Trung Quốc: Chiến dịch toàn dân bảo vệ nguồn nước

Tình trạng ô nhiễm môi trường nước tại Trung Quốc báo động cao

Chiến dịch ra đời trong bối cảnh xấp xỉ 80% trong tổng số 300 thành phố ở Trung Quốc không hề quan tâm tới quy trình xử lý nước thải. Và cũng có tới 80% nguồn nước ngầm tại quốc gia hơn 1,3 tỷ dân này không thể uống được do bị nhiễm bẩn, nhiễm kim loại nặng. Người dân Trung Quốc ở hơn 200 thành phố đã báo cáo về khoảng 2.000 dòng sông bẩn.

Trong chiến dịch này, Bộ Môi trường Trung Quốc tạo ra một ứng dụng mạng xã hội có tên Blue Map (Bản đồ xanh). Chỉ với một cú chạm màn hình điện thoại, Blue Map sẽ cho phép người dân kiểm tra dữ liệu về lượng khí và nước mà hàng nghìn nhà máy ở Trung Quốc thải ra mỗi ngày, được cập nhật mới sát đến từng giờ. Blue Map sẽ là công cụ hỗ trợ hữu ích, biến người dân thành lực lượng đắc lực cho chính quyền trong cuộc chiến chống nạn ô nhiễm.

Song hành với chiến dịch “sức mạnh nhân dân”, chính phủ Trung Quốc mới đây cũng ban hành chính sách “Mười kế hoạch nước”, siết chặt vấn đề xả nước thải công nghiệp, tiết kiệm nước và bảo vệ môi trường. Theo đó, các khu công nghiệp không đạt chỉ tiêu cắt giảm ô nhiễm sẽ bị xử phạt nặng hoặc buộc phải đóng cửa.

Trung Quốc là quốc gia chiếm gần 1/5 dân số thế giới nhưng chỉ có được 7% tài nguyên nước trên trái đất, nhiều vùng phía bắc nước này còn khô cằn hơn cả Trung Đông. Thế nhưng, đã nhiều năm qua, mỗi lần bàn tới chủ đề nguồn nước ở quốc gia này thì mọi người đều nhớ ngay đến hình ảnh những con sông đặc quánh nhuốm màu vàng cam, xanh lét hay đỏ như máu do bị nhiễm bẩn. Kết quả xét nghiệm mẫu nước lấy từ 2.103 giếng nước tại các lưu vực lớn ở vùng đồng bằng miền Đông do Bộ Nguồn nước Trung Quốc công bố hồi tháng 4 vừa rồi đã khiến người dân không khỏi hoang mang. Chỉ 32,9% số giếng nước phù hợp sử dụng trong hoạt động công nghiệp và nông nghiệp, trong khi 47,3% không thể sử dụng cho sinh hoạt của con người, dù dưới hình thức nào. Theo Tân Hoa xã, nước ô nhiễm là nguyên nhân gây ra ít nhất 247 “làng ung thư” trên khắp Trung Quốc, đặc biệt là dọc theo các con sông chảy qua khu công nghiệp, nhà máy lớn. Ngoài ra, vấn nạn ô nhiễm nguồn nước và không khí mỗi năm còn làm nền kinh tế bị thất thu khoảng 6% GDP, do tác động xấu tới sức khỏe người dân, phá hoại tài nguyên thiên nhiên, thiệt hại trong nông nghiệp và du lịch.

Tình trạng ô nhiễm nguồn nước, cộng với ô nhiễm không khí, ô nhiễm đất đai nặng nề hiện nay là hậu quả của chính sách tập trung phát triển kinh tế mấy thập niên qua ở Trung Quốc. Một số công trình nghiên cứu cho thấy là, do ô nhiễm không khí, tuổi thọ của người dân miền Bắc Trung Quốc thấp hơn 5 năm so với tuổi thọ của dân miền Nam. Cũng do ô nhiễm không khí mà mỗi năm ở Trung Quốc có đến 1,6 triệu người chết sớm.

Ấy là chưa kể những tác động gián tiếp vào nền kinh tế, vì các công ty sẽ ngày càng khó tuyển mộ những người chấp nhận làm việc tại những thành phố có môi trường ô nhiễm nặng nề như ở Bắc Kinh.

Các chuyên gia Trung Quốc đang thúc giục các chính quyền địa phương đề ra thời hạn cho việc cắt giảm 50% lượng khí thải gây ô nhiễm để chất lượng không khí ở Bắc Kinh có thể trở lại mức có thể chấp nhận được. Nhưng cho tới nay, nhiều chính quyền địa phương ở Trung Quốc chưa ý thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và việc thực hiện các quy định liên quan đến vấn đề này còn rất kém cỏi.

Linh Đức