Quá tải – gánh nặng đối với nhân viên y tế

PGS.TS Đào Minh Tuấn - Trưởng Khoa Hô hấp, BV Nhi T.Ư. (Ảnh: Cù Hương)

PV: Thưa ông, được biết Khoa Hô hấp là một trong những khoa tại BV Nhi T.Ư có tình trạng quá tải nặng nề. Xin ông cho biết rõ hơn về tình trạng điều trị bệnh nhi ở trong khoa hiện nay?

PGS. TS Đào Minh Tuấn: Có thể nói trong thời gian gần đây tình trạng bệnh hô hấp ở trẻ em tăng một cách đột biến. BV Nhi Trung ương đang trong tình trạng quá tải một cách nghiêm trọng. Số lượng bệnh nhân vào khám và nhập viện tăng đột biến. Trung bình mỗi ngày, Khoa Hô hấp của BV Nhi T.Ư phải tiếp nhận 30 đến 50 trẻ nhập viện. Số bệnh nhi điều trị nội trú hàng ngày dao động từ 200 đến 220 bệnh nhi trong khi chỉ có 90 giường bệnh. Bệnh nhi phải nằm từ ba đến bốn cháu/ giường. Thậm chí, có thời điểm phải đến năm cháu nằm một giường.

Tình trạng quá tải này không phải là mới nhưng xu hướng ngày càng tăng dần lên. Nguy hiểm hơn đó là tình trạng nhập viện của nhiều bệnh nhi rất nặng. Đây là gánh nặng khủng khiếp đối với nhân viên y tế, làm giảm chất lượng điều trị và nhất là làm ảnh hưởng đến tính mạng của bệnh nhi. Trong số hơn 200 bệnh nhi phải nằm viện điều trị thì đã có hơn 100 cháu phải thở ô-xy và luôn trong tình trạng ngừng thở bất cứ lúc nào. Đây là điều hết sức khó khăn của khoa cũng như của bệnh viện.

PV: Những bệnh nhân nặng là do yếu tố của thời tiết hay là do biến chứng từ những bệnh khác. Việc điều trị cho những bệnh nhân này mức độ phức tạp như thế nào?

PGS. TS Đào Minh Tuấn: Việc tăng số lượng bệnh nhân hô hấp nặng tăng lên do hai yếu tố. Về nguyên nhân khách quan, chúng ta không thể không tính đến yếu tố khí hậu bị ô nhiễm, thời tiết thay đổi quá nhiều khiến cho những bé sức đề kháng không tốt rất dễ nhiễm đường hô hấp. Nhưng yếu tố chủ quan mới là yếu tố cần tính đến, đó là sự phát hiện muộn của các bậc phụ huynh đối với tình trạng bệnh suy hô hấp cấp ở bệnh nhi. Đặc biệt do nhu cầu của gia đình bệnh nhi muốn chuyển tuyến, vượt tuyến làm tình trạng bệnh nhân tại BV Nhi Trung ương tăng mạnh dẫn đến quá tải.
Số lượng bệnh nhân nặng nhập viện tăng cao, 50% bệnh nhi phải thở ô-xy, 50% bệnh nhi phải có những biện pháp cấp cứu hỗ trợ tích cực đã nói lên rằng mô hình bệnh tật, tình trạng nặng của bệnh lý nhiễm trùng hô hấp đặc biệt là viêm phế quản phổi ở trẻ em là sự cảnh báo không chỉ cho những nhà y khoa mà còn là trách nhiệm của những nhà hoạch định chính sách. Vấn đề hệ thống y tế, chất lượng thuốc men, vấn đề chăm sóc sức khỏe của cả xã hội đối với tình trạng bệnh lý phức tạp như hiện nay.

PV: Mới đây lãnh đạo BV cũng đã phải thốt lên rằng, tình trạng quá tải bệnh viện đang vượt quá khả năng điều trị của BV Nhi T.Ư. Công việc của các y, bác sĩ vốn chịu rất nhiều áp lực. Vậy hiện nay số lượng nhân viên y tế của Khoa hô hấp phải đối phó với tình trạng quá tải này như thế nào?

PGS.TS Đào Minh Tuấn: Tình trạng quá tải ở Khoa Hô hấp cũng như BV Nhi Trung ương đã kéo dài hàng năm mà đến tận bây giờ vẫn chưa có biện pháp nào hữu hiệu nhất để giảm tải. Trong khi số bệnh nhân thì đông nhưng luôn có tình trạng mâu thuẫn với nhân lực và tài lực có thể đáp ứng được. Ví dụ như tại Khoa Hô hấp, chỉ có 90 giường bệnh chỉ được biên chế khoảng 50 nhân viên gồm cả bác sĩ, y tá, hộ lý, điều dưỡng trong khi cơ sở vật chất không được cải thiện nhiểu, trang thiết bị y tế chưa có sự đáp ứng thích hợp. Bao nhiêu năm nay, chúng tôi đã phải gồng mình lên, nhất là trong những tháng vừa qua, phải nói rằng nhân viên của tôi gần như đã kiệt sức.

Nói thực, việc nâng cao chất lượng điều trị, nâng cao y đức, phải hòa nhã trong ứng xử với người nhà bệnh nhân trong tình trạng áp lực công việc đòi hỏi hiệu quả cao nhất, nhân viên của tôi không dám cáu gắt, xẵng giọng mà chỉ biết khóc vì thương bệnh nhân, vì kiệt sức trong công việc, vì bất lực không làm gì được hơn.

PV: Tâm lý các bậc phụ huynh thường mong muốn con cái được điều trị tốt nhất, vì vậy dẫn đến tình trạng khi con mắc bệnh thường chuyển thẳng con lên tuyến T.Ư. Thời tiết lạnh, thay đổi liên tục, nồm ẩm như thời gian qua cũng khiến trẻ dễ mắc bênh. Vậy bác sĩ có lời khuyên với các bậc phụ huynh?

PGS.TS Đào Minh Tuấn: Đến thời điểm này, chúng tôi có hai điều cần trao đổi với các bậc phụ huynh. Thứ nhất, các bậc phụ huynh cần lưu ý đến tình hình bệnh lý hô hấp của con mình, nhất là trong thời điểm giao mùa, thời điểm thay đổi khí hậu như vừa qua. Tuy nhiên, chúng tôi cũng khuyến cáo các bậc phụ huynh, nếu tình trạng bệnh hô hấp của con mình là những bệnh lý thông thường thì nên đến cơ sở y tế gần nhất để có hướng điều trị hợp lý. Còn nếu tình trạng của bệnh nhi quá nặng, cần đến sự chăm sóc đặc biệt, cần có sự điều trị thăm khám ở trình độ cao có sự hỗ trợ của máy móc hiện đại thì mới đến những bệnh viện nhi ở T.Ư. Vì hiện nay, bệnh viện đang trong tình trạng quá tải, rất dễ bị lây chéo bệnh. Đã có nhiều trường hợp, bệnh nhi khi nhập viện ở đây bệnh không quá nặng, nhưng sau khi nằm viện vài ngày điều trị đã bị lây chéo bệnh của các bệnh nhi khác và bệnh trở nên nặng hơn, đã có trường hợp bị tử vong.

PV: Xin cảm ơn bác sĩ vì cuộc trò chuyện!

Theo NDĐT