Nâng cao hiệu quả quản lý chất thải, khắc phục ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường

(SKMT) - Sáng ngày 29/9, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia đã diễn ra Hội thảo Quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường với chuyên đề “Quản lý chất thải, khắc phục ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường” trong khuôn khổ Hội nghị Môi trường toàn quốc lần thứ IV. Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường Hoàng Dương Tùng chủ trì Hội thảo. Tham dự Hội thảo có đông đảo các chuyên gia, các nhà quản lý, nhà khoa học trong lĩnh vực môi trường trong và ngoài nước; đại diện các Bộ, ban, ngành, các cơ quan thông tấn báo chí.

Trong nhng năm qua, hướng tới mục tiêu phát triển bền vng đất nước, Đảng, Quốc hội và Chính phủ luôn quan tâm chỉ đạo phát triển kinh tế - xã hội gắn với coi trọng bảo vệ, cải thiện môi trường và đã đạt được nhiều kết quả tích cực, tạo tiền đề tốt để tăng cường công tác bảo vệ môi trường thời gian tới. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, thực trạng môi trường đang nảy sinh nhiều hệ lụy phức tạp đã và đang gây áp lực đến sức khỏe con người và môi trường như: lượng chất thải rắn phát sinh ngày càng gia, ô nhiễm, suy thoái chất lượng môi trường nước tại các lưu vực sông; ô nhiễm môi trường do chất độc hóa học trong chiến tranh để lại, thuốc bảo vệ thực vật tồn lưu chưa được xử lý triệt để…

Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận vào một số vấn đề chính, như: Thống nhất nhận thức về nhng vấn đề môi trường lớn đặt ra đối với đất nước ta trong lĩnh vực quản lý chất thải, bảo vệ môi trường lưu vực sông, khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường từng bước nâng cao chất lượng môi trường; Xác định các nhiệm vụ trọng tâm và đề xuất các giải pháp đột phá nhằm tăng cường công tác quản lý chất thải, bảo vệ môi trường lưu vực sông, khắc phục ô nhiễm, cải thiện môi trường nâng cao chất lượng môi trường, đặc biệt các vấn đề ô nhiễm liên vùng, liên tỉnh trong đoạn 2016-2020 và nhng năm tiếp theo.

PGS.TS. Nguyễn Văn Lâm phát biểu tại Hội thảo

Nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý chất thải rắn trong thời gian tới, PGS.TS. Nguyễn Văn Lâm đề nghị cần kiện toàn về tổ chức, quản lý và hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý chất thải rắn; đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức và phát triển nguồn nhân lực; Khuyến khích huy động mọi nguồn lực đầu tư cho công tác quản lý, xử lý chất thải rắn; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn; Tăng cường nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng các công nghệ thân thiện với môi trường; đẩy mạnh hợp tác quốc tế, tăng cường trao đổi và hợp tác kỹ thuật với các tổ chức quốc tế…

Bên cạnh đó, bà Nguyễn Ngọc Lý, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và Cộng đồng cũng cho rằng việc khôi phục làm sống lại các ao, hồ, kênh, mương, sông bị ô nhiễm suy thoái có thể thực hiện có hiệu quả theo nhiều cách tùy thuộc vào vấn đề và quy mô nhưng đều đòi hỏi các tiếp cận quản lý tổng hợp, sự thấu hiểu về bảo tồn nước mặt, hệ sinh thái cũng như sự hiểu biết về các biện pháp công trình và phi công trình, cách tiếp cận có sự tham gia của nhiều bên, nhiều nơi và với tầm nhìn xa; cần có nhng chiến lược, chính sách và tài chính cụ thể với một lộ trình nhiều năm; cần phải coi công tác cải thiện hệ thống thủy vực nhỏ là một lĩnh vực đầu tư của tài chính nhà nước, vừa đóng góp vào bức tranh kinh tế vĩ mô vừa bảo tồn, bảo vệ hệ sinh thái bền vng; cần thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng và người dân cùng các tổ chức khoa học công nghệ và tổ chức phi chính phủ tham gia vào cuộc cùng chính phủ để từng bước cải thiện những ao hồ nhỏ, và theo cách làm chậm mà lan tỏa, nhân rộng từ từ.

GS.TS. Trần Hiếu Nhuệ phát biểu tại Hội thảo

Về hiện trạng quản lý, xử lý nước thải sinh hoạt, nước thải sinh hoạt đô thị tại Việt Nam, GS.TS. Trần Hiếu Nhuệ cho biết tình hình xử lý nước thải sinh hoạt, nước thải sinh hoạt đô thị, khu dân cư trong nhng năm gần đây đã có nhiều chuyển biến theo hướng tích cực, góp phần kiềm chế sự gia tăng ô nhiễm môi trường nói chung và môi trường nước nói riêng. Để nâng cao công tác quản lý, xử lý nước thải này, trong thời gian tới, cần tăng cường vai trò hướng dẫn, quản lý của nhà nước, đầu tư hơn na cho công tác xây dựng, vận hành các trạm xử lý nước thải,…

PGS. TS. Lê Kế Sơn phát biểu tại Hội thảo

Mặt khác, ở Việt Nam, dioxin đã trở thành một gánh nặng “kép” đối với việc quản lý ô nhiễm dioxin do dioxin có nguồn gốc từ chất diệt cỏ do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam luôn và dioxin có nguồn gốc từ công nghiệp, từ xử lý rác thải và từ các nguồn khác. Vì vậy, để nâng cao công tác quản lý dioxin tại Việt Nam trong thời gian tới, PGS. TS. Lê Kế Sơn nhấn mạnh, cần phải có nhng nghiên cứu bổ sung để đánh giá chính xác và đầy đủ các điểm ô nhiễm dioxin có nguồn gốc từ chất diệt cỏ tại một số sân bay quân sư khác và lựa chọn phương án xử lý tập trung số đất bùn bị nhiễm dioxin có nồng độ vượt quá ngưỡng cho phép; cần có kế hoạch quan trắc định kỳ và lâu dài tại các vùng ô nhiễm nặng đã và chưa được xử lý, lưu ý quan trắc dioxin và Asen trong nước ngầm, vì trong một số chất diệt cỏ đã được sử dụng có chứa Asen; phải có chương trình kiểm soát toàn diện dioxin có nguồn gốc khác, đặc biệt tại các lò đốt rác công nghiệp và rác thải sinh hoạt; loại bỏ các lò đốt rác có công nghệ lạc hậu; xem xét bổ sung và điều chỉnh ngưỡng dioxin cho phép tại các nguồn phát thải khác nhau,…

Về xử lý, khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường khu vực ô nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật (HCBVTV) tồn lưu, cần điều tra, đánh giá bổ sung và cập nhật hiện trạng các khu vực ô nhiễm hóa chất bảo vệ thực vật (HCBVTV) tồn lưu trên phạm vi cả nước và lập kế hoạch quản lý, xử lý; tiếp tục nghiên cứu các công nghệ xử lý, khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường khu vực ô nhiễm HCBVTV tồn lưu phù hợp với đặc điểm ô nhiễm ở Việt Nam trong đó ưu tiên các giải pháp công nghệ không đốt; tăng cường công tác chống nhập lậu HCBVTV không rõ nguồn gốc; hạn chế việc phát sinh các khu vực ô nhiễm HCBVTV tồn lưu mới; cập nhật, chỉnh sửa, bổ sung và hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia liên quan đến quản lý, xử lý HCBVTV tồn lưu…

Hội thảo đã tạo lập được diễn đàn đối tác công tư để các nhà quản lý các cấp, các chuyên gia tra đổi, thảo luận, đánh giá về các vấn đề môi trường, các nhiệm vụ, giải pháp tăng cường công tác bảo vệ môi trường ở Việt Nam nói chung và quản lý chất thải, bảo vệ môi trường lưu vực sông, khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường tại Việt Nam nói riêng.

H.Trang