Hiện thực hóa hợp tác sản xuất vaccine tại Việt Nam

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý trong chuyến thăm và làm việc của Đoàn công tác Bộ Y tế do Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên dẫn đầu tại Nhà máy sản xuất vaccine của Tập đoàn dược phẩm Sanofi ở Neuville-sur-Saône, Pháp.Chuyến thăm diễn ra ngay sau khi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước đến Pháp và ngay khi Bộ Y tế Việt Nam cùng Bộ Y tế, Gia đình, Tự chủ và Người khuyết tật Pháp vừa công bố văn kiện Thỏa thuận hợp tác y tế trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Đồng thời, Sanofi và Công ty Vaccine Việt Nam (VNVC) công bố hợp tác sản xuất 3 vaccine thế hệ mới tại Việt Nam, gồm vaccine cúm đa giá, vaccine não mô cầu phòng 4 nhóm huyết thanh và vaccine 6 trong 1.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên (giữa) và Đoàn công tác thăm Nhà máy sản xuất vaccine của Sanofi tại Neuville-sur-Saône (Pháp)

Nhà máy Sanofi tại Neuville-sur-Saône là nơi sản xuất nguyên liệu gốc của 3 loại vaccine nằm trong kế hoạch hợp tác với VNVC. Đây cũng là những vaccine đang được sử dụng tại Việt Nam và nhiều quốc gia trên thế giới, đồng thời thuộc nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược được Việt Nam ưu tiên phát triển.

Tại đây, Đoàn công tác Bộ Y tế tìm hiểu trực tiếp mô hình tổ chức sản xuất, công nghệ và các tiêu chuẩn nghiêm ngặt trong sản xuất vaccine. Nhà máy được thiết kế theo mô hình sản xuất linh hoạt, cho phép điều chỉnh quy mô và dây chuyền để đáp ứng các nhu cầu khác nhau, đặc biệt trong những tình huống y tế khẩn cấp như đại dịch.

Ông Stephen Alix, Giám đốc thị trường quốc tế, ngành hàng Vaccine của Sanofi, cho biết Tập đoàn hiện có hơn 37 cơ sở sản xuất và 15 trung tâm nghiên cứu và phát triển trên toàn cầu; sản phẩm được cung cấp tới hơn 170 quốc gia. Riêng lĩnh vực vaccine, mỗi năm có hơn 500 triệu người trên thế giới được tiêm chủng bằng vaccine của Sanofi.Theo đại diện Sanofi, để một dự án sản xuất vaccine phát triển bền vững, cần đồng thời hội tụ nhiều yếu tố, trong đó có thị trường đủ lớn, chính sách thuận lợi, đối tác có năng lực và khả năng tiếp nhận, triển khai công nghệ.

Nhà máy vaccine hiện đại của Sanofi tại Pháp đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt trong sản xuất vaccine

4 nền tảng để hiện thực hóa hợp tác sản xuất vaccine tại Việt Nam

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đánh giá hợp tác y tế Việt Nam - Pháp và tiến trình hợp tác giữa Sanofi và VNVC là những cơ sở quan trọng để từng bước đưa công nghệ sản xuất vaccine về Việt Nam. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng cần được cụ thể hóa bằng sản phẩm được sản xuất và đưa ra thị trường.

Theo lộ trình dự kiến, năm 2027 hoàn thành xây dựng Nhà máy Vaccine và Sinh phẩm VNVC; năm 2028 hoàn tất lắp đặt, hướng tới có sản phẩm đầu tiên; năm 2029 tiến tới thương mại hóa 2-3 sản phẩm và từ năm 2030 phấn đấu mỗi năm có thêm một sản phẩm mới.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Thứ trưởng cho rằng cần 4 nền tảng.

Thứ nhất là chính sách và định hướng dài hạn của Nhà nước. Việt Nam đang thúc đẩy phát triển công nghiệp dược, nâng cao năng lực sản xuất vaccine thông qua các thỏa thuận hợp tác y tế Việt Nam - Pháp cùng các chủ trương, chính sách về khoa học, công nghệ và y tế. Đây là nền tảng quan trọng đối với lĩnh vực đòi hỏi vốn đầu tư lớn, công nghệ cao và thời gian triển khai dài.

Thứ hai là thị trường và nhu cầu vaccine dài hạn. Việt Nam đang từng bước mở rộng khả năng tiếp cận vaccine thông qua Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Bộ Y tế cũng xây dựng định hướng giai đoạn 2030-2035, nghiên cứu bổ sung các vaccine cần thiết, qua đó tạo nhu cầu ổn định và góp phần chủ động nguồn cung trong nước.

Thứ ba là năng lực của đối tác Việt Nam. VNVC có trách nhiệm chuẩn bị cơ sở vật chất, trang thiết bị, hệ thống kỹ thuật và đội ngũ nhân sự; đồng thời cử nhân sự tham gia đào tạo tại các cơ sở sản xuất ở nước ngoài, sẵn sàng tiếp nhận và vận hành công nghệ.

Thứ tư là công nghệ, đào tạo và hỗ trợ từ đối tác quốc tế. Sanofi sẽ tham gia đào tạo đội ngũ kỹ thuật, chuyển giao và hỗ trợ các nội dung công nghệ theo phạm vi hợp tác, phối hợp cùng VNVC hướng tới tổ chức sản xuất vaccine tại Việt Nam đáp ứng các yêu cầu chất lượng.

Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc VNVC, khẳng định VNVC xác định sản xuất vaccine công nghệ cao là chiến lược đầu tư dài hạn với quyết tâm xây dựng tại Việt Nam năng lực sản xuất thực chất, hiện đại và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. VNVC đang đầu tư bằng nguồn vốn tự có để xây dựng nhà máy với giai đoạn đầu hơn 2.500 tỷ đồng, công suất thiết kế 100-120 triệu liều/năm, hướng tới đáp ứng các tiêu chuẩn WHO-GMP, EU-GMP và FDA-cGMP.

Theo ông Dũng, mục tiêu của VNVC là sớm đưa các vaccine thế hệ mới vào sản xuất tại Việt Nam, qua đó nâng cao năng lực sản xuất trong nước và chủ động hơn về nguồn cung vaccine. "Chúng tôi quyết tâm đưa vaccine chất lượng cao của thế giới đến với người dân Việt Nam với giá thành hợp lý nhất", ông Dũng nhấn mạnh.