Đại dịch Covid-19 khiến thế giới tăng đầu tư cho nghiên cứu khoa học
Báo cáo Khoa học năm 2021 của UNESCO có tựa đề “Chạy đua với thời gian để phát triển thông minh hơn”, thể hiện kinh nghiệm của các nước về chuyển đổi kỹ thuật số kép và chuyển đổi thân thiện môi trường để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững.

Báo cáo dài 762 trang, được thực hiện trong thời gian hơn 18 tháng bởi 70 tác giả từ 52 quốc gia. Báo cáo được xuất bản 5 năm một lần này tổng hợp dữ liệu từ 193 quốc gia, được đánh giá như một phong vũ biểu cả về mức độ hỗ trợ cho nỗ lực khoa học và các lĩnh vực nghiên cứu chính.
Cụ thể, trong khoảng thời gian từ năm 2014 đến 2018, chi tiêu cho nghiên cứu trên toàn thế giới tăng 19,2%, cao hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn cầu (14,8%). Lượng đầu tư tăng thêm đó có nghĩa là tỷ trọng GDP chi cho nghiên cứu tăng trung bình từ 1,73% lên 1,79%.
Phần lớn sự tăng trưởng đến từ một số quốc gia. Nhằm giành được ưu thế khoa học trước Mỹ, Trung Quốc đã tăng chi tiêu từ 135 tỷ USD năm 2008 lên 439 tỷ USD vào năm 2018.
Khoảng 9/10 chi tiêu cho nghiên cứu, sản lượng và nhân sự đến từ các nước G20; 4/5 tổng số các nước chi chưa đầy 1% GDP cho nghiên cứu. Ở mức 4,9%, Israel đầu tư nhiều nhất vào nghiên cứu và phát triển tính theo tỷ trọng GDP của bất kỳ quốc gia nào.
Báo cáo cũng tính đến các báo cáo khoa học, tăng 21% trên toàn cầu từ năm 2015 đến năm 2019.
Có thể do văn hóa “xuất bản hoặc tàn lụi” tại các trường đại học, Liên minh châu Âu (28,6%), Trung Quốc (24,5%) và Mỹ (20,5%) đảm đương phần lớn công việc này. Dẫu vậy, các nước đang phát triển cũng tăng sản lượng lên 71%.
Phần lớn sự tăng trưởng tập trung trong một danh mục rộng lớn - trí tuệ nhân tạo và người máy - với 147.806 ấn phẩm vào năm 2019, tăng từ con số 109.521 năm 2011. Những công nghệ như vậy ngày càng được sử dụng nhiều ở các nước phát triển và được coi là liều thuốc giải cho tỷ lệ sinh thấp và dân số già hóa. Đặc biệt, Nhật Bản còn coi robot là trung tâm trong tương lai, sử dụng máy bay không người lái để giao hàng, dùng "robot nông nghiệp" để làm việc trên cánh đồng và máy hình người để hỗ trợ trong các trại dưỡng lão.Trong thế giới đang phát triển, một bối cảnh nghiên cứu rất khác đã xuất hiện, chịu sự chi phối của mối đe dọa biến đổi khí hậu.

Trong nỗ lực ngăn chặn các thảm họa môi trường, các nước nghèo tập trung nhiều hơn vào tính bền vững. Những nước như Guyana và Senegal đã bắt đầu đầu tư vào một số nguồn năng lượng tái tạo bằng các nguồn thu từ khai thác nhiên liệu hóa thạch. Hiện nay, họ chủ yếu dựa vào công nghệ và chuyên môn của nước ngoài.
Sự hợp tác khoa học quốc tế thể hiện rõ ràng nhất ở các lĩnh vực liên quan đến biến đổi khí hậu. Phát triển nhanh nhất trong số 56 chủ đề nghiên cứu được UNESCO xác định trong báo cáo là về loại bỏ các mảnh vụn nhựa trôi nổi trên đại dương. Trong năm 2011, chỉ có 46 đề tài xem xét vấn đề này và năm 2019, con số đã lên đến 853.
Cây trồng thích ứng với khí hậu là chủ đề phát triển nhanh thứ hai, được thúc đẩy bởi nghiên cứu ở các nước có thu nhập thấp. Vào năm 2011, chỉ có 4,5% nghiên cứu về chủ đề này nhưng vào năm 2019, tỷ lệ đã tăng lên 11,4%.
Theo Tạp chí Economist, báo cáo của UNESCO kêu gọi các chính phủ đầu tư nhiều hơn và chiến lược hơn vào nghiên cứu, bằng cách khuyến khích sự đổi mới trong khu vực tư nhân. Theo họ, đầu tư và tăng trưởng trong lĩnh vực năng lượng tái tạo đang tăng lên nhưng “khoa học bền vững vẫn chưa phải là chủ đạo trong xuất bản học thuật”.
Đại dịch Covid-19 chứng tỏ thế giới hoàn toàn có thể đạt được những bước nhảy vọt khi cộng đồng khoa học tập trung sự chú ý vào một vấn đề. Không nên tiêu tán năng lượng có được từ đại dịch, và cần đặt một trọng tâm tương tự vào mục tiêu giải quyết biến đổi khí hậu.
Các tác giả nhận thấy, đại dịch Covid-19 đã thúc đẩy mạnh mẽ sự theo đuổi phát triển khoa học, bởi muốn giải quyết được cuộc khủng hoảng y tế này cần phải có sự hỗ trợ và hợp tác khoa học giữa các cơ quan, ban ngành của chính phủ và các cộng đồng, đồng thời cần phải có các hệ thống khoa học mở, tính đến một tiến trình khoa học toàn diện, dân chủ và minh bạch hơn.
L.Đức
Các tin khác
Thủ tướng: Nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao là mắt xích then chốt mà Việt Nam còn thiếu
Bà Trịnh Thị Hồng Vân lọt vào top những cá nhân xuất sắc trong lĩnh vực khoa học công nghệ
Nâng cao nhận thức tạo chuyển động xã hội thực hiện Nghị quyết 57/NQTW
Trí thức Việt Nam đồng hành vì một tương lai xanh
Tuần lễ Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số thành phố Cần Thơ
GS. Nguyễn Văn Tuấn đạt giải thưởng xuất sắc về nghiên cứu tại Úc
Hội thảo “Phát huy vai trò đội ngũ trí thức KH&CN trong đột phá phát triển khoa học, công nghê, đổi mới sáng tạo”
Thành lập Tổ Giúp việc của Thủ tướng Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ
Báo chí VUSTA phát huy vai trò kết nối trí thức, kiến tạo niềm tin và khơi dậy khát vọng đổi mới sáng tạo
Đọc nhiều
Danh sách những người trúng cử đại biểu HĐND TP Cần Thơ
Đắk Lắk: Cần thời gian để các lò gạch truyền thống chuyển đổi quy trình sản xuất mới
Chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, phường Ô Môn hướng tới chính quyền phục vụ
Cần Thơ: Bàn giao hệ thống xạ trị gia tốc cho Bệnh viện Ung bướu
Lực lượng công an Cần Thơ bỏ phiếu sớm, sẵn sàng bảo đảm an ninh ngày bầu cử
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Hưng Yên sản xuất rau quả công nghệ cao hướng đi bền vững cho nông nghiệp sạch
Xã Ô Diên – Hà Nội: Bất cập từ bãi vật liệu xây dựng gây ô nhiễm môi trường và trách nhiệm quản lý tại địa bàn cơ sở
Cảnh báo hành vi giả danh cán bộ thuế, cơ quan thuế để lừa đảo
Tuần lễ Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số thành phố Cần Thơ
Cô gái Khmer tiên phong đưa đường thốt nốt An Giang xuất ngoại
Đổi mới sáng tạo khẳng định vị thế của nông nghiệp Việt Nam
Nghệ nhân Lê Nguyễn Hoàng Anh Duy - người sáng lập thương hiệu đồng hồ MarkLE
Phú Thọ: Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương 2026
Đắk Lắk: Cần có bước chuyển đổi trước khi chấm dứt hoạt động lò gạch thủ công truyền thống để bảo đảm cuộc sống cho người lao động
Toàn văn phát biểu chính sách của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc
Yến sào Khánh Hoà có doanh thu hợp nhất đạt 1.042 tỷ đồng trong quý I năm 2026
Vietjet mở bán 11 triệu vé khuyến mãi giảm 20% trên tất cả các đường bay dịp lễ 30/4 - 1/5
Vietjet tăng cường khai thác 832.000 chỗ phục vụ cao điểm lễ 30/4 – 1/5
Newtown Diamond - Chuẩn sống thượng lưu bên bờ biển Đà Nẵng
Vinamilk đồng hành cùng ngành y tế TP.HCM chăm sóc sức khỏe cộng đồng
Thủ tướng đề xuất 3 ưu tiên chiến lược cho 3 chuyển động lớn của thế giới
Nhiều chương trình hấp dẫn đón Xuân Ất Tỵ tại Cantho Eco Resort
Trung Quốc: Số ca mắc bệnh lý đường hô hấp tiếp tục tăng
Báo động tỷ lệ nhiễm HIV ở phụ nữ và trẻ em gái
Bệnh viện Quân y 121 kiểm tra công tác phòng, chống say nắng, say nóng, phòng chống dịch bệnh
Nước hoa, mỹ phẩm cao cấp UNI: Tinh hoa từ Trầm Hương Việt
Bác sĩ Trần Nguyên Giáp: Chuyện “dính phốt” của một người quá mát tay trong ngành thẩm mỹ
Hành trình 13 năm xây dựng thương hiệu Thẩm mỹ Vũ Quang
Hội thảo khoa học về vết thương mạn tính: hướng đến giải pháp điều trị toàn diện, bền vững
VUSTA - Hành trình 43 năm bền bỉ kiến tạo và cống hiến
Chiến lược phát triển, ứng dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình
