Những ám ảnh buồn hệ quả sau tai nạn

Từ hồi ức buồn đến sinh bệnh

Sau hơn một tháng nằm viện điều trị, N. bắt đầu tiếp cận một số biện pháp phục hồi chức năng. Việc tập luyện có vẻ khó khăn hơn cô nghĩ nên N. bắt đầu tỏ ra dễ bực dọc. Càng ngày cô càng tỏ vẻ bất hợp tác với nhân viên y tế, hay khóc lóc, kể lể về tai nạn cũ, than thân trách phận, chửi rủa kẻ gây tai nạn cho mình, oán trách vô cớ người thân… Một lần, N. đập đầu vào tường đòi tự tử, cha mẹ cô buộc phải nhờ đến bác sĩ (BS) tâm thần. Chẩn đoán ban đầu cho thấy N. có thể bị PTSD (Post Traumatic Stress Disorder - rối loạn stress sau sang chấn).

PTSD vốn là một hội chứng có biểu hiện đa dạng, gặp ở nhiều binh lính, nạn nhân sau chiến tranh, nạn nhân sau thảm họa, người phải đối diện với một biến cố lớn đối với bản thân hay người thân… Nhiều bệnh viện (BV) cũng gặp khó khăn vì PTSD ở một số bệnh nhân phải điều trị lâu dài do tai nạn giao thông, tai nạn lao động nặng… Họ bị ám ảnh bởi biến cố với những lần phẫu thuật, hồi sức, đau đớn và sinh bệnh. Trong báo cáo trình bày tại một hội nghị khoa học Việt - Pháp hồi năm 2012 ở BV Nhân dân Gia Định, BS người Pháp Jean Claude Deslandes cho biết khá nhiều bệnh nhân bị chấn thương nặng, phải điều trị lâu dài trong môi trường bị PTSD. Ở các bệnh nhân quá nặng, tỉ lệ gặp phải PTSD có thể lên tới 50% và thậm chí hơn 3 tháng sau khi xuất viện, họ mới đột ngột trở bệnh. Ngoài ra, rất nhiều bệnh nhân phải điều trị hồi sức gặp các vấn đề về rối loạn giấc ngủ (84%), lo sợ (90%), ác mộng (88%), khủng hoảng (81%)… Đây là các yếu tố dễ dẫn đến PTSD.

Chăm sóc bệnh nhân tại Khoa Hồi sức tích cực - Chống độc Bệnh viện Nhân dân Gia Định

Khó điều trị

ThS. BS Nguyễn Ngọc Quang, Giám đốc Trung tâm Giám định Pháp y tâm thần TPHCM, phân tích: “PTSD được xác định khi bệnh nhân gặp các vấn đề về tâm thần sau biến cố từ một tháng trở lên. Nhiều bệnh nhân có vẻ như vượt qua biến cố trong đời một cách mạnh mẽ trước đó nhưng đến một ngày, khi nỗi đau về thể xác đã nguôi ngoai, họ có thời gian hồi tưởng những ký ức buồn, thế là những bất ổn tinh thần trỗi dậy. Nếu PTSD tìm đến ngay trong lúc bệnh nhân vẫn còn phải điều trị thì sẽ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe nói chung. PTSD gây ra các rối loạn cảm xúc, hành vi nghiêm trọng, ngăn cản người bệnh tái hòa nhập cuộc sống sau khi đã phục hồi về thể chất. Thực ra, để đối phó với PTSD, cách tốt nhất vẫn là ngăn chặn nó ngay từ đầu bằng các biện pháp tâm lý - tâm thần sớm vì chẩn đoán và điều trị PTSD rất phức tạp, khó thành công”.

Theo chuyên viên tâm lý Trương Thị Hòa (Đơn vị Tâm lý Trung tâm Giám định Pháp y tâm thần), để điều trị PTSD, nhân viên y tế sẽ áp dụng biện pháp hỗ trợ cá nhân và liệu pháp nhóm, trong đó ưu tiên tiếp xúc, chia sẻ với người mà bệnh nhân tin tưởng. Vì vậy, để quá trình điều trị có hiệu quả, tốt nhất vẫn phải có một người thân, người bạn tin cậy… ở bên bệnh nhân trong suốt quá trình điều trị. Việc điều trị cũng cần sự kiên nhẫn bởi đây là một hội chứng khó trị trong ngành tâm thần.

Theo Anh Thư

Người lao động