Nhiều điểm mới trong dự thảo Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi

Bệnh nhân thanh toán BHYT. (Ảnh: giadinh.net)

Hội thảo do Bộ Y tế phối hợp với Ủy ban các vấn đề của xã hội của Quốc hội phối hợp tổ chức.

Chấm dứt "lựa chọn ngược"

Phát biểu tại Hội thảo, bà Tống Thị Song Hương - Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Y tế - Bộ Y tế cho biết, bắt buộc toàn dân tham gia BHYT là một điểm mới quan trọng của Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm Y tế.

Thực tế ba năm triển khai Luật Bảo hiểm Y tế hiện hành cho thấy mặc dù Luật đã quy định cụ thể các đối tượng có “trách nhiệm” tham gia BHYT nhưng việc tuân thủ pháp luật của các đối tượng này chưa cao. Để thực hiện được mục tiêu BHYT toàn dân thì cần phải quy định bắt buộc tham gia đối với tất cả các đối tượng, Nhà nước sử dụng cơ chế hỗ trợ ngân sách trực tiếp cho một bộ phận người dân tham gia BHYT, cũng như cơ chế chính sách về giá dịch vụ y tế để thúc đẩy toàn dân tham gia BHYT.

Bên cạnh đó, theo bà Hương, việc quy định tham gia BHYT bắt buộc là đề cao tính pháp lý nhằm gắn trách nhiệm của mọi người dân tham gia BHYT. Nếu không quy định bắt buộc thì sẽ có nhiều nhóm đối tượng, nhất là các đối tượng khỏe mạnh, có thu nhập cao sẽ không tham gia và không giải quyết được tình trạng “lựa chọn ngược” chỉ có người ốm mới tham gia BHYT, gây nguy cơ mất cân đối quỹ BHYT, ảnh hưởng đến tính bền vững của BHYT.

Ông Nguyễn Văn Tiên - Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội nêu ý kiến: Quy định bắt buộc người dân tham gia BHYT là phù hợp với chủ trương chăm sóc sức khỏe toàn dân mà Đảng và Nhà nước ta hướng tới. Bắt buộc tham gia BHYT toàn dân đồng nghĩa với việc người dân khi ốm đau đều được bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế mà không phải chịu rủi ro về mặt tài chính.

Theo ông Phạm Lương Sơn – Trưởng ban thực hiện chính sách bảo hiểm y tế - Bảo hiểm xã hội Việt Nam, khi thống nhất được quan điểm bắt buộc toàn dân tham gia BHYT thì phải xây dựng được thiết chế, chế tài để quy định bắt buộc có tính khả thi cao. Những chế tài ban hành phải đủ mạnh để người dân phải có trách nhiệm tham gia theo đúng nghĩa đầy đủ.

Tham gia BHYT theo hộ gia đình

Tại Hội thảo, Bộ Y tế đề nghị sắp xếp lại các đối tượng tham gia BHYT theo ba nhóm: người lao động khu vực chính thức và người phụ thuộc; người lao động không chính thức và người phụ thuộc; đối tượng khác.

Theo bà Tống Thị Song Hương, chia ba nhóm như trên về cơ bản không có sự khác biệt nhiều so với năm nhóm như dự thảo Chính phủ trình Quốc hội nhưng là hình thức chia nhóm đối tượng mà đa số các nước đang thực hiện.

Tham gia BHYT theo hộ gia đình là con đường nhanh nhất để tiến tới BHYT toàn dân. Trong đó, người lao động khu vực chính quy đăng ký cho cả người phụ thuộc, người lao động khu vực phi chính quy thực hiện theo hộ gia đình. Tham gia BHYT theo hộ gia đình để khắc phục tình trạng chỉ có người ốm mới tham gia BHYT, tránh trùng lặp, bỏ sót đối tượng, phù hợp với văn hóa và đề cao giá trị gia đình Việt Nam. Quy định như vậy làm cho người lao động gắn bó, trách nhiệm hơn với doanh nghiệp và công việc của mình.

TS Trần Văn Tiến, Chuyên gia về bảo hiểm y tế cho biết, theo một khảo sát tỷ lệ tham gia BHYT ở khu vực lao động chính thức ở nước ta là 51%. Tỷ lệ bao phủ BHYT khu vực lao động phi chính thức rất thấp. Trong mỗi hộ gia đình, thành viên có chế độ ưu đãi thì tham gia, người không có chính sách thì không tham gia. Nguyên nhân do khu vực lao động phi chính thức có thu nhập thấp, không ổn định, khả năng đóng góp hạn chế. Bên cạnh đó thiếu sự tham gia tích cực của chính quyền xã, phường.

Khi tham gia BHYT theo hộ gia đình, mức phí BHYT của từng hộ phụ thuộc vào mức thu nhập của hộ, vào gánh nặng của hộ gia đình. Nhà nước hỗ trợ mức phí BHYT cho hộ gia đình căn cứ mức thu nhập của hộ gia đình và chính sách ưu đãi, khuyến khích (nghề nghiệp, khu vực sinh sống…); thu phí, cấp thẻ BHYT theo từng hộ gia đình.

Ông Tiến cũng cho rằng, trên thế giới, nếu trong cùng một gia đình, người lao động chính có trách nhiệm đóng BHYT, người phụ thuộc không có thu nhập được miễn phí tham gia BHYT, nhưng ở Việt Nam, trong điều kiện hiện tại, chưa thể tiến hành ngay việc này thì nên xem xét mức đóng phù hợp để giảm gánh nặng đồng thời khuyến khích người dân tham gia.

Nhiều điểm mới

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Luật bảo hiểm y tế có nhiều điểm mới như Bộ Y tế và Bộ Tài chính quy định thống nhất giá dịch vụ y tế giữa các hạng bệnh viện trên toàn quốc.

Dự thảo còn bổ sung quyền lợi của trẻ em dưới sáu tuổi, thanh toán tai nạn giao thông, tai nạn lao động; bỏ quy định thanh toán khám chữa bệnh tại nước ngoài.

Đặc biệt, Quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán 100% chi phí khi người bệnh có thời gian tham gia bảo hiểm y tế năm năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả chi phí khám chữa bệnh trong năm lớn hơn sáu tháng lương cơ sở (6,9 triệu đồng).

Quỹ Bảo hiểm y tế sẽ nâng mức hưởng một số nhóm đối tượng (như thân nhân người có công, người thuộc hộ nghèo, người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn, người thuộc hộ cận nghèo). Ủy ban Nhân dân lập danh sách, xác nhận đối tượng; đồng thời lập danh sách, cấp thẻ bảo hiểm y tế đối với hộ gia đình, trẻ em dưới 6 tuổi trên địa bàn.

Tuy nhiên, song song với việc nâng mức hỗ trợ chi phí về BHYT cho những đối tượng nêu trên, Dự thảo Luật lần này quy định việc giảm thanh toán chi phí khám chữa bệnh cho bệnh nhân trái tuyến. Nếu trước kia, bệnh nhân khám chữa bệnh trái tuyến được hưởng mức thanh toán 70%, 50% và 30 % tùy theo bệnh viện tuyến huyện, tỉnh, trung ương; nay mức hỗ trợ sẽ giảm xuống, 70%, 50% và 20%.

Theo NDĐT