Bảo vệ môi trường phải là một công trình giáo dục công dân rộng lớn

Nhiệm vụ không của riêng ai

Khí hậu ngày càng khắc nghiệt và khó dự báo hơn, mưa bão lũ quét thất thường, suy thoái đất, nước, suy giảm nguồn tài nguyên rừng, ô nhiễm môi trường xảy ra trên diện rộng,… là các vấn đề về môi trường mà toàn nhân loại phải đối mặt. Con người đã tác động quá nhiều đến môi trường, khai thác đến mức cạn kiệt các nguồn tài nguyên, thải nhiều chất độc khiến môi trường không còn khả năng tự phân hủy.

Ở Việt Nam, ý thức về bảo vệ môi trường dường như vẫn rất mù mờ, còn trong hành động thì mãi đến nay chỉ mới ở giai đoạn khởi động. Trên thực tế, nhiều năm trở lại đây miền Trung của nước ta đã phải hứng chịu nhiều cơn bão liên tiếp, gây ra tình trạng lũ lụt và sạt lở để lại thiệt hại nặng nề về người và tài sản.

Thiên nhiên ban tặng cho con người nhiều thứ, nhưng ta không biết giữ gìn và bảo vệ nó. Để giờ đây, khi xuất hiện ngày càng nhiều sự xuống cấp, nhiều loại “bệnh lạ” hơn, con người mới nhận thấy được tầm quan trọng của môi trường. Có thể nói, ô nhiễm môi trường gắn với biến đổi khí hậu là một vấn nạn có tính tổng hợp và toàn cầu, mà việc giải quyết phải đòi hỏi đến ý thức cộng đồng của toàn thế giới, trên cơ sở điều tiết vĩ mô của chính quyền.

Việc bảo vệ môi sinh - môi trường, không thể chỉ giản lược bằng hành vi quản lý, xử phạt đối với những pháp nhân vi phạm, mà đứng về mặt lâu dài, nên được coi là một công trình giáo dục công dân rộng lớn, biến nó thành quốc sách, với tầm quan trọng còn hơn cả quốc sách chống tham nhũng.

Đối xử tốt, sống thân thiện với môi trường

Môi trường có ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến sức khỏe, đời sống của con người. Môi trường cung cấp cho ta không gian để sống, cung cấp nguồn tài nguyên để sản xuất và là nơi chứa đựng chất thải. Đối xử tốt, sống thân thiện với môi trường, ta sẽ tận hưởng được những giây phút thư giãn, thoải mái trong bầu không khí trong lành, hưởng những cảnh đẹp từ thiên nhiên.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc từng nhấn mạnh, vấn đề môi trường là thách thức không chỉ ở Việt Nam mà cả toàn cầu. Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, hơn lúc nào hết phải cương quyết bảo vệ cuộc sống bình yên cho người dân, trong đó phải quán triệt bảo vệ môi trường. Nếu coi trọng phát triển kinh tế mà xem nhẹ bảo vệ môi trường là sai lầm.

Một trong những giải pháp đang được đề nghị phổ biến hiện nay nhằm làm giảm bớt những xung đột giữa con người với thiên nhiên là quy hoạch sử dụng đất đai hợp lý, đảm bảo cả con người và các loài sinh vật khác đều có không gian riêng thích hợp. Trong chiều hướng đó, một trong những chức năng chủ yếu của các ngành thuộc nông nghiệp, tài nguyên môi trường và của ngành giáo dục là cần thiết và tập trung hơn nữa việc tuyên truyền phổ biến, giáo dục ý thức công dân về trách nhiệm bảo vệ tài nguyên - môi trường, làm cơ sở cho những kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Năm 2020, Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi) được Quốc hội thông qua, thể hiện rõ mục tiêu xuyên suốt là bảo vệ các thành phần môi trường, bảo vệ sức khỏe người dân, coi đây là nội dung trọng tâm, quyết định cho các chính sách bảo vệ môi trường khác.

Gắn liền phát triển kinh tế với gìn giữ môi trường, nhiều mô hình, sáng kiến hay đã được các địa phương, đơn vị làm du lịch triển khai nhằm nâng cao nhận thức về công tác bảo vệ môi trường trong hoạt động du lịch, góp phần phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn theo định hướng phát triển bền vững như: mô hình xe đạp công cộng thông minh, điểm tập kết rác thải sinh hoạt tự phát của người dân, lễ phát động bảo vệ môi trường tập trung tại bãi biển Nha Trang do Tổng cục Du lịch tổ chức

Năm 2020 cũng là năm cho thấy sự vào cuộc quyết liệt cũng như sự quyết tâm của các đơn vị, tổ chức, cá nhân thông qua các hoạt động cụ thể, ý nghĩa nhằm bảo vệ và tuyên truyền bảo vệ môi trường. Đón năm mới, hy vọng sẽ có nhiều hơn những sáng kiến, hành động thiết thực hơn nữa, góp phần gìn giữ màu xanh Trái đất, bởi môi trường là sự sống, và bởi tất cả chúng ta đều có quyền được sống trong môi trường lành mạnh.

THANH LƯƠNG