Kì lạ làng chè cổ ở Thủ đô với “cụ chè” hàng trăm năm tuổi

Ông Phùng Văn Lộc bên "cụ chè" 200 tuổi của mình

“Cụ chè” 200 năm tuổi

Là vùng đất hiếm hoi “bảo tồn” được hàng chục “cụ chè” với tuổi đời cả trăm năm tuổi, đó là niềm tự hào của dân làng Giếng Cốc. Trong đó, “cụ chè” lớn tuổi nhất, có giá trị nhất là của ông Phùng Văn Lộc (thôn 5 Giếng Cốc, xã Hạ Bằng), với tuổi đời khoảng 200 năm tuổi.

Khi được hỏi vì sao người dân nơi đây thường gọi “cụ chè” là những bảo bối, ông Lộc cho biết, các cây chè đều được truyền từ đời này sang đời khác, người dân quý chè hơn quý vàng, mỗi nhà chỉ có một cây nên được coi như bảo bối trong nhà.

Rót chén nước chè thơm mát vừa được hái từ “cụ chè”, ông Lộc cho biết, những năm 60 – 70 của thế kỷ trước, hầu hết các gia đình ở Hạ Bằng đều trồng chè nên ngoài tên gọi Giếng Cốc, thôn còn có tên gọi khác là đồi chè hoặc đồi Cốc. Tuy nhiên, do hiệu quả kinh tế không cao nên người dân đã chặt bỏ và khai phá trồng bưởi, mỗi nhà chỉ để lại một vài cây lấy lá uống nước. Nhà ông Lộc cũng chỉ còn một cây, cả nhà ông hay gọi là “cụ chè”.

Ông Lộc không rõ cụ chè có từ bao giờ. Ông chỉ nhớ, cụ chè có trước khi ông nội ông sinh ra, cách đây khoảng 200 năm. Tính đến nay, cụ chè đã gắn bó với năm đời nhà ông Lộc và trở thành một phần không thể thiếu của gia đình.

Cây chè cổ thụ với chiều cao 5-7 mét, dáng cây chè thẳng đứng, cành lá sum suê, gốc cây có đường kính 30cm, mốc rêu phong. Theo lời ông Lộc, những cây chè có tuổi thọ 60-70 năm thì khá nhiều, còn những cụ chè cổ có tuổi đời lên đến hàng 100 năm thì chỉ còn khoảng vài chục cây.

Bà Kỷ (vợ ông Lộc) chia sẻ, lá chè chỉ được dùng một nước mới ngon, uống vào miệng cảm thấy chát nhưng uống xong đọng lại có vị ngòn ngọt và thanh mát ở đầu lưỡi. “Ngày trước thời còn trẻ, cứ mỗi lần đi làm ruộng về, trong người cảm thấy mệt mỏi tôi lại vào nhà làm một cốc nước chè xanh pha kèm chút đường là người lại tỉnh táo ngay lập tức, cảm giác như vừa lấy lại được sức khỏe sau một ngày làm việc vất vả”, bà Kỷ kể.

Bà Kỷ chia sẻ, lá chè chỉ được dùng một nước mới ngon

Chè “bảo bối” tiền tỷ cũng không bán

Cho đến thời điểm hiện tại, vườn nhà ông Lộc có khoảng gần 100 cây có tuổi đời từ 60 đến 70 năm tuổi. Còn nói đến “cụ chè” thì chỉ còn 2 cây duy nhất (khoảng 200 tuổi). Lá của hai cây này đem đi hãm nước uống có vị thơm ngon nổi tiếng trong làng.

Lá chè tươi được lấy từ “cụ chè” 200 tuổi

Theo chia sẻ của bà Kỷ, khi chọn lá pha trà, phải chọn lá già, màu xanh đen, bẻ thử nghe thấy tiếng kêu tách là được. Nếu chọn lá chè non, nước sẽ đắng chát. Để nước chè không thiu, lá chè phải đem rửa sạch cho hết bụi bẩn, sâu và kiến. Hơn nữa, sau khi hái lá cần phải hãm ngay bởi nếu để lá héo nước chè sẽ đỏ và uống không ngon.

Nhiều vị khách quý đến chơi nhà ngỏ ý hỏi mua nhưng ông Lộc đều lắc đầu, chỉ hái lá biếu. Cụ chè giờ đã già yếu hơn trước nên cho lá không nhiều, chỉ đủ để gia đình ông dùng hàng ngày.

Ông Lộc cũng cho biết thêm, những cây chè 60 đến 70 năm tuổi được con ông đánh gốc bán cho khách ở Thủ đô với giá 1 triệu đồng/cây. Thế nhưng riêng hai “cụ chè” thì gia đình giữ lại, nhất quyết không bán, vì đó là “báu vật”.

Triệu Nhất