Đẩy mạnh công tác tuyên truyền phòng chống bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) tại Vĩnh Phúc

Bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia) là một trong những bệnh lý di truyền nguy hiểm, để lại nhiều hệ lụy cho cá nhân, gia đình và xã hội. Tại Việt Nam, mỗi năm có hàng nghìn trẻ em sinh ra bị mắc bệnh ở các mức độ khác nhau, trong đó nhiều em phải điều trị suốt đời. Tỉnh Vĩnh Phúc, với vị trí địa lý và dân số đông, cũng đang đứng trước nguy cơ gia tăng số ca mắc nếu công tác tuyên truyền và phòng bệnh không được thực hiện hiệu quả. Việc đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền về Thalassemia được sở Y tế Vĩnh Phúc coi là nhiệm vụ cấp thiết nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và giảm thiểu tác động của căn bệnh này.

Thực trạng bệnh Thalassemia tại Vĩnh Phúc

Theo thống kê của Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, tại Việt Nam hiện nay có khoảng 12 triệu người mang gen bệnh Thalassemia, trong đó có khoảng 20.000 bệnh nhân ở thể nặng phải truyền máu thường xuyên. Trung bình mỗi năm cả nước có khoảng 2.000 trẻ em sinh ra bị Thalassemia, trong đó nhiều trường hợp không được phát hiện sớm hoặc điều trị kịp thời, dẫn đến tử vong hoặc phải sống chung với bệnh suốt đời.

Công tác tuyên truyền lưu động, tác động trực tiếp vào trực quan cộng đồng được ngành Y tế Vĩnh Phúc cùng các đơn vị Y tế tuyến huyện thực hiện thường xuyên

Tại tỉnh Vĩnh Phúc, mặc dù chưa có con số thống kê đầy đủ, nhưng theo khảo sát sơ bộ của Sở Y tế năm 2023, ước tính có khoảng 5% dân số mang gen bệnh, tập trung chủ yếu ở các huyện miền núi như Tam Đảo, Sông Lô và Lập Thạch. Hằng năm, Bệnh viện Đa khoa tỉnh tiếp nhận và điều trị cho khoảng 60-80 bệnh nhân mắc Thalassemia, trong đó có hơn 30 trường hợp thể nặng cần truyền máu định kỳ. Tuy nhiên, nhiều người dân, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, còn rất mơ hồ về căn bệnh này, chưa hiểu rõ tính chất di truyền và các biện pháp phòng tránh.

Những giải pháp căn cơ phòng bệnh Thalassemia

Để kiểm soát và giảm thiểu số ca mắc mới bệnh Thalassemia trên địa bàn, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó tuyên truyền đóng vai trò then chốt: Hàng năm, Phòng Dân số Sở Y tế Vĩnh Phúc đã lên kế hoạch, tham mưu với lãnh đạo Sở Y tế tổ chức sự các kiện truyền thông lớn, tạo hiệu ứng xã hội mạnh mẽ: Đặc biệt, Hưởng ứng ngày Thalassemia Thế giới (8/5), tỉnh Vĩnh Phúc đã tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng với sự tham gia của lãnh đạo Sở Y tế, Sở Giáo dục và đào tạo, Trung tâm Y tế huyện Tam Đảo, Đoàn Thanh niên, các tổ chức xã hội và đông đảo học sinh, sinh viên. Buổi lễ mít tinh không chỉ tuyên truyền kiến thức về bệnh mà còn kết hợp tư vấn miễn phí, chiếu phim tư liệu và phát tài liệu hướng dẫn phòng bệnh. Sự kiện đã thu hút gần 1.000 người tham dự, lan tỏa mạnh mẽ kiến thức phòng tránh bệnh Thalassemia trong cộng đồng.

Lễ phát động hưởng ứng ngày Thalassemia thế giới 8/5 không chỉ tuyên truyền kiến thức về bệnh tan máu bẩm sinh mà còn động viên, khích lệ các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn

Bên cạnh đó, phòng Dân số - sở Y tế Vĩnh Phúc tăng cường phối hợp truyền thông qua các phương tiện đại chúng như Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Vĩnh Phúc, Báo Vĩnh Phúc, các trang thông tin điện tử của tỉnh Vĩnh Phúc, của Sở Y tế, Trung tâm Y tế các địa phương, Trạm Y tế xã, phường, thị trấn trong toàn tỉnh… qua đó, tập trung dành thời nhiều lượng phát sóng và viết bài định kỳ về bệnh Thalassemia, cách phòng tránh, và lợi ích của việc tầm soát bệnh trước hôn nhân. Phối hợp ngành giáo dục để tuyên truyền trong trường học: Tổ chức các buổi ngoại khóa, hội thảo chuyên đề về bệnh tan máu bẩm sinh cho học sinh, sinh viên – đặc biệt ở lứa tuổi vị thành niên. Đây là nhóm đối tượng quan trọng trong việc thay đổi nhận thức và hành vi hôn nhân có kế hoạch.

Truyền thông qua các buổi ngoại khóa, hội thảo chuyên đề về bệnh tan máu bẩm sinh cho học sinh mang ý nghĩa quan trọng

Tổ chức tư vấn, xét nghiệm sàng lọc tại cộng đồng: Phối hợp với Trung tâm Y tế các huyện/thành phố tổ chức các đợt khám, xét nghiệm miễn phí cho người trong độ tuổi kết hôn, đặc biệt là các cặp đôi chuẩn bị cưới. Năm 2024, Vĩnh Phúc đã tổ chức thí điểm chương trình tầm soát tại huyện Tam Đảo với hơn 500 người tham gia, phát hiện 47 trường hợp mang gen bệnh. Đào tạo, tập huấn cho cán bộ y tế tuyến cơ sở: Cung cấp kiến thức, kỹ năng tư vấn di truyền cho y bác sĩ tại trạm y tế, giúp người dân tiếp cận thông tin chính xác ngay tại địa phương.

Hội nghị cung cấp kiến thức, kỹ năng tư vấn về bệnh Thalassemia tan máu bẩm sinh cho đội ngũ y bác sĩ tại trạm y tế được tổ chức hàng năm

Với sự vào cuộc quyết liệt của ngành Y tế Vĩnh Phúc và chính quyền các cấp, công tác tuyên truyền về Thalassemia tại Vĩnh Phúc hứa hẹn sẽ có những chuyển biến tích cực trong thời gian tới. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ: Giảm ít nhất 50% số ca mắc mới thể nặng mỗi năm; Tỷ lệ người trong độ tuổi kết hôn được xét nghiệm sàng lọc đạt 70%; 100% học sinh THPT được tiếp cận thông tin về bệnh thông qua các hoạt động ngoại khóa. Đồng thời, xây dựng hệ thống dữ liệu quản lý người mang gen bệnh để có phương án tư vấn di truyền phù hợp, ngăn chặn nguy cơ sinh ra trẻ mắc bệnh thể nặng.

Ngành Y tế Vĩnh Phúc tổ chức khám, xét nghiệm miễn phí cho người trong độ tuổi kết hôn

Bệnh tan máu bẩm sinh Thalassemia là gánh nặng y tế và kinh tế cho mỗi gia đình và toàn xã hội nếu không được kiểm soát kịp thời. Việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, kết hợp với tầm soát sớm và tư vấn di truyền chính là chìa khóa để giảm thiểu bệnh tật và hướng tới một cộng đồng khỏe mạnh. Vĩnh Phúc cần phát huy tối đa vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, ngành y tế và giáo dục trong công cuộc phòng chống bệnh Thalassemia vì tương lai của thế hệ mai sau.