Nghịch lý: Thế giới thiếu, Mỹ thừa Vaccine ngừa Covid-19

Chính quyền liên bang Mỹ đã vận chuyển 329 triệu liều vaccine tới các bang và 257 triệu liều trong số đó đã được sử dụng, theo trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC). Một số bang hiện đang thừa vaccine. Các bang này đang cố gắng hết sức để tìm ra những người sẵn sàng tiêm chủng, trong khi yêu cầu chính quyền liên bang tạm dừng gửi các lô vaccine đã được phân cho họ.

Trong khi nhu cầu tiêm chủng chậm lại, tình hình dịch bệnh ở nhiều khu vực đã có sự cải thiện. Nhiều bang đã rục rịch kế hoạch mở cửa lại toàn bộ khi số ca bệnh đã giảm.

Mặc dù vậy, giới chuyên gia y tế lo ngại về việc nhu cầu tiêm vaccine giảm có thể sẽ không cải thiện được những vấn đề lâu dài liên quan tới Covid-19 như sự gia tăng số bệnh nhân nhập viện hay số ca tử vong.

Theo New York Times, nhiều bang ở Mỹ đang đối diện với một xu hướng chung: ngày càng ít người muốn tiêm chủng trong tương lai gần.

"Đó là điều mà chúng tôi đã dự đoán sẽ xảy ra", Bác sĩ Amesh A. Adalja từ Trung tâm An ninh Y tế Johns Hopkins nói, nhấn mạnh giai đoạn tiêm chủng tiếp theo "sẽ thách thức hơn rất nhiều".

Chuyên gia bệnh truyền nhiễm Jennifer Nuzzo cho rằng, nhóm dân số dễ tiếp cận nhất đã đi tiêm chủng. Những người còn lại có thể chia vào 3 nhóm: những người muốn tiêm chủng nhưng không có khả năng, những người do dự hoặc trì hoãn tiêm chủng và nhóm phản đối tiêm vaccine vì lý do tôn giáo hoặc triết học hoặc các thuyết âm mưu cho rằng vaccine nguy hiểm.

Nhóm muốn tiêm nhưng không có khả năng tiêm bao gồm người lớn tuổi không thể ra khỏi nhà, không đến được điểm tiêm chủng, người không đặt được lịch hẹn tiêm vì rào cản công nghệ, người bận đi làm hoặc người sống ở những nơi xa điểm tiêm vaccine tập trung.

Các chính quyền địa phương đang nỗ lực hành động để có thể tiêm chủng cho nhóm này, như thiết lập các cơ sở tiêm chủng lưu động, loại bỏ các yêu cầu về đặt lịch hẹn, chuyển vaccine đến khu vực vùng sâu vùng xa.

Với nhóm hoài nghi về vaccine hoặc trì hoãn việc tiêm chủng, giới chức Mỹ phải đối mặt với một thách thức khác. Khi số ca Covid-19 có xu hướng giảm, nhóm này lại càng có lý do để không tỏ ra hào hứng với việc tiêm chủng. Trên thực tế, nhu cầu tiêm chủng ở Mỹ đã giảm khi số lượng ca nhiễm mới mỗi ngày ở nước này giảm từ mốc 70.000 ca/ngày hồi giữa tháng 4 xuống 42.000 ca/ngày hồi cuối tuần qua.

Nhóm đặt ra thách thức lớn nhất cho Mỹ là nhóm từ chối thẳng thừng việc tiêm vaccine, trong đó có những người bị thuyết phục bởi thông tin sai lệch và thuyết âm mưu rằng vaccine nguy hiểm. Giới quan sát thừa nhận, tình trạng tin tức giả mạo lan truyền đang ở quy mô chưa từng có tiền lệ và làm ảnh hưởng tới nỗ lực tiêm chủng hàng loạt của Mỹ. Vì vậy, chính phủ Mỹ được khuyến nghị cần phải ngăn chặn vấn nạn này và tuyên truyền tin tức chính xác cho nhóm người phản đối vaccine.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu tỷ lệ tiêm chủng tiếp tục giảm, các cộng đồng địa phương có thể sẽ tiếp tục chứng kiến các đợt bùng dịch mới.

Vấn đề đặt ra hiện nay là dư luận quốc tế ngày càng phàn nàn về việc chia sẻ số vaccine khổng lồ mà Mỹ đang dư thừa, nhất là với Ấn Độ - quốc gia vốn đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19. Tháng trước, Tổng thống Biden cam kết sẽ phân phối 60 triệu liều vaccine AstraZeneca cho Ấn Độ. Trước đó, Nhà Trắng cho biết Mỹ nước láng giềng Mexico và Canada vay 4 triệu liều vaccine AstraZeneca.

Washington đang phải chịu áp lực ngày càng lớn trong việc chia sẻ số vaccine dư thừa, với số lượng dự kiến lên tới hàng trăm triệu liều, cho các nước khác đang cần. Trong một tuyên bố hôm 11/5 (giờ Mỹ), Tổng thống Joe Biden cho biết, nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới đã liên hệ với ông, đề nghị Mỹ mua giúp vắc xin Covid-19. "Các quốc gia trên thế giới hiện đang xem chúng ta như một nguồn cung vaccine", ông Biden nói trong một cuộc họp trực tuyến với các thống đốc bang.

Tại cuộc họp, nhà lãnh đạo nước Mỹ cho biết thêm: "40% các nhà lãnh đạo trên thế giới đã kết nối với tôi và hỏi rằng liệu chúng ta có thể giúp họ không. Chúng ta sẽ cố gắng giúp".

Linh Đức