Việt Nam đi đến đâu trên lộ trình nói không với nhựa dùng một lần?
![]() |
| Việt Nam đang từng bước xây dựng lộ trình giảm và tiến tới loại bỏ nhựa dùng một lần. Nguồn ảnh: letsrecycle.com |
Từ chiếc túi nhỏ đến một bài toán lớn
Một chiếc túi nilon được sử dụng trong vài phút có thể là hình ảnh rất nhỏ trong đời sống hằng ngày. Nhưng khi hàng triệu người cùng sử dụng những chiếc túi, cốc, hộp, ống hút hay bao bì chỉ một lần rồi bỏ đi, lượng chất thải tạo ra sẽ trở thành một vấn đề lớn.
Theo thống kê từ Bộ Tài nguyên và Môi trường, mỗi năm tại Việt Nam có khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa nhưng chỉ khoảng 27% chỗ này được thu gom, tái chế. Những con số ấy cho thấy việc nói “không” với nhựa dùng một lần không đơn thuần là thay chiếc túi nilon bằng một chiếc túi khác. Đó là sự thay đổi trong cả cách sản xuất, mua sắm, tiêu dùng và xử lý chất thải.
Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, có hiệu lực từ năm 2022, đã đưa quản lý chất thải nhựa vào một phần của chính sách bảo vệ môi trường. Đây cũng là hướng được Ngân hàng Thế giới khuyến nghị trong nghiên cứu về lộ trình quốc gia giảm nhựa dùng một lần ở Việt Nam: bắt đầu bằng các biện pháp hạn chế sử dụng và thu phí đối với một số sản phẩm, sau đó từng bước tiến tới cấm những loại nhựa dùng một lần phù hợp. Chẳng hạn áp dụng các biện pháp cấm sản xuất, nhập khẩu túi nylon sử dụng trong nước được đặt theo lộ trình từ năm 2026 và hạn chế hầu hết sản phẩm nhựa dùng một lần vào năm 2031.
![]() |
| Không chỉ hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần, chúng ta cũng nên thay đổi thói quen mua sắm tiêu dùng. Nguồn ảnh: waste360.com |
Giảm nhựa cũng là giảm áp lực cho những “nhà máy” phát thải khí mê-tan
Bản thân nhựa không phải nguồn phát thải khí mê-tan chính. Khi rác được đưa về các bãi chôn lấp, phần chất hữu cơ như thức ăn thừa, lá cây, giấy và các vật liệu dễ phân hủy sẽ bị phân hủy trong điều kiện thiếu ô-xy. Đây là môi trường thuận lợi để hình thành khí mê-tan.
Một nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới về lộ trình nhựa dùng một lần cũng lưu ý rằng ngay cả những vật liệu phân hủy sinh học nếu không được phân loại và xử lý đúng cách vẫn có thể tạo phát thải khí nhà kính ngoài bãi chôn lấp. Có nghĩa rằng không phải cứ thay nhựa bằng chất liệu dễ phân hủy khác là bài toán môi trường tự động được giải quyết.
Một chiếc hộp giấy, ống hút tre hay sản phẩm có khả năng phân hủy chỉ thực sự phát huy lợi ích khi được sử dụng hợp lý, thu gom và xử lý trong hệ thống phù hợp. Nếu tất cả cuối cùng vẫn bị trộn lẫn rồi đưa đến bãi chôn lấp, khí mê-tan vẫn có thể sản sinh nhiều như trước. Vì thế, lộ trình nói không với nhựa dùng một lần cần đi cùng với giảm rác từ nguồn, phân loại, tái sử dụng, tái chế và xử lý phần rác hữu cơ đúng cách.
Việt Nam đã tham gia Cam kết giảm phát thải mê-tan toàn cầu và đặt mục tiêu giảm ít nhất 30% tổng lượng phát thải mê-tan vào năm 2030 so với năm 2020. Vì vậy, mỗi giải pháp giúp giảm lượng chất thải phải chôn lấp, tăng thu hồi và xử lý khí mê-tan, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý chất thải đều có thể góp phần vào mục tiêu chung.
Không chỉ hạn chế sử dụng nhựa dùng một lần, chúng ta cũng nên thay đổi cách tiêu dùng: thứ gì không cần đến thì không mua, thứ gì có thể dùng nhiều lần thì không vội vứt bỏ; thứ gì có thể tái chế thì cần được thu gom đúng cách; còn rác hữu cơ cần được tách ra để có thể xử lý bằng những phương pháp phù hợp như ủ phân, thay vì đưa tất cả vào bãi chôn lấp.
Đây cũng là tinh thần của kinh tế tuần hoàn: kéo dài vòng đời của sản phẩm và vật liệu càng lâu càng tốt, giảm lượng tài nguyên phải khai thác mới và giảm lượng chất thải cuối cùng. Một chiếc túi được dùng lại nhiều lần có nghĩa là ít sản phẩm mới phải được sản xuất. Một hộp nhựa được sử dụng nhiều vòng đời có nghĩa là ít chất thải phải xử lý. Một phần rác hữu cơ được tách khỏi dòng rác chôn lấp có nghĩa là giảm điều kiện hình thành mê-tan. Một bãi rác được quản lý tốt hơn lại có thể thu hồi phần mê-tan phát sinh thay vì để khí thoát vào khí quyển. Tất cả những thay đổi ấy cuối cùng đều hướng về một mục tiêu chung: sử dụng tài nguyên tiết kiệm hơn và giảm phát thải rác cũng như khí nhà kính. .
Việt Nam chẳng thể “nói không” với nhựa dùng một lần chỉ sau một thời gian ngắn. Nhưng thói quen tự mang túi khi đi chợ hay siêu thị, tự mang bình đi mua nước, các cửa hàng bắt đầu thu phí chứ không cung cấp túi nhựa miễn phí cho khách hàng … đều là những bước nhỏ trên cùng một con đường hạn chế đồ nhựa.
Đó có lẽ mới là ý nghĩa sâu xa nhất của việc nói không với một món đồ chỉ được sử dụng trong vài phút: Mỗi người học cách bớt đi một chút tiện lợi trước mắt để giữ lại nhiều hơn những giá trị môi trường cho ngày mai.
Các tin khác
Nông nghiệp thông minh, thêm cách giảm phát thải khí mê-tan
Kinh nghiệm từ Singapore tối ưu hóa chu trình bùn thải và nước thải
QUẢN LÝ RƠM RẠ: KẾT THÚC KỶ NGUYÊN KHÓI BỤI TRÊN CÁNH ĐỒNG
Biến thách thức môi trường thành cơ hội phát triển kinh tế tuần hoàn trong chăn nuôi
GIAO THÔNG THÔNG MINH GIẢM KHÍ MÊ-TAN GIỜ CAO ĐIỂM
Logistics hiệu quả giảm phát thải khí mê-tan từ nông sản
“Than xanh” hút khách từ bã cà phê
Muốn giảm phát thải mê-tan thành công, trước hết phải để người dân hiểu
Chia sẻ thực phẩm dư thừa nhằm giảm phát thải mê-tan
Đọc nhiều
Xã Thạnh Phú (Cần Thơ) thông tin việc bổ nhiệm hiệu trưởng sau sắp xếp
Việc quản lý đất đai tại phường Móng Cái 3
Những con đường “chờ ánh sáng”
Không để chậm tiến độ cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng
Bệnh viện Quân y 121 cấp cứu thành công thai phụ 36 tuần bị rắn cắn
Videos
E-magazine Inforgraphic Video
Đánh giá phát thải mê tan từ hệ sinh thái côn trùng (mối) dưới tác động nhiệt
Cách mạng hóa dạ cỏ: Công nghệ vi sinh trong thức ăn chăn nuôi
Ứng dụng LiDAR và AI trong việc lập bản đồ các "điểm nóng" phát thải từ thân cây
Vệ tinh giám sát và sức mạnh của dữ liệu mở
Nghi vấn xả thải ngầm khiến nguồn nước kênh mương tại xã Bình Minh (TP Hà Nội) ô nhiễm kéo dài
Thủ tướng động viên lực lượng bảo đảm vệ sinh môi trường ở Hà Nội
Diễn văn của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên bế mạc Đại hội XIV của Đảng
Đại hội XIV của Đảng sự kiện trọng đại của đất nước trong giai đoạn mới
Hợp tác xã bệ đỡ vùng trồng rau an toàn tập trung tại Hưng Yên
Than sinh học (Biochar) trong chăn nuôi: "Một mũi tên trúng nhiều đích" giúp giảm phát thải khí nhà kính
Vi phạm quy định về môi trường, 2 công ty xay xát lúa ở Cần Thơ bị xử phạt
Xử phạt Bệnh viện Quốc tế S.I.S Cần Thơ hơn 2 tỷ đồng vì vi phạm môi trường
Bắt quả tang cơ sở bán hàng trăm bộ kích điện đánh bắt thủy sản
Đổi mới sáng tạo là “chìa khóa” mở rộng giá trị ngành tôm Việt Nam
Cần Thơ: Tổng kết Dự án “Các Trung tâm Đổi mới sáng tạo xanh”
Công ty cổ phần bê tông 620 Châu Thới: Năng động, tiêu biểu trong lĩnh vực xây dựng cơ sở hạ tầng ngành giao thông vận tải
Hậu Giang: Tạo nền tảng cho vùng lúa chất lượng cao, thân thiện với môi trường
Festival ngành hàng lúa gạo - Nâng tầm vị thế hạt gạo Việt Nam
Cần Thơ sẵn sàng cho Festival ngành hàng lúa gạo Việt Nam lần thứ II
Chuyển đổi xanh ngành lúa gạo, bảo đảm sinh kế bền vững cho nông dân ĐBSCL
Sạt lở ở ĐBSCL - Bài toán an cư và sinh kế của người dân miền Tây
Những đề xuất mới về an toàn thực phẩm đối với bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố
Đổi mới hoạt động kiểm tra nhà nước với thực phẩm nhập khẩu
Hà Nội thí điểm quản lý, truy xuất nguồn gốc thực phẩm
Hà Nội xử lý nhiều hành vi vi phạm an toàn thực phẩm
Kiên quyết đấu tranh, xử lý nạn săn bắt, mua bán động vật hoang dã, quý hiếm
Cà Mau: Phối hợp thả vích quý hiếm về biển
Jane Goodall – Nhà linh trưởng học khơi dậy lòng trắc ẩn với môi trường
Đắk Lắk: 12 cá thể động vật hoang dã quý hiếm được tái thả về với đại ngàn Tây Nguyên
Khi năng lượng tái tạo mở đường xóa bỏ nguồn phát sinh khí mê-tan
Tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà
Chuyển đổi năng lượng sạch vì sự sống của miền Trung


