AI tạo ra nhiều tiến bộ mới trong chẩn đoán, điều trị tiêu hóa - gan mật

Sự kiện quy tụ gần 300 chuyên gia, bác sĩ và cán bộ y tế đến từ các bệnh viện và trường đại học y khoa lớn khu vực phía nam (như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, Bệnh viện FV, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ...).

Hội thảo quy tụ gần 300 chuyên gia, bác sĩ và cán bộ y tế đến từ các bệnh viện và trường đại học y khoa lớn khu vực phía Nam - Ảnh: VGP

Trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp công nghệ tăng cường hình ảnh trong nội soi

Trong chuyên đề về tiến bộ nội soi tiêu hóa, BSCKII Trịnh Phạm Mỹ Lệ (Phó trưởng khoa Nội soi, Bệnh viện Chợ Rẫy) đã phân tích hai dạng ứng dụng chính của AI: CADe (Computer-Assisted Detection): Hỗ trợ phát hiện và đánh dấu các vùng bất thường nghi ngờ trên niêm mạc.CADx (Computer-Assisted Diagnosis): Hỗ trợ phân loại tổn thương, cung cấp dữ liệu định hướng để bác sĩ quyết định theo dõi, sinh thiết hoặc cắt bỏ.

Dữ liệu thực nghiệm: Phân tích tổng hợp từ 28 thử nghiệm ngẫu nhiên trên 23.861 bệnh nhân chỉ ra việc nội soi đại tràng có sự hỗ trợ của AI giúp tăng khoảng 20% tỉ lệ phát hiện u tuyến và giảm khoảng 55% tỉ lệ bỏ sót u tuyến so với phương pháp thông thường.

Bên cạnh AI, các công nghệ tăng cường hình ảnh hiện đại cũng giúp tối ưu hóa việc quan sát. Theo đó, NBI (Narrow Band Imaging) sẽ sử dụng dải ánh sáng hẹp làm nổi bật hệ thống mao mạch niêm mạc. LCI (Linked Color Imaging) giúp xử lý màu thuật toán số, tăng độ tương phản giữa vùng niêm mạc lành và tổn thương. BLI (Blue Light Imaging) sẽ sử dụng ánh sáng bước sóng ngắn quan sát kỹ vi cấu trúc bề mặt.

Đồng thời sự kết hợp giữa AI (cảnh báo, phát hiện) và công nghệ tăng cường hình ảnh (quan sát cấu trúc) giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác hơn trước khi đưa ra quyết định can thiệp.

Báo cáo về kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc (STER) cắt u ống tiêu hóa cáo của ThS.BS La Vĩnh Phúc (Trường Đại học Y Dược Cần Thơ) đã trình bày kết quả ứng dụng kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc qua nội soi ống mềm (STER) để điều trị các khối u nằm sâu dưới niêm mạc thực quản và dạ dày. Với phương pháp mới cho phép bác sĩ tạo một đường tiếp cận (đào hầm) trong lớp dưới niêm mạc, tách trọn khối u rồi đóng kín đường vào bằng kẹp bấm (clip) qua nội soi. Phương pháp này bảo tồn tối đa lớp niêm mạc nguyên vẹn và hạn chế tổn thương thành ống tiêu hóa.

ThS.BS La Vĩnh Phúc, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ, trình bày kỹ thuật đào hầm dưới niêm mạc qua nội soi ống mềm để cắt u dưới niêm mạc thực quản, dạ dày - Ảnh: VGP

Hướng đi mới tiến tới "chữa khỏi chức năng" viêm gan B

Việt Nam hiện có khoảng 6,6 triệu người nhiễm virus viêm gan B (HBV) và mỗi năm ghi nhận hơn 30.000 ca tử vong liên quan. ThS.BSCKII Trần Kinh Thành (Phó trưởng khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện Nhân dân 115) cho biết, dù thuốc kháng virus hiện tại giúp giảm hơn 50% nguy cơ xơ gan và ung thư gan, nhưng hầu hết bệnh nhân phải uống thuốc suốt đời do thuốc chưa loại bỏ hoàn toàn virus tồn tại trong tế bào gan.

Mục tiêu nghiên cứu y học hiện nay đang dịch chuyển sang "chữa khỏi chức năng" (Functional Cure) — tức là đạt trạng thái mất HBsAg bền vững và HBV DNA không còn phát hiện được trong máu.

Kết quả từ 2 thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 với hoạt chất thử nghiệm bepirovirsen cho thấy khoảng 19–20% bệnh nhân đáp ứng tiêu chuẩn tham gia đạt được tiêu chí "chữa khỏi chức năng" tại tuần thứ 72 (nhóm dùng giả dược ghi nhận 0%). Tuy nhiên, theo khuyến cáo từ bác sĩ, đây là kết quả ban đầu trên nhóm bệnh nhân thử nghiệm chọn lọc, chưa áp dụng rộng rãi cho toàn bộ người bệnh và không phải là cơ sở để bệnh nhân tự ý ngưng hay thay đổi phác đồ thuốc kháng virus đang dùng, tránh nguy cơ bùng phát virus nguy hiểm.