Giải bài toán ô nhiễm môi trường ở làng nghề Bắc Ninh

Bắc Ninh đang có tốc độ phát triển kinh tế mạnh mẽ.

Sức ép ô nhiễm từ các làng nghề

Bắc Ninh là một trong những tỉnh có nhiều làng nghề nhất cả nước, nổi tiếng có truyền thống lâu đời. Theo số liệu thống kê, trên địa bàn tỉnh có 62 làng nghề, trong đó có 30 làng nghề truyền thống và 32 làng nghề mới. Mặc dù tồn tại và phát triển lâu đời, nhưng đa số làng nghề đều có quy mô sản xuất nhỏ lẻ, dây chuyền công nghệ thủ công và lạc hậu, mặt bằng sản xuất còn nhiều hạn chế. Phần lớn hộ sản xuất tại nhiều làng nghề đều gặp khó khăn về tài chính, vì vậy không đủ điều kiện đầu tư xây dựng công trình xử lý chất thải theo quy định Luật Bảo vệ môi trường.

Tuy phát triển kinh tế theo mô hình làng nghề trong nhiều năm qua với nguồn thu nhập ổn định, nhưng số người mắc các bệnh về hô hấp tại làng nghề và các vùng lân cận bị chịu tác động gia tăng đáng kể. Nước thải xả liên tục ngày đêm, khói bụi mù mịt, xe cộ đi lại tấp nập dẫn tới tình trạng ô nhiễm nặng nề. Theo khảo sát, chất lượng môi trường của nhiều làng nghề trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh ở mức độ khá cao, chỉ tiêu SO2 vượt quá ngưỡng cho phép, nồng độ amoni vượt quá 6 lần. Tuy nhiên, Bắc Ninh vẫn chưa có giải pháp lâu dài và việc xử lý theo hướng bền vững các chất thải ô nhiễm vẫn còn gặp những vướng mắc nhất định. Đây thực sự là bài toán khó đối với chính quyền địa phương.

Thực trạng rác thải tại Bắc Ninh.

Một số con sông cạnh các khu công nghiệp trở thành "dòng sông chết".

Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế

Tại các làng nghề ở Bắc Ninh, nguyên nhân chính vì chưa thực hiện quyết liệt việc quy hoạch đồng bộ khu sản xuất tập trung. Việc xử lý rác thải sinh hoạt phải chờ các lò đốt rác tập trung và chỉ giải quyết được phần nào. Do đó, vai trò của chính quyền địa phương trong việc vận động nhân dân để thu gom, phân lọa rác là rất cần thiết.

“Không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế” là quan điểm chỉ đạo nhất quán mà tỉnh Bắc Ninh đã đặt ra trong Đề án tổng thể bảo vệ môi trường giai đoạn 2019 – 2025, được Tỉnh ủy thông qua, UBND tỉnh ra Nghị quyết lấy Chủ đề năm 2019 là năm “Bắc Ninh hành động vì môi trường sạch”, đồng thời thực hiện liên tục trong những năm sau đó.

Thực hiện đề án trên, Sở Tài nguyên & Môi trường đã hướng dẫn các huyện, xã có làng nghề tiến hành rà soát chất lượng môi trường từng làng, qua đó tổng hợp báo cáo UBND tỉnh. Báo cáo tổng hợp là căn cứ để UBND tỉnh tiếp tục thực hiện đánh giá, phân loại theo mức độ ô nhiễm môi trường các làng nghề trên địa bàn.

Với tinh thần lắng nghe, chia sẻ và đồng hành, trong nhiều buổi làm việc trực tiếp với các làng nghề, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đào Quang Khải đã yêu cầu các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh cam kết mạnh mẽ, rõ ràng, đồng thời quán triệt chủ trương “Người thật, việc thật” trong quy trình xử lý nước thải, rác thải, khói bụi gây ô nhiễm, tuyệt đối không mang tính đối phó; Sở Tài nguyên & Môi trường cùng các cơ quan liên quan kết hợp và sớm bổ sung, hoàn thiện biện pháp bảo vệ môi trường, đưa ra cơ chế, chính sách theo lộ trình phù hợp, nhằm tiến tới giảm thiểu tối đa ô nhiễm, không chấp nhận việc đánh đổi môi trường, chất lượng cuộc sống của người dân lấy kinh tế.

Muốn thực hiện tốt quyết tâm chính trị “Bắc Ninh hành động vì môi trường sạch”, trước mắt cần có những giải pháp cụ thể và nhiệm vụ lâu dài với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Mục tiêu hàng đầu hiện nay Bắc Ninh hướng tới là phấn đấu đến năm 2025 sẽ căn bản xử lý xong những điểm “nhức nhối” về môi trường, đưa Bắc Ninh phát triển hài hòa theo hướng bền vững, cơ bản đáp ứng các tiêu chí xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương như tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX đề ra.

THANH LAM