Việt Nam hưởng ứng Ngày Tránh thai Thế giới 2025: Chung tay nâng cao chất lượng dân số

Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số, khẳng định thanh thiếu niên cần có trách nhiệm trong quan hệ tình dục an toàn và chủ động thực hiện biện pháp tránh thai để ngăn ngừa mang thai ngoài ý muốn. Ông nhấn mạnh, Nghị quyết số 21-NQ/TW của Trung ương đã chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển, song điều đó không đồng nghĩa với việc bỏ qua kế hoạch hóa gia đình, mà tiếp tục bảo đảm mọi phụ nữ có nhu cầu đều được tiếp cận dịch vụ thuận tiện, an toàn.

Cục Dân số bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp từ các bộ, ngành, địa phương, tổ chức quốc tế và đối tác phát triển để giúp người dân tiếp cận đầy đủ biện pháp tránh thai. Việc này góp phần giảm mang thai ngoài ý muốn, giảm phá thai không an toàn, phòng ngừa vô sinh, giảm tử vong mẹ và trẻ em, qua đó nâng cao chất lượng dân số, hướng tới một xã hội phát triển bền vững.

Tại sự kiện, ông James Alexander, Phó Tổng Giám đốc Bayer Việt Nam, cho biết năm 2025 đánh dấu 65 năm ra đời viên thuốc tránh thai – bước ngoặt lịch sử giúp phụ nữ trên toàn thế giới có quyền tự chủ trong kiểm soát sinh sản. Bayer Việt Nam cam kết tiếp tục đồng hành trong các chương trình nâng cao kiến thức, nhận thức về chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình.

Theo thống kê toàn cầu, trong ba thập kỷ qua, số phụ nữ sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại đã tăng gấp đôi. Năm 2024, tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình, có khoảng 380 triệu người sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại, giúp ngăn ngừa hơn 143 triệu ca mang thai ngoài ý muốn, 29 triệu ca phá thai không an toàn và khoảng 144.000 ca tử vong mẹ. Tuy nhiên, Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo vẫn còn 164 triệu người có nhu cầu nhưng chưa được đáp ứng.

Tại Việt Nam, công tác kế hoạch hóa gia đình đạt nhiều kết quả tích cực, tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai duy trì ở mức cao, dịch vụ ngày càng tiếp cận gần hơn với người dân, nhất là khu vực nông thôn. Song, nước ta cũng đang đối mặt những thách thức mới: tuổi quan hệ tình dục lần đầu giảm, trong khi tuổi kết hôn lần đầu tăng; tỷ lệ nhu cầu chưa được đáp ứng về tránh thai ở nhóm chưa kết hôn hoặc không chung sống lên tới 40,7% (năm 2021).

Đáng lo ngại hơn, tình trạng tảo hôn và mang thai ở tuổi vị thành niên vẫn phổ biến, tập trung tại các vùng nông thôn, trung du, miền núi phía Bắc và trong một số dân tộc thiểu số. Tỷ lệ phụ nữ từ 20–24 tuổi từng sinh con trước tuổi 18 vẫn cao, phản ánh khoảng cách lớn giữa các nhóm dân cư.

Trước thực trạng đó, Cục Dân số đề nghị Chi cục Dân số và Phòng Dân số các địa phương tham mưu Sở Y tế triển khai đồng bộ giải pháp, trong đó ưu tiên bảo đảm mọi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ được tiếp cận thông tin và dịch vụ tránh thai an toàn, hiệu quả, chú trọng nhóm thanh thiếu niên. Đồng thời, cần đẩy mạnh truyền thông, tư vấn phù hợp với môi trường học tập, làm việc của giới trẻ; đổi mới giáo dục dân số, triển khai mô hình giảm tảo hôn và giảm mang thai ở tuổi vị thành niên.

Cục Dân số bày tỏ lời cảm ơn sự đồng hành của các cơ quan, đoàn thể, tổ chức quốc tế và đối tác phát triển trong việc hỗ trợ nhu cầu kế hoạch hóa gia đình. Đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu Chiến lược Dân số đến năm 2030, xây dựng một xã hội phát triển toàn diện, chất lượng dân số ngày càng được nâng cao.

Ngày Tránh thai Thế giới 26/9 không chỉ là dịp nhắc nhở về tầm quan trọng của kế hoạch hóa gia đình, mà còn khẳng định quyền được chăm sóc sức khỏe sinh sản, quyền được lựa chọn và quyền sống khỏe mạnh của mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ là những người giữ vai trò quyết định đối với tương lai đất nước.