặc dù cho rằng Mỹ đang ngày càng suy yếu, song Trung Quốc vẫn rất cảnh giác với các động thái của Mỹ ở châu Á, đặc biệt là sau chuyến công du châu Á của Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel. Chuyến công du này nhằm tăng cường quan hệ quốc phòng giữa Mỹ với các đồng minh châu Á, chẳng hạn như cuộc tập trận Balikatan vừa diễn ra hôm 5/5 với Philippines.

Tàu hải cảnh Trung Quốc hung hăng dùng vòi rồng tấn công tàu Việt Nam
Trước những động thái đó của Mỹ, tiến sĩ Moore cho rằng Trung Quốc cố tình gây căng thẳng, khiêu khích trên Biển Đông để “tung một cú đấm thẳng” bằng hình thức chiến tranh phi đối xứng vào thẳng chính sách “đòn can thiệp khu vực” truyền thống của Mỹ. Trung Quốc tin rằng bây giờ nếu không làm nhanh, sau này họ sẽ gặp nhiều khó khăn khi các quốc gia ASEAN nhận được nhiều sự giúp đỡ về quốc phòng hơn từ phía Mỹ.
Thứ tư, ông Moore cho rằng Trung Quốc ngày càng sợ một Việt Nam trở nên hùng mạnh hơn. Không chỉ tăng trưởng mạnh về kinh tế, Việt Nam cũng đang xây dựng một nền quốc phòng vững mạnh và tăng cường sức mạnh hải quân để bảo vệ huyết mạch hàng hải của mình ở Biển Đông.
Theo tiến sĩ Moore, để phục vụ cho mục đích bành trướng lãnh thổ của mình, Bắc Kinh buộc phải tìm cách làm suy yếu sức mạnh quốc phòng của Việt Nam. Họ cho rằng Việt Nam sẽ phải khuất phục trước sức mạnh của Trung Quốc và sẽ không dám phản ứng mạnh với những hành động hung hăng, ngang ngược trên Biển Đông của mình.
Tuy nhiên, Bắc Kinh đã bất ngờ trước thái độ và phản ứng quyết liệt của Việt Nam nhằm bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của tổ quốc. Tiến sĩ Moore nhận định rằng một khi bị dồn ép, khi “sự kiềm chế đạt đến giới hạn”, Việt Nam có thể tung ra đòn giáng trả mạnh mẽ hơn so với những gì Bắc Kinh tưởng tượng rất nhiều.
Ngoài ra, theo ông Moore, Bắc Kinh cũng không tính trước được rằng những hành động tráo trở, hung hăng của mình trong khu vực sẽ khiến các quốc gia ASEAN xích lại gần nhau hơn để chống lại tham vọng của Trung Quốc. Ngoài ra, Nhật Bản cũng đang phản công bằng cách điều chỉnh hiến pháp, tăng cường sức mạnh quân sự và có thể đưa quân ra nước ngoài can thiệp. Nước Mỹ cũng không đến nỗi yếu ớt đến mức Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương và Hải quân Mỹ không có hành động gì trước sự ngang ngược của Trung Quốc.
Chuyên gia này kết luận rằng có vẻ như Trung Quốc đang bị lóa mắt bởi giấc mơ “trỗi dậy” của mình, bởi lòng tự hào của một nước lớn cho rằng mình đã là một cường quốc cũng như bởi những thành tựu kinh tế mà họ đạt được. Họ đang gặp nguy bởi chính ảo tưởng trên đang đi ngược lại câu ngạn ngữ chiến lược của họ: “Vứt thang khi kẻ thù đã leo lên mái nhà”. Điều đó đồng nghĩa với việc họ đang đi trên con đường tự cô lập mình về mặt quân sự bởi những hành động ngang ngược, vô lối, bất chấp pháp luật và thông lệ quốc tế.
Trí Dũng (Theo UPI, Analytics) (Khampha.vn)
Các tin khác
Lai Châu: Nhiều cách làm sáng tạo trong tuyên truyền bầu cử đến với bà con vùng đồng bào
Tạp chí Sức khỏe và Môi trường nhận bằng khen của Quân khu 9 trong công tác tuyên truyền
Điện Biên: Chuẩn bị chu đáo để mỗi lá phiếu phát huy trọn vẹn ý nghĩa
“Xuân Yêu Thương” 2026 tiếp tục được Herbalife tổ chức trên Trung tâm Casa toàn quốc
Sơn La: Phát huy quyền làm chủ, sáng suốt lựa chọn đại biểu xứng đáng
Lễ hội và bài toán môi trường ở đất Tổ
Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết phát biểu tại Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII
Cần Thơ kiên quyết cưỡng chế các trường hợp không giao mặt bằng Quốc lộ 91
Từ đảo xa Thổ Châu, cử tri gửi trọn niềm tin qua lá phiếu
Đọc nhiều
Nghiên cứu ứng dụng D-Panthenol và hệ nền sinh học: Bước tiến mới của DUYENTHI GROUP trong phục hồi hàng rào bảo vệ da
Những kỳ tích y khoa đầu năm 2026 tại Bệnh viên Đa khoa vùng Tây Nguyên
Bệnh viện Quân y 121 làm chủ kỹ thuật nút rò động mạch cảnh xoang hang
Cần Thơ xây dựng đội ngũ cán bộ y tế “Giỏi chuyên môn, sáng y đức, vững bản lĩnh, tận tâm phục vụ”
Quản lý đau hiệu quả, thước đo chất lượng chăm sóc người bệnh
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Cảnh báo hành vi giả danh cán bộ thuế, cơ quan thuế để lừa đảo
Phòng ngừa cháy nổ trong dịp Tết Nguyên đán
Ra mắt ứng dụng Tuyên giáo và Dân vận trên điện thoại thông minh
Bồi đắp nguồn nhân lực tại chỗ, từng bước nâng cao dân trí
Khánh thành công trình Trụ sở làm việc Cơ quan Chủ tịch nước
Điện, thư chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm
Sơn La: Đồng bào tôn giáo hướng về ngày hội bầu cử
Lai Châu: Nhiều cách làm sáng tạo trong tuyên truyền bầu cử đến với bà con vùng đồng bào
Điện Biên: Chuẩn bị chu đáo để mỗi lá phiếu phát huy trọn vẹn ý nghĩa
Sơn La: Phát huy quyền làm chủ, sáng suốt lựa chọn đại biểu xứng đáng
Dùng tiếng nói dân tộc tuyên truyền đến cử tri xứ Mường
Khánh Hòa đẩy mạnh tuyên truyền bầu cử Quốc hội cho thế hệ trẻ
Tuyên truyền, vận động đồng bào tôn giáo, dân tộc thiểu số tham gia bầu cử
Bắc Ninh khai mạc Festival và đón bằng ghi danh di sản của UNESCO vào tối 27/3
Thanh Hóa: Đánh sập đường dây sản xuất, buôn bán thuốc giả gây hại sức khỏe nhân dân
Tuyên Quang: Kiên quyết đấu tranh, đẩy lùi tệ nạn cờ bạc
Siết chặt quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng để chặn hệ lụy lâu dài
Sữa Aptamil thu hồi ở nước ngoài, Bộ Y tế yêu cầu kiểm soát tại Việt Nam
Làm gì để học sinh, sinh viên thoát khỏi sự lệ thuộc vào AI?
Hà Nội công bố môn thi thứ 3 vào lớp 10 là môn Ngoại ngữ
Tổng Bí thư Tô Lâm dự lễ khởi công trường nội trú liên cấp vùng biên tại Cao Bằng
