Biến chứng do sốt ở người già

(Suckhoemoitruong.com.vn) - Sốt là một triệu chứng thông thường ở người cao tuổi, thường không rõ rệt, không tương xứng với bệnh lý đang có trong cơ thể người bệnh.

Biểu hiện sốt khi nào?

Sốt là một triệu chứng thông thường ở người cao tuổi, thường không rõ rệt, không tương xứng với bệnh lý đang có trong cơ thể người bệnh. Có rất nhiều nguyên nhân gây sốt ở người cao tuổi. Theo thống kê có khoảng 10% các trường hợp không tìm được nguyên nhân do tuổi cao khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt ở người cao tuổi kém, hệ thống miễn dịch suy giảm nên dễ có phản ứng khi có sự xâm nhập của vi trùng, virut thậm chí với thời tiết.

Mặt khác mắc các bệnh cảm cúm thông thường cũng có thể gây sốt đối với người cao tuổi nhưng do thói quen chủ quan, ít chú ý nên khiến các triệu chứng của bệnh lý kèm theo thường trầm trọng. Vì vậy, nếu tình trạng người cao tuổi sốt trên 38 độ C và kéo dài từ 1 - 3 tuần lễ thì được coi là sốt kéo dài.

Theo thống kê có khoảng 40% người cao tuổi sốt do bệnh lý nhiễm trùng, nhiễm khuẩn trong đó kể đến là viêm phế quản, viêm phổi, viêm đường tiểu, viêm hay áp xe gan mật…; lao phổi, lao thận - niệu, lao xương sống… sốt rét. Khoảng 30% do một số bệnh ác tính trong đó ung thư hệ tạo huyết; ung thư gan, thận, ruột, phổi, tụy, dạ dày…khoảng 15% do bệnh hệ thống (thấp khớp, lupút ban đỏ…).

Nhiều biến chứng do sốt

Khi người cao tuổi bị sốt cao thường xuất hiện các tai biến như: rối loạn ý thức như lơ mơ, mê sảng, tiểu không tự chủ hay làm nặng thêm các bệnh tim mạch, huyết áp, đái tháo đường… và thời gian điều trị sẽ kéo dài và gây tốn kém thậm chí còn nguy hiểm đến tính mạng.

Ở mức độ nhẹ, sốt có thể gây nhức đầu, chóng mặt, tâm trí suy kém, nếu nặng thì sẽ bị rối loạn ý thức, mê sảng, co giật, tiểu không tự chủ… do cơ thể người cao tuổi khi có sự biến động về nhiệt độ thì sự điều nhiệt cũng thay đổi dù với những nguyên nhân thông thường như cảm nhiễm thật nhẹ cũng làm nhiệt độ tăng cao đột ngột có khi ảnh hưởng lên hệ thần kinh.

Ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, sốt sẽ làm cho ăn kém hơn, chán ăn, nôn, đau bụng, lưỡi đắng và đóng rêu trắng… Người già bị sốt cũng có tình trạng nước tiểu ít, nóng, nước tiểu đậm màu, có khi dẫn đến tình trạng tiểu khó, tình trạng thở nhanh, ho, khó thở…

Nếu ở hệ tim mạch, sốt làm tim đập nhanh, mạnh hơn có thể là huyết áp tăng cao hơn, tình trạng thiếu máu cục bộ cơ tim có thể nặng hơn, có thể có rối loạn nhịp tim,… biến chứng tim mạch rất hay xảy ra làm người cao tuổi bị sốt cao đột ngột.

Xử trí hạ sốt tại nhà như thế nào?

Sốt nhẹ là khi nhiệt độ từ 37,6^oC đến 37,9^oC, gọi là sốt vừa khi nhiệt độ từ 38^oC đến 38,9^oC, gọi là sốt cao khi nhiệt độ từ 39^oC trở lên. Tuy nhiên, người cao tuổi xuất hiện những triệu chứng sốt nhẹ phải hạ nhiệt ngay để tránh những biến chứng nguy hiểm.

Khi đó, cần lau mát ngay lập tức. Đây là phương cách hạ sốt hữu hiệu, dễ thực hiện và ít tốn kém đồng thời mang lại hiệu quả rất tốt. Cách làm như sau: Dùng khăn tay nhúng vào chậu nước lạnh, vắt ráo nước đắp lên những vùng trán, hai bên hố nách… Vì khi chườm mát những vị trí đó thì việc hạ nhiệt sẽ nhanh có tác dụng hơn vì thế sốt sẽ mau hạ hơn, thỉnh thoảng cho bệnh nhân nằm nghiêng để lau vùng lưng. Lưu ý không chườm nước đá.

Hạn chế đắp khăn lên vùng ngực hoặc sau lưng vì khi đã hạ được sốt thì người bệnh sẽ dễ bị ho. Thường xuyên trở khăn, khi bệnh nhân có cảm giác dễ chịu hơn, trong người bớt bứt rứt thì nên kiểm tra lại nhiệt độ và mỗi lần kiểm tra nên lau khô nhẹ hố nách.

Khi người cao tuổi bị sốt cần được theo dõi, xử trí đúng.

Khoảng 10 - 15 phút mới cặp lại nhiệt độ để tránh nhầm lẫn tưởng là sốt đã hạ do khăn lạnh làm giảm nhiệt độ da tại chỗ nhưng nhiệt độ cơ thể vẫn còn cao. Không nên đắp chăn, không được mặc nhiều áo hoặc mặc áo ấm vì càng làm cho nhiệt độ trong người tăng cao. Việc hạ sốt chỉ mang tính chất tạm thời. Sau khi nhiệt độ đã hạ nên đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế để được khám và được làm một số xét nghiệm cần thiết để tìm ra nguyên nhân của sốt và được điều trị tốt hơn.

Lời khuyên của bác sĩ

Sốt ở người cao tuổi cũng có thể là một biểu hiện bất thường cần được hết sức quan tâm chăm sóc. Chính vì vậy, ngoài việc theo dõi, xử trí để hạ sốt thì chế độ ăn uống đối với người cao tuổi lúc sốt là vô cùng quan trọng. Không nên ép bệnh nhân ăn nhiều, cho ăn những thức ăn lỏng, dễ tiêu, đồng thời nên cho uống nhiều nước, có thể là nước trái cây như: nước cam, nước chanh…

Sau khi nhiệt độ đã hạ, cần đưa người thân của mình đến cơ sở y tế gần nhà để được khám bệnh và được làm một số xét nghiệm cần thiết để tìm ra nguyên nhân của sốt và được điều trị tốt hơn.

Theo ThS.BS Phan Hữu - Sức khỏe và Đời sống