Khởi động Diễn đàn ngành hàng nông nghiệp, hướng tới phát triển chuỗi giá trị bền vững

Toàn cảnh Hội thảo khởi động Diễn đàn ngành hàng nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng . Ảnh: UNDP Việt Nam

Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Dự án iLandscape với sự hỗ trợ của Liên minh châu Âu (EU), có sự tham dự của đại diện các cơ quan Trung ương, Phái đoàn Liên minh châu Âu, các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển; lãnh đạo các sở, ngành, địa phương; đại diện hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp, hợp tác xã, viện, trường, chuyên gia, người sản xuất và cơ quan báo chí.

Tạo cơ chế đối thoại giữa các bên trong chuỗi giá trị

Tại Hội thảo, tỉnh Lâm Đồng công bố Quyết định số 3666/QĐ-UBND ngày 22/7/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh và ra mắt Ban Điều phối Diễn đàn ngành hàng nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng.Theo định hướng, Diễn đàn sẽ trở thành cơ chế phối hợp thường xuyên giữa cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp, hợp tác xã, người sản xuất và các đối tác phát triển.

Các đại biểu tham dự Hội thảo khởi động Diễn đàn ngành hàng nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng . Ảnh: UNDP Việt Nam

Thông qua cơ chế này, các bên có thể cùng trao đổi về những khó khăn phát sinh trong thực tiễn sản xuất, xác định các vấn đề ưu tiên, kết nối nguồn lực và theo dõi quá trình xử lý. Qua đó, từng bước nâng cao hiệu quả liên kết giữa các chủ thể, hạn chế tình trạng sản xuất manh mún và tăng khả năng thích ứng của các chuỗi ngành hàng trước những yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Diễn đàn trước mắt tập trung vào 4 ngành hàng có tiềm năng và giá trị của tỉnh gồm cà phê, hồ tiêu, sầu riêng và mắc ca.

Việc nâng cao giá trị các ngành hàng được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với quản lý vùng nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc; sử dụng hiệu quả, bền vững tài nguyên đất và nước; bảo vệ rừng; thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm sinh kế, lợi ích lâu dài cho người sản xuất.

Từ đối thoại đến những hành động cụ thể

Hội thảo thống nhất quan điểm, mỗi vấn đề được đưa ra tại Diễn đàn cần gắn với đầu mối tiếp nhận, đơn vị chủ trì và phối hợp, sản phẩm đầu ra, thời hạn xử lý và nguồn lực dự kiến.

Các nhu cầu hợp tác liên quan đến vùng nguyên liệu, kỹ thuật sản xuất, chế biến, tiêu thụ và tài chính chuỗi sẽ tiếp tục được cụ thể hóa thành những đề xuất có khả năng triển khai, phù hợp với chức năng, thẩm quyền và điều kiện thực tế.Phát biểu tại Hội thảo, ông Vũ Đình Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, nhấn mạnh giá trị của Diễn đàn sẽ được thể hiện thông qua chất lượng phối hợp và kết quả thực hiện sau Hội thảo.

Ông Vũ Đình Cường, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: UNDP Việt Nam

Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng sẽ phối hợp tiếp nhận, tổng hợp và thúc đẩy xử lý các đề xuất thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ; đối với những nội dung vượt thẩm quyền, Sở sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Theo ông Vũ Thái Trường, Trưởng ban Biến đổi khí hậu, Năng lượng và Môi trường, UNDP tại Việt Nam, giá trị của Diễn đàn không nằm ở số lượng cuộc họp hay sự kiện được tổ chức, mà ở khả năng đưa đối thoại vào thực tiễn, biến các cam kết thành những chương trình hợp tác cụ thể và tạo động lực thu hút đầu tư.

“Thành công của Diễn đàn cần được đánh giá bằng những kết quả thực chất, từ việc hình thành các cơ hội đầu tư, mô hình hợp tác hiệu quả đến mở rộng sản xuất theo hướng bền vững, nâng cao khả năng tiếp cận thị trường; qua đó mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp và địa phương”, ông Vũ Thái Trường nhấn mạnh.

Ông Vũ Thái Trường, Trưởng ban Biến đổi khí hậu, Năng lượng và Môi trường, UNDP tại Việt Nam, phát biểu tại Hội thảo.

Theo ông, để đạt được mục tiêu này, Diễn đàn cần phát huy vai trò kết nối, tạo không gian để các bên cùng xác định những vấn đề ưu tiên, chia sẻ nguồn lực và thống nhất giải pháp có khả năng triển khai trong thực tế. Qua đó, các cam kết về phát triển bền vững từng bước được cụ thể hóa thành những mô hình, dự án và cơ hội hợp tác phù hợp với điều kiện của Lâm Đồng.Phát biểu tại Hội thảo, ông Nguyễn Thanh Tâm, Giám đốc Công ty Cổ phần TMT Consulting, nhấn mạnh cần tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất để nâng cao giá trị nông sản Lâm Đồng.

Ông Nguyễn Thanh Tâm, Giám đốc Công ty Cổ phần TMT Consulting, phát biểu, chia sẻ tại Hội thảo. Ảnh: UNDP Việt Nam

Theo ông, trọng tâm là quản lý vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, nâng cao chất lượng, đẩy mạnh chế biến và mở rộng thị trường, đồng thời gắn sản xuất với bảo vệ tài nguyên, môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu. Ông cho rằng, việc xác định đúng điểm nghẽn và kết nối hiệu quả các nguồn lực sẽ giúp hình thành những mô hình hợp tác, dự án và cơ hội đầu tư cụ thể.

Cà phê, hồ tiêu được ưu tiên trong giai đoạn 2026–2027

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận về cơ chế tổ chức, vận hành Diễn đàn; nhận diện những điểm nghẽn trong từng chuỗi giá trị; nhu cầu hợp tác công – tư, cơ hội đầu tư cũng như trách nhiệm của từng bên trong quá trình triển khai.Trên cơ sở các ý kiến đóng góp, Hội thảo định hướng xây dựng kế hoạch hành động giai đoạn 2026–2027, trước mắt tập trung tham vấn sâu đối với ngành hàng cà phê và hồ tiêu.

Các đại biểu cùng trao đổi giải pháp nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường và phát triển bền vững các ngành hàng chủ lực của Lâm Đồng.

Đối với cà phê, các nội dung được ưu tiên gồm hoàn thiện dữ liệu vùng nguyên liệu, tăng cường truy xuất nguồn gốc, hỗ trợ người sản xuất và doanh nghiệp thích ứng với Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR), nâng cao chất lượng sơ chế, bảo quản và củng cố liên kết tiêu thụ.

Trong khi đó, ngành hàng hồ tiêu tập trung vào quản lý dịch hại tổng hợp, sử dụng vật tư đầu vào có trách nhiệm, kiểm soát dư lượng và an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng sau thu hoạch và tăng cường kết nối thị trường.

Đối với sầu riêng và mắc ca, các bên sẽ tiếp tục xác định những đầu mối và nội dung ưu tiên, tập trung vào quản trị vùng trồng, giống, kỹ thuật canh tác, chế biến và mở rộng thị trường.

Gắn phát triển nông nghiệp với bảo vệ môi trường

Một trong những điểm đáng chú ý của Diễn đàn là định hướng phát triển ngành hàng không chỉ dừng ở việc nâng cao năng suất, sản lượng hay giá trị kinh tế, mà phải gắn với quản lý cảnh quan, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phát triển sinh kế bền vững.

Theo đó, việc xây dựng vùng nguyên liệu cần đi đôi với sử dụng hợp lý đất, nước; giảm tác động tiêu cực đến môi trường; bảo vệ hệ sinh thái và rừng; đồng thời nâng cao khả năng thích ứng của người sản xuất trước biến đổi khí hậu.

Diễn đàn cũng chú trọng sự tham gia của các hộ sản xuất nhỏ, phụ nữ, đồng bào dân tộc thiểu số và những nhóm còn hạn chế về khả năng tiếp cận thông tin, kỹ thuật và thị trường.

Việc phát triển vùng nguyên liệu sẽ gắn với nâng cao năng lực của hợp tác xã, xây dựng các hướng dẫn kỹ thuật dễ áp dụng và thúc đẩy cơ chế liên kết minh bạch giữa người sản xuất với doanh nghiệp.

Từng bước hình thành kênh phối hợp thiết thực

Sau Hội thảo, Tổ Thư ký phối hợp với Ban Quản lý Dự án, đơn vị tư vấn và các cơ quan liên quan tiếp tục tổng hợp ý kiến, hoàn thiện cơ chế vận hành, danh sách đầu mối và dự thảo kế hoạch hành động.

Dự án iLandscape hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững, gắn nâng cao giá trị nông sản với bảo vệ môi trường và cải thiện sinh kế người dân.

Quá trình triển khai sẽ được cập nhật tiến độ, tổng hợp các khó khăn, vướng mắc, thực hiện phản hồi và đánh giá kết quả định kỳ. Đây được xem là bước quan trọng nhằm đưa Diễn đàn từ cơ chế đối thoại trở thành kênh phối hợp thực chất, góp phần giải quyết những vấn đề của các ngành hàng và thúc đẩy nông nghiệp Lâm Đồng phát triển theo hướng xanh, có trách nhiệm và bền vững.

Lễ ký kết Dự án iLandscape về quản lý cảnh quan bền vững tại Lâm Đồng. Ảnh: UNDP Việt Nam. Ảnh: UNDP Việt Nam

Thông qua Dự án iLandscape, sự đồng hành của Liên minh châu Âu, UNDP, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ban Quản lý Dự án iLandscape cấp Bộ cùng các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất được kỳ vọng sẽ tạo thêm nguồn lực để Lâm Đồng nâng cao giá trị các ngành hàng chủ lực, đồng thời hài hòa giữa phát triển kinh tế nông nghiệp, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.