Duy trì và phát triển cây xanh đô thị

Các đô thị lứn đã có những chương trình, đề án phát triển cây xanh

Theo Đề án “Trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025 của Bộ Xây dựng gửi Bộ NN&PTNT đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, tính đến tháng 12/2021, cả nước đã có 869 đô thị, trong đó có 2 đô thị loại đặc biệt, 22 đô thị loại I, 32 đô thị loại II, 48 đô thị loại III, 91 đô thị loại IV và 674 đô thị loại V.

Theo thống kê, tổng diện tích đất xây dựng theo quy hoạch khoảng trên 6 triệu ha, diện tích đất cây xanh khoảng trên 70 nghìn ha (một số địa phương không báo cáo, hoặc không có số thống kê), chiếm tỷ lệ hơn 1,2% (thấp hơn so với quy chuẩn đặt ra).

Có 55/63 địa phương đã ban hành quy định về phân cấp quản lý cây xanh đô thị trên địa bàn. Một số địa phương, đô thị cũng đã ban hành danh mục cây trồng, cây cần bảo tồn, cây nguy hiểm, cây cấm trồng, cây trồng hạn chế trên địa bàn theo phân công, phân cấp; tổ chức lựa chọn đơn vị thực hiện dịch vụ về quản lý cây xanh đô thị trên địa bàn… theo quy định tại Nghị định số 64/2010/NĐ-CP và các quy định về đấu thầu, giao nhiệm vụ, đặt hàng cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích.

Về số lượng cây xanh đô thị (thân gỗ lớn, cây bóng mát) hiện chưa có thống kê cụ thể, tuy nhiên tại một số đô thị lớn đã có những chương trình, đề án phát triển cây xanh như Hà Nội khoảng 1 triệu cây xanh bóng mát, Đà Nẵng khoảng 350 nghìn cây (năm 2015), Tp. Hồ Chí Minh khoảng 236 nghìn cây (theo số liệu quản lý của các đơn vị trên địa bàn, năm 2019), Tp. Vũng Tàu khoảng 38 nghìn cây, Thành phố Quy Nhơn khoảng 54 nghìn cây, các đô thị tỉnh Bình Phước khoảng 43 nghìn cây,…

Một số đô thị lớn đã có những chương trình, đề án phát triển cây xanh

Bên cạnh đó, tại các Khu công nghiệp, cây xanh chủ yếu được trồng theo quy hoạch được duyệt trong quá trình xây dựng hạ tầng khu công nghiệp tuân thủ quy hoạch chi tiết, ngoài phần diện tích trồng cây xanh của khu công nghiệp thì trong các nhà máy, chủ đầu tư cũng bố trí tỷ lệ đất cây xanh khoảng 20% khi triển khai dự án như tại tỉnh Hưng Yên, Đồng Nai, Quảng Trị và một số địa phương khác.

Ngoài ra, tại các công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật các địa phương đều bố trí diện tích để trồng cây xanh cách ly. Cây xanh cách ly chủ yếu là các cây có khả năng thích nghi tốt, sinh trưởng nhanh, tán cây phù hợp với mục tiêu cách ly công trình đầu mối hạ tầng kỹ thuật với không gian xung quanh.

Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả nêu trên còn một số vướng mắc như việc quản lý và duy trì, phát triển quỹ đất cây xanh đô thị chưa được quan tâm đúng mức, việc điều chỉnh cục bộ quy hoạch xây dựng, đặc biệt với các quỹ đất cây xanh còn xảy ra tại một số địa phương trong quá trình phát triển đô thị, kinh tế xã hội. Đồng thời, cây xanh đã trồng tại các địa phương chưa được đồng bộ về giống, quy cách và điều kiện phát triển khí hậu, thổ nhưỡng do việc trồng cây xanh trước đây còn mang tính tự phát, theo phong trào chưa được định hướng quy hoạch, xác định về kế hoạch, quy cách và chủng loại.

Cần có chính sách gỡ bỏ khó khăn, thu hút nguồn đầu tư

Trên cơ sở các khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện, các địa phương đã kiến nghị Bộ Xây dựng một số nội dung chính như: Rà soát một số nội dung cần được sửa đổi, cập nhật, bổ sung trong Nghị định số 64/2010/NĐ-CP về Quản lý cây xanh đô thị; hoàn thiện chính sách quản lý và phát triển cây xanh đô thị, trong đó đảm bảo không gian, diện tích đất cho phát triển cây xanh theo quy định phù hợp với thực tiễn triển khai quản lý tại các địa phương.

Bổ sung quy chuẩn kỹ thuật quy hoạch đô thị, tiêu chuẩn, các định mức kinh tế kỹ thuật về cây xanh; Bổ sung các chế tài xử lý khi chủ đầu tư các dự án không dành quỹ đất cho việc trồng cây xanh.

Đồng thời, ban hành chính sách khuyến khích, thu hút các nguồn vốn đầu tư nhằm phát triển cây xanh đô thị; Bố trí kinh phí tương ứng dành riêng cho nội dung phát triển, chăm sóc, quản lý cây xanh, phát triển hệ thống công viên, mảng xanh, vườn ươm.

Phát triển việc ứng dụng công nghệ trong công tác quản lý cây xanh (phần mềm quản lý, theo dõi); tổ chức tập huấn, đào tạo nghiệp vụ về trồng, chăm sóc, bảo dưỡng cây xanh.

Tăng cường kiểm tra, giám sát việc quản lý, phát triển quỹ đất vườn hoa, công viên (đất cây xanh, vườn hoa, thảm cỏ, công viên) nhằm phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng công viên, vườn hoa, cây xanh trong quá trình phát triển đô thị.

THANH LAM