Australia: Khói cháy rừng ảnh hưởng lớn tới sức khỏe con người

Những cuộc gọi khẩn cấp, xe cứu thương và phòng cấp cứu tại bệnh viện đã tăng đáng kể hoạt động thời gian gần đây. Một số cơ quan chính quyền thậm chí đã phải đóng cửa. Hàng loạt siêu thị, cửa hàng không còn mặt nạ phòng khói để bán và chính quyền gần đây đã bắt đầu phân phát khẩu trang tới những người đặc biệt dễ bị tổn thương như phụ nữ mang thai, người già, người mắc bệnh tim và bệnh phổi.

Một phụ nữ đeo khẩu trang ngồi gần Nhà hát Opera Sydney ngày 8/1.

Một câu hỏi đặt ra trước tình trạng cháy rừng nghiêm trọng nhất trong lịch sử Australia kéo dài từ năm ngoái tới nay là: Sức khỏe của người dân sẽ bị ảnh hưởng như thế nào về lâu dài khi họ phải tiếp xúc quá nhiều với khói.

Theo các nhà nghiên cứu, khói cháy rừng không chỉ ảnh hưởng tới da và mắt người, nó còn đi vào tâm trí, ám ảnh suy nghĩ của họ, gây tác động tới sức khỏe tinh thần. Đây là nghiên cứu tại Victoria sau thảm họa cháy rừng "Ngày thứ 7 Đen tối" hồi năm 2009.

Các vụ cháy năm 2009 khiến bang Victoria bị cô lập, nhưng những đám cháy hiện nay xảy ra trên cả nước, gần những thành phố lớn nhất của Australia. "Khói thậm chí còn lan tới cả những nơi không có cháy", nhà tâm lý học lâm sàng tại Đại học RMIT ở Melbourne, cho hay. "Chất lượng không khí ở Sydney thực sự tồi tệ. Tôi nghĩ tác động về sức khỏe tinh thần và thể chất sẽ rất khủng khiếp trong những tháng tới".

Ở Australia, khói ảnh hưởng tới các thành phố theo những cách không ai ngờ tới. Tại một bệnh viện công của Canberra, các nhân viên phải đóng hết cửa nhằm ngăn khói lọt vào hành lang và phòng bệnh, bác sĩ trực phòng cấp cứu David Caldicott cho biết. Một số y tá phải đeo mặt nạ dưỡng khí và khói đã làm nhiều máy chụp cộng hưởng từ MRI tê liệt.

Tại bang New South Wales, nơi có thành phố Sydney, giới chức y tế cho hay số người được chuyển tới phòng cấp cứu vì bệnh hen suyễn và các vấn đề hô hấp đã tăng 34% từ ngày 30/12 đến 5/1 so với cùng kỳ năm ngoái. Số cuộc gọi cấp cứu vì vấn đề hô hấp cũng cao, khoảng 2.500 cuộc so với mức trung bình 5 năm là 1.900. Số ca nhập viện tăng lên trên 430, trong khi mức trung bình 5 năm là 361.

4 trong 5 trung tâm dân số lớn nhất Australia đang chịu tác động nặng nề từ cháy rừng. Ít nhất 25 người đã thiệt mạng, gần 2.000 ngôi nhà bị phá hủy và hơn 5,6 triệu hecta rừng bị thiêu rụi. Khói được sinh ra nhiều tới mức nó đã lan tới Nam Mỹ.

Cháy rừng là nguyên nhân chính gây ra các cơn hen suyễn, Bruce Thompson, trưởng khoa Khoa học Sức khỏe tại Đại học Công nghệ Swinburne ở Melbourne, lưu ý. "Đây là vấn đề sức khỏe rất nghiêm trọng", ông nói.

Các hạt bụi mịn kích thước 5 micromet sẽ "bám vào mũi bạn, khiến bạn bị sổ mũi kèm ngứa mắt khi thức dậy", Thompson cho biết. "Những hạt mịn kích cỡ 2,5 micromet hay PM 2.5 còn đáng sợ hơn. Chúng có thể đi tới tận cùng phổi. Chúng tôi từng chứng kiến một vụ cháy mỏ than và rồi 4 năm sau, phổi của những đứa trẻ sống gần nơi cháy bị suy yếu rất nhiều.

Theo Thompson, phổi đang phát triển ở trẻ em có thể bị tổn thương vĩnh viễn ở các mức độ khác nhau. "Lá phổi sẽ bị viêm và khiến bạn ho", Thompson nói. "Phổi rất tệ trong khâu tự chữa lành. Nó sẽ cố loại bỏ các hạt mịn bằng cách khiến bạn ho, nhưng điều này sẽ tạo ra mô sẹo và bạn không muốn có sẹo trong phổi mình bởi nó làm giảm hiệu quả hoạt động của phổi".

Fay Johnston, giáo sư sức khỏe môi trường tại Viện Nghiên cứu Y học thuộc Đại học Tasmania, cho rằng hầu hết những người tiếp xúc với khói sẽ không bị tổn hại nếu những đám cháy sớm tắt.

Tuy nhiên, mùa mưa ở Australia sẽ không bắt đầu trước tháng hai. Như nhiều nhà nghiên cứu khác, Johnston lo ngại về những tác động khó lường đối với người già và người mắc bệnh hen suyễn nếu hỏa hoạn tiếp tục kéo dài. "Chúng ta thực sự không thể biết di chứng lâu dài của nó là gì", bà nói./.

Linh Đức