Nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của toàn xã hội về an toàn thực phẩm

Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 384/TB-VPCP kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà tại cuộc họp Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm.

Tại Thông báo kết luận, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm đánh giá: Trong thời gian qua, công tác quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm tiếp tục được các cấp lãnh đạo, các ngành, các cấp quan tâm và đạt được những kết quả tích cực.

Tuy nhiên, công tác quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm còn một số tồn tại, hạn chế, ngộ độc thực phẩm tiếp tục diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng rõ rệt về số vụ và số người mắc, nhất là có nhiều vụ xảy ra trong các cơ sở giáo dục; việc quản lý kinh doanh, quảng cáo thực phẩm trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và nền tảng trực tuyến còn khó khăn; nhân lực, kinh phí làm công tác an toàn thực phẩm tại cấp xã còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là trong bối cảnh sắp xếp lại hệ thống chính quyền địa phương 2 cấp...

Công tác quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm tiếp tục được các cấp lãnh đạo, các ngành, các cấp quan tâm.

Trong thời gian tới, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt, thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các quan điểm:

(1) Bảo đảm an toàn thực phẩm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe con người, chất lượng nguồn nhân lực, liên quan đến nguồn lực phát triển đất nước, năng lực cạnh tranh của quốc gia;

(2) Xác định rõ đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, đòi hỏi tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng với sự chung tay thực hiện của các cấp ủy, chính quyền, các tổ chức chính trị-xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội;

(3) Lấy sức khỏe, an toàn, niềm tin của người tiêu dùng là mục tiêu cốt lõi để thay đổi nhận thức, hành vi, năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, đổi mới phương thức quản trị, đẩy mạnh chuyển đổi số, lấy dữ liệu làm cơ sở, nền tảng.

Đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm tỉnh Cà Mau tổ chức test nhanh thực phẩm tại trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, phường Tân Thành. (Ảnh: TTXVN)

Tập trung cho phòng, chống ngộ độc thực phẩm, nhất là tại các cơ sở giáo dục, đào tạo

Phó Thủ tướng cơ bản thống nhất các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 theo báo cáo của Bộ Y tế và các ý kiến phát biểu tại cuộc họp. Giao Bộ Y tế nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của đại biểu dự họp và rà soát kỹ, hoàn chỉnh, bảo đảm xác định rõ nhiệm vụ cụ thể của các bộ, cơ quan, địa phương để thực hiện tốt hơn, tạo chuyển biến tích cực hơn nữa; trên cơ sở đó, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện có hiệu quả các nội dung trọng tâm sau đây:

Tập trung đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông nhằm đạt hiệu lực, hiệu quả cao nhất về nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của toàn xã hội, tổ chức, cá nhân có liên quan về an toàn thực phẩm vì sự phát triển bền vững của đất nước; chú trọng thay đổi phương thức truyền thông, đa dạng, phong phú, trong đó tận dụng tối đa thế mạnh của nền tảng số, xác định rõ thông điệp, chủ đích, chủ thể truyền thông.

Giao Đảng ủy Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan đề xuất Đảng ủy Chính phủ có văn bản đề nghị Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương xây dựng, ban hành Chương trình truyền thông quốc gia về an toàn thực phẩm.

Trên cơ sở Chương trình này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có hướng dẫn, đôn đốc xây dựng các chuyên mục, chuyên đề truyền thông thường xuyên, liên tục về an toàn thực phẩm; đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội tiếp tục xây dựng, tổ chức các mô hình, phong trào rất thiết thực như Phong trào "toàn dân nói không với thực phẩm bẩn" (của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam), "xây dựng gia đình 3 không, 5 sạch, 3 an" (của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam); lồng ghép, tích hợp với các Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, văn hóa, y tế và dân số...; tiếp tục tổ chức các đề án truyền thông sâu về an toàn thực phẩm với các mô hình cụ thể có đối tượng là từng gia đình, từng người dân (như tổ liên gia an toàn thực phẩm); xây dựng và tổ chức thực hiện Đề án về mô hình cộng đồng tuyên truyền, vận động, giám sát thực hiện an toàn thực phẩm gắn với các phong trào đã có và đang thực hiện, trong đó lưu ý huy động sự tham gia của các hội quần chúng như Hội Bảo vệ người tiêu dùng, các hiệp hội ngành hàng...

Về việc hoàn thiện thể chế, chính sách, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương tập trung xây dựng Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), hoàn thành và trình Quốc hội trong kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI.

Trường hợp cần thiết, Bộ Y tế báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ chủ trì, họp với các bộ, cơ quan liên quan để nghe báo cáo về Dự án Luật trong tháng 7/2026.

Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan rà soát các luật, nghị định có liên quan để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật (trong đó có các luật về quảng cáo, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật...); trường hợp cần thiết, báo cáo Chính phủ ban hành Nghị quyết để xử lý vướng mắc có liên quan theo quy định.

Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung cao cho phòng, chống ngộ độc thực phẩm, nhất là tại các cơ sở giáo dục, đào tạo. Thống nhất việc ban hành Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về vấn đề ngộ độc thực phẩm tại các cơ sở giáo dục, đào tạo.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Bộ Y tế và các bộ, cơ quan liên quan sớm hoàn thiện dự thảo Chỉ thị, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, ban hành theo quy định.

Đội Quản lý thị trường số 1 (Chi cục Quản lý thị trường Hà Tĩnh) thu thập thông tin về các hộ kinh doanh tại chợ dân sinh. (Ảnh: TTXVN)

Siết chặt quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm

Bên cạnh đó, siết chặt quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm; xác định rõ trách nhiệm của các bộ, cơ quan liên quan, trước hết là trách nhiệm Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc; hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về an toàn thực phẩm; chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức quản lý an toàn thực phẩm có kiến thức, kỹ năng, kỷ luật, đạo đức công vụ; xây dựng hệ thống bộ máy quản lý đáp ứng yêu cầu; bảo đảm có vị trí việc làm về an toàn thực phẩm ở cấp xã; các địa phương có Ban chỉ đạo liên ngành nhưng Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã chịu trách nhiệm chính về quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Thúc đẩy nhanh nhất có thể hoạt động chuyển đổi số, xây dựng dữ liệu nền tảng, dùng chung, đồng bộ, kết nối, liên thông, hiệu quả. Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan, các địa phương tập trung thực hiện quyết liệt, hiệu quả nhiệm vụ này.

Bộ Y tế rà soát, đề xuất cụ thể giải pháp tháo gỡ khó khăn về nguồn lực quản lý an toàn thực phẩm, trong đó có cơ chế, chính sách tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao năng lực, kỹ năng nghiệp vụ quản lý, đặc biệt đối với việc bố trí nhân lực quản lý an toàn thực phẩm tại cấp xã. Bộ Tài chính hướng dẫn về việc ưu tiên bảo đảm đáp ứng cơ bản yêu cầu kinh phí cho quản lý an toàn thực phẩm tại cấp xã.

Tiếp tục đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, đấu tranh xử lý vi phạm về an toàn thực phẩm. Bộ Công an tiếp tục tập trung thực hiện mạnh mẽ, quyết liệt công tác đấu tranh, trấn áp các loại tội phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, các tổ chức doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.

Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tập trung hướng dẫn về bảo đảm an toàn thực phẩm và chỉ đạo kiểm tra, xử lý vi phạm trong trường học, thức ăn đường phố, dịch vụ ăn uống nhỏ lẻ khu vực nông thôn.

Bộ Y tế nghiên cứu biên soạn các tài liệu, kịp thời cung cấp cho Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội phục vụ công tác thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm./.