Điện Biên hôm nay: Dấu ấn phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi

Quyết tâm chính trị - Chìa khóa cho sự thay đổi

Điện Biên là tỉnh có trên 82% dân số là đồng bào DTTS. Nhận thức rõ vai trò trung tâm của công tác dân tộc, Tỉnh ủy Điện Biên đã ban hành Nghị quyết số 17-NQ/TU và nhiều chương trình, kế hoạch cụ thể hóa mục tiêu phát triển. Sự quyết tâm này đã tạo nên một sức bật to lớn, biến các chính sách của Đảng và Nhà nước thành hành động thiết thực, đồng bộ.

Nhiều thầy cô Trường THCS Búng Lao đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi các cấp. (Ảnh : Báo Điện Biên)

Một trong những động lực quan trọng nhất chính là việc triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi. Chỉ tính riêng Dự án 1, tổng vốn giao đã đạt hơn 206 tỷ đồng, mang lại những kết quả ấn tượng: hỗ trợ chuyển đổi nghề cho 2.432 hộ, cung cấp nước sinh hoạt phân tán cho 22.465 hộ, và đầu tư, cải tạo 46 công trình nước sinh hoạt tập trung. Đến cuối năm 2024, tỷ lệ giải ngân đạt 81% kế hoạch, khẳng định tính hiệu quả và kịp thời của nguồn vốn.

Song song đó, Dự án 5 về giảm nghèo bền vững đã tập trung vào việc cải thiện điều kiện sống. Đáng chú ý là việc hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho 2.158 hộ nghèo, trong đó có 1.920 hộ được xây mới theo tiêu chí “3 cứng” (nền – khung – mái). Hàng nghìn hộ dân vùng khó khăn đã có được chỗ ở ổn định, an toàn, là nền tảng vững chắc để vươn lên thoát nghèo.

Đột phá hạ tầng - Mở đường cho phát triển

Không thể phát triển kinh tế - xã hội nếu thiếu đi hạ tầng đồng bộ. Điện Biên đã xác định đầu tư vào giao thông và thủy lợi là ưu tiên hàng đầu. Nhiều tuyến đường trọng điểm, mang tính kết nối cao đã được đầu tư xây dựng như đường tỉnh 143 Noong Bua – Pú Nhi – Noong U – Na Son và đường kết nối khu vực kinh tế động lực dọc QL 279 và QL 12. Những tuyến đường này không chỉ giúp người dân đi lại thuận tiện hơn mà còn mở ra cơ hội giao thương, vận chuyển hàng hóa, phá vỡ thế cô lập của các bản làng vùng sâu, vùng xa.

Cùng với đường sá, các công trình thủy lợi và hồ chứa lớn như Nậm Khẩu Hu, Nậm Pố, Ảng Cang, Huổi Trạng Tai... đã hoàn thành, đảm bảo an ninh nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt, giúp người dân chủ động hơn trong canh tác, nâng cao năng suất cây trồng.

Đặc biệt, Chương trình “Bừng sáng Điện Biên” đã đưa điện lưới quốc gia về nông thôn, thắp sáng hàng ngàn mái nhà, góp phần xóa đói giảm nghèo, rút ngắn khoảng cách giữa thành thị và miền núi. Có điện, người dân có điều kiện tiếp cận thông tin, phát triển sản xuất, học tập tốt hơn, tạo ra sự thay đổi toàn diện trong đời sống vật chất và tinh thần.

Điện Biên, với vị trí chiến lược, còn chú trọng đầu tư hạ tầng quốc phòng – an ninh, xây dựng trụ sở công an xã, đường ra biên giới, góp phần giữ vững ổn định chính trị và chủ quyền biên giới quốc gia, tạo môi trường an toàn, thuận lợi cho phát triển kinh tế.

Tín dụng chính sách và an sinh xã hội - Đòn bẩy vượt nghèo

Đối với một tỉnh có tỷ lệ DTTS cao như Điện Biên, tín dụng chính sách được xem là công cụ hữu hiệu để giúp người dân phát triển sản xuất, cải thiện đời sống. Giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn vốn cho vay đã đạt gần 4.961 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 395.000 lượt hộ nghèo và đối tượng chính sách tiếp cận vốn ưu đãi.

Hiệu quả của nguồn vốn này là rất rõ rệt: gần 66.000 hộ vượt ngưỡng nghèo, tạo việc làm cho 23.000 lao động, hơn 22.000 học sinh – sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được vay vốn học tập, và hàng chục nghìn công trình nước sạch cùng nhà ở được xây dựng. Tín dụng chính sách đã thực sự trở thành "đòn bẩy" giúp người dân nghèo tự lực vươn lên.

Giáo dục và Y tế cũng là hai lĩnh vực then chốt được ưu tiên. Tỉnh đã dành khoảng 12% vốn ngân sách địa phương và 23% vốn trung ương cho các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo và phát triển vùng DTTS. Hàng trăm phòng học, phòng nội trú được xây mới, nâng cấp, nâng cao chất lượng dạy và học. Với hơn 207.000 học sinh và tỷ lệ học sinh DTTS chiếm trên 80%, việc triển khai đầy đủ các chế độ hỗ trợ theo Nghị định 116/2016/NĐ-CP với tổng kinh phí hơn 2.014 tỷ đồng đã đảm bảo không một học sinh nào phải bỏ học vì hoàn cảnh khó khăn. Chất lượng giáo dục được nâng cao, phổ cập giáo dục đã đạt chuẩn ở hầu hết các xã.

Lĩnh vực y tế có nhiều chuyển biến tích cực. Hệ thống bệnh viện, trạm y tế được đầu tư nâng cấp, điển hình là việc đưa vào sử dụng Bệnh viện đa khoa tỉnh giai đoạn II. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 96,2%, tỷ lệ trẻ dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm mạnh, cho thấy sự cải thiện rõ rệt về chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Đặc biệt, tỉnh chú trọng đào tạo, nâng cao năng lực cho đội ngũ y, bác sĩ là người DTTS, với hơn 1.000 lượt cán bộ DTTS được cử đi đào tạo chuyên sâu.

Phát huy bản sắc văn hóa và tiềm năng du lịch

Điện Biên là một kho tàng văn hóa với sự đa dạng của 19 dân tộc anh em. Tỉnh đã đẩy mạnh công tác bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc. Hiện nay, Điện Biên có 20 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trong đó hai di sản "Nghệ thuật Xòe Thái" và "Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái" đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Du lịch Điện Biên có nhiều tiềm năng, điểm nổi bật cần được quan tâm, khai thác. (Ảnh: Báo Điện Biên)

Cùng với việc tôn tạo các công trình văn hóa, di tích lịch sử như Chiến trường Điện Biên Phủ, Nhà tưởng niệm Bác Hồ tại Mường Phăng, ngành du lịch của tỉnh đã có bước phát triển vượt bậc. Năm 2024, Điện Biên dự kiến đón hơn 1,85 triệu lượt khách, tăng trên 400% so với năm 2021. Hạ tầng du lịch, dịch vụ, lưu trú được đầu tư mạnh mẽ, góp phần tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân, đặc biệt là các bản du lịch cộng đồng của người Thái, Mông, Khơ Mú...

Xây dựng đội ngũ cán bộ và phát triển nguồn nhân lực

Phát triển vùng DTTS và miền núi không thể thiếu đội ngũ cán bộ vững mạnh. Đến cuối năm 2024, toàn tỉnh có 24.240 cán bộ, công chức, viên chức, trong đó hơn 50% là người dân tộc thiểu số. Công tác đào tạo nghề được đẩy mạnh, với hơn 9.200 người DTTS được đào tạo nghề và gần 3.800 lượt lao động được tư vấn việc làm. Việc nâng cao trình độ tay nghề, tạo việc làm đã góp phần thúc đẩy phát triển bền vững.

Với sự ổn định về an ninh chính trị, trật tự xã hội được giữ vững, tỷ lệ tội phạm và tai nạn giao thông giảm, Điện Biên đã tạo ra môi trường thuận lợi nhất cho phát triển kinh tế - xã hội.

Dù còn một số chỉ tiêu khó đạt đến năm 2025 do điều kiện địa hình và nguồn lực hạn chế, nhưng với quyết tâm cao độ của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc, Điện Biên đang nỗ lực phấn đấu hoàn thành 35/45 mục tiêu, chỉ tiêu của Nghị quyết 17-NQ/TU.

Từ những bản làng xa xôi đến trung tâm tỉnh lỵ, diện mạo Điện Biên đang từng ngày đổi thay. Hạ tầng dần hoàn thiện, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào các dân tộc ngày càng được nâng cao. Những thành quả này là minh chứng rõ nét cho sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nỗ lực bền bỉ của địa phương trong hành trình phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi, hướng tới mục tiêu giảm nghèo, an sinh xã hội và phát triển bền vững. Điện Biên hôm nay không chỉ là biểu tượng của lịch sử, mà còn là biểu tượng của ý chí vươn lên, của sự hồi sinh và phát triển mạnh mẽ.