Họp báo Festival nghề muối Việt Nam - Bạc Liêu năm 2025

Tại buổi họp báo, Ban Tổ chức cho biết, Festival nghề Muối Việt Nam - Bạc Liêu năm 2025 sẽ được diễn ra chính thức từ ngày 6 đến 8/2025.

Nghề làm muối ở Việt Nam là nghề truyền thống lâu đời, đóng vai trò quan trọng trong kinh tế và văn hóa, đặc biệt tại các tỉnh ven biển như Ninh Thuận, Bình Thuận... Riêng Bạc Liêu là một trong những tỉnh có sản lượng muối lớn của cả nước, nghề này không chỉ góp phần đáng kể vào thu nhập của diêm dân, mà còn tạo nên nét đặc trưng văn hóa riêng biệt.

Quag cảnh buổi họp báo.

Các lễ hội muối, những câu chuyện và kinh nghiệm truyền đời về nghề làm muối đều phản ánh sâu sắc tinh thần và bản sắc của vùng đất này. Đặc biệt, nghề làm muối ở Bạc Liêu đã được chứng nhận là “Di sản văn hoá phi vật thể quốc gia”. Ngoài ra, muối Bạc Liêu còn được biết đến với chất lượng cao, trở thành mặt hàng xuất khẩu quan trọng.

Festival nhằm tôn vinh, bảo tồn và phát triển nghề muối truyền thống; nâng cao giá trị nghề muối Việt Nam nói chung và tỉnh Bạc Liêu nói riêng. Đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ tham gia sản xuất, kinh doanh, khởi nghiệp từ nghề muối. Tổ chức lại nghề muối theo hướng hiện đại, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị hạt muối…

Festival diễn ra với nhiều chương trình như: Khảo sát thực tế cánh đồng muối tỉnh Bạc Liêu, khánh thành dự án nâng cấp cơ sở hạ tầng đồng muối Đông Hải; tổ chức không gian trưng bày, giới thiệu muối, gia vị và các sản phẩm OCOP với khoảng 100 gian hàng sản phẩm OCOP doanh nghiệp, sản phẩm muối kết hợp du lịch, hợp tác xã sản xuất, chế biến muối và các trang thiết bị, công nghệ sản xuất…

Phát biểu tại buổi họp báo, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu Phạm Văn Thiều cho biết, ngoài việc tôn vinh nghề muối Việt Nam nói chung, tỉnh Bạc Liêu nói riêng, Festival còn tìm ra các biện pháp làm sao cho giữ được nghề, làm sao cho diêm dân sống từ muối và khá lên từ muối. Đây còn là dịp để giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, kiến thức trong sản xuất, kinh doanh, chế biến các sản phẩm từ muối và các sản phẩm OCOP giữa các địa phương trong cả nước; tăng cường liên kết, hợp tác về sản xuất, chế biến, kinh doanh muối trong nội bộ ngành muối và với các lĩnh vực khác như du lịch, y tế, ẩm thực. Đồng thời phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, di sản nghề muối ở Bạc Liêu và các địa phương tham gia...

Nghề muối ở Bạc Liêu hình thành và phát triển hơn 200 năm.

Với hơn 200 năm hình thành và phát triển “Nghề làm muối ở Bạc Liêu” đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Để bảo tồn sản phẩm với giá trị vang danh một thời, tỉnh này quy hoạch lại nghề làm muối, theo hướng nâng cao giá trị hạt muối, phát triển bền vững thích ứng với biến đổi khí hậu.

Với điều kiện sinh thái đặc thù và giáp với biển đã tạo thuận lợi cho Bạc Liêu phát triển mạnh nghề làm muối. Muối Bạc Liêu thường có vị đậm đà, độc đáo vì trong muối có hàm lượng magiê, canxi, sunfat... rất thấp, không gây vị đắng, chát. Điều này đã làm cho muối Bạc Liêu nổi tiếng từ xưa đến nay. Với diện tích sản xuất gần 1.500ha, Bạc Liêu là một trong những tỉnh có diện tích sản xuất muối lớn của cả nước, tập trung ở hai huyện Hòa Bình và Đông Hải, sản lượng hằng năm trung bình hơn 27.000 tấn.

Trải qua bao thăng trầm, những cánh đồng muối vẫn còn giữ được nét đẹp nguyên sơ, độc đáo. Có rất nhiều hộ gia đình nhiều thế hệ vẫn nối tiếp nhau giữ nghề.

Diêm dân tỉnh Bạc Liêu trên cánh đồng muối.

UBND tỉnh Bạc Liêu đã phê duyệt Đề án nâng cao giá trị sản xuất và chế biến muối giai đoạn 2021 - 2030. Tỉnh xây dựng và phát triển ngành muối theo hướng hiệu quả, bền vững trên cơ sở tận dụng tối đa lợi thế của địa phương có truyền thống sản xuất muối để nâng cao năng suất, chất lượng và đa dạng hóa các loại sản phẩm về muối nhằm đáp ứng nhu cầu muối trong nước, hướng đến xuất khẩu muối và tạo việc làm, nâng cao thu nhập, ổn định đời sống của người dân làm muối.

Nhằm nâng cấp cơ sở hạ tầng đồng muối tỉnh Bạc Liêu, Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn đã hỗ trợ thực hiện Dự án cải tạo, nâng cấp cơ sở hạ tầng đồng muối Đông Hải, huyện Đông Hải (tỉnh Bạc Liêu) với tổng nguồn vốn hơn 127 tỉ đồng. Theo đó, Dự án sẽ cải tạo, xây dựng mới hơn 14 km đường giao thông và thay mới 20 cây cầu, phục vụ cho diện tích sản xuất muối hơn 1.300 ha tại 2 xã Điền Hải và Long Điền Đông.

Cùng với đầu tư cơ sở hạ tầng cho sản suất muối, việc chế biến nâng cao giá trị hạt muối hướng đến xuất khẩu cũng phải được quan tâm, bởi đây là khâu quyết định giá trị hạt muối. Hiện tại, Bạc Liêu có 2 nhà máy chế biến muối có tổng công suất thiết kế trên 36.000 tấn/năm.

Ngoài ra, nhằm nâng cao giá trị sản phẩm từ nghề muối truyền thống, các doanh nghiệp chế biến muối trên địa bàn tỉnh đã tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và hiện có nhiều sản phẩm muối đã được công nhận sản phẩm đạt chứng nhận OCOP...

Những cánh đồng muối ở Bạc Liêu.

Bên cạnh những mặt thuận lợi, ngư dân Bạc Liêu cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn thách thức của biến đổi khí hậu. Theo đó, đặc điểm của nghề làm muối phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết tự nhiên, nên việc biến đổi khí hậu ảnh hưởng rõ nét trong sản xuất muối, trong những năm gần đây thường xuyên xuất hiện nhiều cơn mưa trái mùa gây thiệt hại lớn về sản lượng muối của diêm dân, từ đó dẫn đến năng suất muối giảm.

Chính vì vậy, việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất muối là một nhu cầu tất yếu, giúp nâng cao sản lượng, chất lượng nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường cả trong lẫn ngoài nước. Những năm gần đây, diêm dân đã áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, sản xuất muối chất lượng cao bằng phương pháp trải bạt nhựa trên sân kết tinh. Ứng dụng phương pháp sản xuất này không chỉ mang lại năng suất gấp đôi mà muối cũng được bán với giá cao hơn so với phương pháp sản xuất truyền thống vì chất lượng tốt hơn.

Theo lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu, chủ trương của tỉnh là phải giữ cho được nghề muối truyền thống. Điều đó đã được thể hiện bằng việc phê duyệt Đề án “Nâng cao giá trị sản xuất và chế biến muối” giai đoạn 2021 -2030.