Tăng huyết áp: Nguyên nhân gây tử vong hàng đầu có thể ngăn ngừa được

Chiều ngày 15/5 nhằm hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống tăng huyết áp năm 2017, Quỹ Tim Mạch Việt Nam phối hợp cùng Viện Tim Mạch Việt Nam tổ chức họp báo truyền thông nhằm mục đích truyền thông vận động xã hội và nâng cao nhận thức của cộng đồng về gánh nặng bệnh tật và các biện pháp hiệu quả phòng, chống tăng huyết áp và các bệnh tim mạch.

Tăng huyết áp đang ở mức báo động đỏ

Đây là nguyên nhân gây tử vong và gánh nặng bệnh tật hàng đầu trên thế giới. Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới 2013, Tăng huyết áp (THA) là yếu tố nguy cơ hàng đầu của gánh nặng bệnh tật ở tất cả các nước phát triển và thứ hai sau hút thuốc lá; là nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ não và suy tim và nguyên nhân thứ hai gây nhồi máu cơ tim.

Hiện nay, cứ trung bình 10 người lớn có 4 người bị THA. Theo WHO, mỗi năm có 17,5 triệu người chết về các bệnh tim mạch trên Thế giới, nhiều hơn gấp 4 lần tổng số người tử vong của 3 bệnh lý HIV/AIDS, sốt rét và lao phổi. Trong đó, có trên 9 triệu người tử vong vì THA.

Tại Việt Nam, năm 2000 có khoảng 16,3% người lớn bị THA, đến năm 2009 tỷ lệ THA ở người lớn là 25,4% và năm 2017 tỷ lệ người lớn bị THA đang ở mức báo động gần 50 %, đây được cho là mức báo động đỏ trong việc.

Bệnh THA được coi là “kẻ giết người thầm lặng” bởi bệnh nhân không có những triệu chứng điển hình. Không phải lúc nào người mắc bệnh THA cũng thấy khó chịu. Một số người THA có triệu chứng lâm sàng như: chóng mặt, đau đầu, ù tai.. Tuy nhiên, rất nhiều người THA lại không có biểu hiện này.

Chỉ số bao nhiêu là huyết áp cao

GS.TS Nguyễn Lâm Việt – Chủ tịch Hội Tim mạch học Việt Nam chia sẻ, khi kiểm tra huyết áp, bác sĩ sẽ đọc hai chỉ số. Những con số này có thể gây nhầm lẫn.

Số ở trên được gọi là huyết áp tâm thu (huyết áp khi tim co bóp). Huyết áp tâm thu < 119 là huyết áp bình thường; 120 – 139 là tiền cao huyết áp; >140 là huyết áp cao. Ở những người trên 60 tuổi, huyết áp tâm thu >150 là huyết áp cao.

Số ở dưới được gọi là huyết áp tâm trương (huyết áp khi trái tim của bạn được nghỉ ngơi). Huyết áp tâm trương <79 là bình thường; 80 – 89 tiền cao huyết áp;> 90 là tăng huyết áp.

Mọi người thường chú ý đến huyết áp tâm thu hơn so với huyết áp tâm trương, nhưng các bác sĩ nói rằng, trái tim có thể chịu được chỉ số tâm thu cao tốt hơn so với chỉ số tâm trương cao.

Huyết áp có thể thay đổi hoặc không trong suốt cả ngày, tùy thuộc vào các hoạt động của bạn. Huyết áp thay đổi theo thời gian là tốt. Huyết áp tâm thu có xu hướng tăng khi bạn già đi. Huyết áp tâm trương có thể giảm khi bạn già đi.

Nếu một trong hai chỉ số huyết áp của bạn là luôn cao hơn bình thường, thì bạn cần phải có kế hoạch điều trị ngay lập tức, thậm chí là đối với cả trường hợp tiền cao huyết áp trước khi nó gây tổn thương đến các cơ quan đích.

Tăng huyết áp có thể ngăn ngừa được

Rất nhiều người mặc nhiên cho rằng tăng huyết áp cùng với tuổi tác là hiện tượng bình thường. Trong khi đó, huyết áp sẽ tăng tỷ lệ thuận với độ tuổi; đặc biệt là vào giai đoạn lão hóa, huyết áp tối đa tăng rõ rệt nhất. Đây không phải là một hiện tượng sinh lý, mà rất có hại cho sức khỏe. Những người có huyết áp tối đa cao có nguy cơ gặp tai biến gấp 3-6 lần so với người có chỉ số này bình thường, vì vậy cần phải sớm có biện pháp điều trị để phòng ngừa được các bệnh về tim và mạch máu não.

PGS.TS Nguyễn Lân Việt – Chủ tịch Hội tim mạch học Việt Nam cho biết, THA là bệnh có thể hoàn toàn điều trị được một cách hiệu quả và tránh được các biến chứng nguy hiểm nếu chúng ta giữ trọng lượng của bạn ở mức vừa phải, với chế ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên; Xây dựng một chế độ ăn uống khoa học: Chỉ ăn lượng thức ăn theo nhu cầu cơ thể và lựa chọn các thực phẩm giàu chất dinh dưỡng, ít chất béo, đường và muối; Hạn chế lượng muối ăn hàng ngày; Hạn chế rượu, bia, không hút thuốc lá, và hạn chế tối đa việc tiếp xúc với khói thuốc lá; Tập thể dục thường xuyên,ít nhất 30 phút mỗi ngày, giúp giúp bạn kiểm soát cân nặng và giảm bớt được căng thẳng; Tránh căng thẳng: Căng thẳng làm cho tim đập nhanh và mạnh hơn, đồng thời gây co mạch, khiến huyết áp tăng cao.

Hoàng Sinh