Môi trường thành phố bị đe dọa bởi tình trạng bao chiếm đất công, xẻ thịt đất nông nghiệp

Bảo vệ môi trường sống không chỉ là những hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, đảm bảo cân bằng sinh thái mà còn phải tích cực ngăn chặn, khắc phục các hậu quả xấu do con người gây ra cho môi trường như khai thác, sử dụng bất hợp lý tài nguyên. Để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này, cũng như có cái nhìn đa chiều trước thực trạng môi trường sống đang bị đe dọa bởi lợi ích trước mắt của một số doanh nghiệp, Tòa soạn Sức khỏe & Môi trường triển khai Chuyên đề “Bảo đảm môi trường sống bền vững khu dân cư: Góc nhìn từ công tác quản lý đất đai tại Phú Quốc”. Trong quá trình triển khai Chuyên đề, Tòa soạn nhận được phản ảnh của người dân về tình trạng bao chiếm, phân lô, bán nền, xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, đất công do nhà nước quản lý trên địa bàn xã Dương Tơ, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang diễn ra trên diện rộng, hết sức phức tạp. Tại đây, có nhiều khu đất công rộng hàng chục ha bị một số đối tượng bao chiếm rồi phân lô bán nền, xây dựng nhà kiên cố, thậm chí là biệt thự rồi rao bán với chỉ bằng một văn bản thỏa thuận và lập vi bằng giữa người bán và người mua tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Có thể thấy rõ việc quản lý lỏng lẻo của chính quyền địa phương đã khiến “đảo Ngọc” Phúc Quốc bị “băm nát". Tình trạng bao chiếm đất công, xây dựng không phép tràn lan, xẻ thịt đất nông nghiệp ồ ạt để phân lô bán nền, giá đất thì bị thổi lên gấp hàng chục lần và dùng giang hồ tranh chấp đất đai và điều xót xa hơn là chính cơ quan quản lý nhà nước ở đây lại đang ngang nhiên làm trái quy định của pháp luật, cho phép phân lô tách thửa đất nông nghiệp để chuyển nhượng quyền sử dụng đất gây ra rất nhiều hệ lụy cho sự phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời phá vỡ môi trường sinh thái, cảnh quan thiên nhiên.

Tình trạng bao chiếm đất công, phân lô bán nền, xây dựng trái phép trên diện rộng tại tổ 8, ấp Đường Bào, xã Dương Tơ, thành phố Phú Quốc. Hàng trăm lô đất đã có chủ và được xây những căn biệt thự rất hoành tráng

Bao chiếm, phân lô, bán nền, xây dựng không phép lộng hành

Để làm rõ thông tin người dân phản ánh cũng như lấy thông tin minh chứng cho chuyên đề, ngày 21/2/2022, nhóm phóng viên đã có mặt tại tổ 8, ấp Đường Bào, xã Dương Tơ và không khỏi giật mình khi thấy hành vi bao chiếm, phân lô bán nền, xây dựng trái phép trên đất công diễn ra công khai trên diện rộng. Hàng trăm căn biệt thự được xây dựng trên những lô đất đã được phân lô với diện tích trung bình 500m2/lô. Các đối tượng đổ những con đường bê tông rộng khoảng 8m rồi xây tường rào, phân từng lô như trong các dự án của các Tập đoàn lớn về bất động sản rồi rao bán với giá trên dưới 2 tỷ đồng/lô 500m2.

Nhóm phóng viên được cò đất tên Nhung giới thiệu vào các khu đất đang được rao bán tại đây. Được biết, đây là đất nông nghiệp được chủ phân lô, làm đường bê tông rồi ủy quyền cho một người khác đứng ra giao dịch, mua bán. Khi chúng tôi hỏi về thủ tục pháp lý thì Nhung cho biết, chỉ cần mua bán bằng giấy viết tay, lập vi bằng là giao dịch đã thành công. Cò Nhung còn cam kết về vấn đề xây dựng: “Sau khi giao dịch thành công thì người mua có thể xây dựng được một căn nhà khang trang mà không vấp phải sự can thiệp của bất cứ cơ quan chức năng nào”.

Những căn biệt thự với diện tích 500m2/căn đã được hoàn thiện tại tổ 8, ấp Đường Bào, xã Dương Tơ

Các căn biệt thự đều được gắn bảng số nhà

Tại thời điểm đó, nhóm phóng viên ghi nhận có 03 căn nhà đang được xây dựng, có căn đang trong quá trình hoàn thiện. Một cai thầu đang xây dựng tại đây cho biết, giá xây dựng trọn gói cho một căn biệt thự khoảng 1,6 tỷ đồng. Phần lớn chủ các căn biệt thự tại đây khi xây xong đều không ở mà thuê một người trông nom, dọn dẹp căn nhà với giá khoảng 3 triệu đồng/tháng, người chủ chỉ thi thoảng bay ra ở vài ngày rồi lại về đất liền. Các căn biệt thự đều được gắn biển số nhà, ví dụ như A72/6 Trần Hưng Đạo B, Tổ 8, ấp Đường Bào, xã Dương Tơ.

Một căn biệt thự đang trong quá trình xây dựng tại tổ 8, ấp Đường Bào, xã Dương Tơ

Những lô đất được phân lô rồi xây tường rào bao quanh

Phải chăng có tình trạng “bảo kê” hay buông lỏng quản lý?

Để có thông tin đa chiều, ngày 22/3/2022 phóng viên đã gửi giấy giới thiệu liên hệ đặt lịch làm việc với UBND xã Dương Tơ, thành phố Phú Quốc. Sau nhiều ngày liên hệ, phóng viên đã được UBND xã Dương Tơ trả lời bằng văn bản số 26/UBND ngày 01/3/2022 với nội dung: Về các lô đất được rao bán với giá rẻ dao động 1,5 tỷ/lô/500m2 và mua bán bằng giấy viết tay cam kết được xây dựng đề cập liên quan Thông báo số 13/TB-UBND ngày 21/2/2022 về việc phá dỡ, di dời công trình xây dựng (vật kiến trúc) thuộc đất Nhà nước quản lý tại ấp Đường Bào, xã Dương Tơ, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang: liên quan đến vấn đề thuộc thửa đất này thì theo Quyết định số 904/QĐ-UBND ngày 24/5/2007 của UBND tỉnh Kiên Giang để quy hoạch Khu Du lịch – Dân cư Bắc và Nam Bãi Trường tại xã Dương Tơ và phường An Thới và một phần đất thuộc Quyết định số 2600/QĐ-UBND ngày 14/12/2012 của UBND tỉnh Kiên Giang về việc thu hồi đất giao UBND xã Dương Tơ quản lý.

Trong buổi làm việc, Chủ tịch UBND xã Dương Tơ, ông Huỳnh Văn Nhân cho biết: Xã đã phân công một đồng chí Phó Chủ tịch phụ trách kinh tế chuyên thực hiện công tác kiểm tra, chỉ đạo thực hiện cưỡng chế, di dời các công trình vi phạm trên đất do Nhà nước quản lý. Nhưng thời gian qua, do tình hình dịch bệnh covid-19 diễn biến phức tạp, lực lượng mỏng nên công tác này có phần triển khai chậm trễ. Xã đã có Tờ trình số 16 trình UBND thành phố Phú Quốc cho phép xử lý nóng những vi phạm về trật tự xây dựng, bao chiếm đất công trên địa bàn xã Dương Tơ. UBND xã cũng đang triển khai quyết liệt công tác này.

Công văn số 26/UBND ngày 01/03/2022 của UBND xã Dương Tơ trả lời Tạp chí Sức khỏe và Môi trường

Như vậy theo Công văn số 26/UBND của xã Dương Tơ trả lời Tòa soạn Tạp chí Sức khỏe và Môi trường thì khu vực đất có nhiều vi phạm về phân lô bán nền, xây dựng không phép là đất Dự án Khu Du lịch – Dân cư Bắc và Nam Bãi Trường thuộc Nhà nước quản lý. Trong Thông báo số 13/TB-UBND ngày 21/2/2022 của UBND xã Dương Tơ về việc phá dỡ, di dời công trình xây dựng (vật kiến trúc) thuộc đất Nhà nước quản lý tại ấp Đường Bào, xã Dương Tơ thì có 4 vị trí vi phạm và không xác định được đối tượng thực hiện hành vi vi phạm:

1. Vị trí thứ nhất: Tổng diện tích 15.594m2, công trình xây dựng là các tường rào xây gacgh cao 1,5m, cột gạch cao 2,5m, đà kiềng bê tông, cùng kết cấu, kiểu mẫu theo từng lô với diện tích 500m2. Tổng chiều dài là 1.800m.
2. Vị trí thứ hai: Tổng diện tích 8.698m2, công trình xây dựng là các tường rào xây gạch cao 1,5m, cột gạch cao 2,5m, đà kiềng bê tông, cùng kết cấu, kiểu mẫu theo từng lô với diện tích 500m2. Tổng chiều dài tường rào là 1.350m.
3. Vị trí thứ ba: Tổng diện tích 8.634m2, công trình xây dựng là các tường rào xây gạch cao 1,5m, cột gạch cao 2,5m, đà kiềng bê tông, cùng kết cấu, kiểu mẫu theo từng lô với diện tích 500m2. Tổng chiều dài tường rào là 1.530m.
4. Vị trí thứ tư: Tổng diện tích 15.498m2, công trình xây dựng là các tường rào xây gạch cao 1,5m, cột gạch cao 2,5m, đà kiềng bê tông, cùng kết cấu, kiểu mẫu theo từng lô với diện tích 500m2. Tổng chiều dài tường rào là 2.250m.
5. Một con đường bê tông dài 1.295m, dày 0,2m kết nối vị trí thứ hai, vị trí thứ ba và vị trí thứ tư với nhau và được liên thông với trục đường chính (đường xuyên các dự án tại Bãi Trường), tổng diện tích đường bê tông 10.168m2.

Qua kiểm tra, đo đạc xác định các công trình xây dựng (vật kiến trúc) nêu trên xây dựng trái phép trên đất Nhà nước quản lý. Tại thời điểm kiểm tra không xác định được đối tượng thực hiện hành vi vi phạm.

Thông báo số 13/TB-UBND ngày 21/02/2022 của UBND xã Dương Tơ

Theo Thông báo số 13 thì khu vực đất công xảy ra vi phạm là rất lớn và đã diễn ra trong một thời gian dài nhưng không được phát hiện ngăn chặn kịp thời để hình thành nên hàng trăm căn biệt thự xây dựng kiên cố trị giá nhiều tỷ đồng. Diện tích bao chiếm đất công là 48.424m2, tổng diện tích đường bê tông lên tới 10.168m2, tương đương khoảng 96 lô đất với diện tích 500m2/lô. Nếu tạm tính một lô đất có giá bán trung bình 1,5 tỷ/lô thì số tiền các nhà đầu tư tại đây lên tới con số gần 150 tỷ đồng, chưa tính chi phí xây dựng khoảng 1,6 tỷ/căn thì khi chính quyền cưỡng chế, phá dỡ, con số thiệt hại của những người mua đất là rất lớn.

Thời điểm phóng viên ghi nhận tại hiện trường, rất nhiều căn biệt thự đã hoàn thiện và có dọn vào ở nhưng trong thông báo này không hề đề cập đến các căn biệt thự đã hình thành. Theo công nhân tại đây, từ khi nhận xây dựng các căn biệt thự, không gặp phải bất cứ sự can thiệp nào của cơ quan chức năng, việc xây dựng diễn ra bình thường.

Những hành vi thực hiện việc làm đường bê tông, xây dựng tường rào, đà kiểng, xây dựng các căn biệt thự đều thực hiện ban ngày và trong một thời gian dài chứ không thể một sớm một chiều. Vì vậy, không thể nói chính quyền địa phương không biết việc này. Phải chăng có sự buông lỏng quản lý hay “bảo kê” của một số cán bộ xã phụ trách địa chính, trật tự xây dựng cho những đối tượng thực hiện hành vi này?

Theo khoản 7, Điều 14 Nghị định 91/2019/NĐ-CP: Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm đối với các hành vi vi phạm tại các khoản 1, 2, 3, 4 và khoản 5 của Điều này và buộc trả lại đất đã lấn, chiếm; trừ trường hợp trường hợp quy định tại điểm b và điểm c khoản này;

Khi thực hiện công tác cưỡng chế để khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm sẽ xảy ra khiếu kiện, tranh chấp kéo dài dẫn đến việc gây bất ổn về an ninh chính trị, trật tự trên địa bàn, làm mất lòng tin của nhân dân đối với công tác quản lý của chính quyền địa phương.

Có thể thấy, việc buông lỏng quản lý của chính quyền xã Dương Tơ, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang trong một thời gian dài đã gây nên những hệ lụy khôn lường khi để các hành vi vi phạm về trật tự xây dựng, bao chiếm đất công đã hoàn thành, ảnh hưởng rất lớn đến tình hình an ninh chính trị, kinh tế xã hội, môi trường sống khu dân cư trên địa bàn, khiến người dân hết sức bất bình.

Đề nghị UBND TP. Phú Quốc, UBND xã Dương Tơ sớm chỉ đạo các cơ quan liên quan vào cuộc thanh, kiểm tra và có biện pháp xử lý nghiêm hành vi sai phạm, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

Sức khỏe và Môi trường điện tử sẽ tiếp tục thông tin!

Nhóm PV