Cần Thơ khởi động cánh đồng 1 triệu hecta lúa chất lượng cao phát thải thấp

Đông đảo doanh nghiệp, hơp tác xã và người dân tham gia tại mô hình ở Cần Thơ

Việc triển khai thí điểm tại Cần Thơ với mục tiêu thúc đẩy cơ giới hóa trong gieo sạ, tăng hiệu quả sử dụng phân bón, tăng năng suất và giảm phát thải khí nhà kính theo các tiêu chí của đề án về sử dụng giống xác nhận; áp dụng quản lý nước ướt khô xen kẽ; áp dụng bón phân chuyên vùng chuyên biệt, sạ hàng bằng máy kết hợp vùi phân; áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp, sử dụng máy gặt đập liên hợp cho thu hoạch; thu gom rơm ra khỏi đồng.

Theo Cục Trồng trọt - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Đồng bằng sông Cửu Long là vùng sản xuất lúa gạo chính của Việt Nam với sản lượng lúa luôn ổn định ở mức 24 - 25 triệu tấn/năm, chiếm trên 50% sản lượng lúa và 90% lượng gạo xuất khẩu của cả nước. Trước đây, bình quân lượng lúa giống gieo của nông dân ĐBSCL rất lớn, khoảng 100-150kg/hecta.

Cơ giới hóa sạ hàng giúp giảm lượng giống gieo sạ.

Việc triển khai đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, phát thải thấp góp phần thúc đẩy chuyển đổi từ biện pháp canh tác truyền thống sang cơ giới hóa đồng bộ, giảm lượng giống gieo sạ xuống còn 60kg/ha, giảm lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, giảm đổ ngã và thất thoát sau thu hoạch.

Ông Nguyễn Cao Khải, Giám đốc Hợp tác xã Thuận Tiến cho biết, mô hình được triển khai tại Cần Thơ và ứng dụng trên cánh đồng của hợp tác xã nên các thành viên rất vui mừng, nhưng cũng không khỏi lo lắng trong quá trình thực hiện đề án. Mỗi thành viên đều phải cố gắng để đề án thành công, nhân rộng mô hình.

“Trước đây chúng tôi cũng đã thực hiện nhiều mô hình cấy thưa, sạ thưa, nên việc dự án này cũng không cảm thấy áp lực nhiều. Bản thân tôi cũng như các thành viên trong tổ sản xuất rất nhiệt tình, hưởng ứng để làm sao đạt được những kết quả tốt đẹp nhất trong đề án”, ông Khải cho biết.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hè, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, hàng năm Cần Thơ sản xuất 3 vụ lúa với sản lượng hơn 1,3 triệu tấn. Trong giai đoạn 2016-2022, Cần Thơ tham gia thực hiện dự án VnSAT trên diện tích 38.000ha, với khoảng 32.000 hộ nông dân tham gia. Thông qua quy trình canh tác nông nghiệp bền vững người dân đã áp dụng các biện pháp để giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận và góp phần khẳng định thương hiệu gạo của Việt Nam. Tuy nhiên, ngành lúa gạo vẫn còn gặp những khó khăn, thách thức về thu nhập của nông dân; sử dụng lãng phí nguồn tài nguyên như giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, áp dụng cơ giới hóa ở một số khâu chưa đồng bộ; ngành lúa gạo chịu ảnh hưởng lớn của biến đổi khí hậu.

Ông Nguyễn Ngọc Hè cho biết, trong đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh, Cần Thơ sẽ tham gia 50.000 hecta. Từ việc kế thừa và phát huy những kết quả đạt được từ dự án VnSAT, Cần Thơ cam kết thực hiện thắng lợi đề án trên địa bàn, phấn đấu đến năm 2025 xây dựng được vùng sản xuất lúa chuyên canh chất lượng cao với quy mô 38.000ha, đến giai đoạn 2026-2030 đạt 50.000ha theo kế hoạch.

Ông Nguyễn Ngọc Hè, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ nói về canh tác lúa trên địa bàn thành phố.

Ông Lê Thanh Tùng, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, ĐBSCL là vùng trọng điểm sản xuất lúa gạo của cả nước, đóng góp rất quan trọng đối với an ninh lương thực quốc gia và toàn cầu. Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao không chỉ là đề án thuần túy về mặt kỹ thuật, nâng cao hạ tầng cơ sở cho sản xuất, mà là đề án tổ chức lại toàn bộ ngành hàng lúa gạo ở ĐBSCL với mục tiêu giảm chi phí sản xuất, giá trị hạt gạo tăng lên, phát thải thấp đi và phát triển bền vững khu vực nông thôn. Nòng cốt của đề án 1 triệu hecta lúa là hình thành những hợp tác xã, những tổ chức nông dân liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp để tiêu thụ lúa gạo bền vững, nâng cao thu nhập cho người nông dân:

“Chúng tôi muốn bà con nông dân, các cán bộ kỹ thuật cũng như bạn bè quốc tế hãy nhìn đề án 1 triệu hecta này và sự đóng góp của chúng ta để làm giảm công lao động, giảm rủi ro và tạo thêm nhiều sinh kế cũng như nhiều thu nhập cho bà con nông dân và đó cũng là mục tiêu cuối cùng của đề án”, ông Tùng nói.

Đề án 1 triệu hecta lúa chất lượng cao thực hiện tại 12 tỉnh, thành vùng ĐBSCL. Giai đoạn 2024 – 2025 Bộ Nông nghiệp và PTNT chọn mô hình thí điểm tại 5 địa phương gồm Trà Vinh, Sóc Trăng, Kiên Giang, Đồng Tháp và TP. Cần Thơ, đại diện cho những vùng phù sa, phèn mặn, nước mặn để làm mô hình điểm ứng dụng quy trình canh tác lúa giảm phát thải và phương pháp MRV (công cụ đánh giá các hoạt động giảm phát thải khí nhà kính) bắt đầu ngay từ vụ Hè Thu năm 2024 và sau đó báo cáo kết quả để làm cơ sở nhân rộng mô hình.