Hành trình khởi nghiệp của sinh viên Y Dược Cần Thơ

Dự án muối thực vật "SaCoHy" đạt giải nhì cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng Khởi nghiệp lần thứ VI do Bộ Giáo dục tổ chức

Từ dược liệu bản địa đến hành trình khởi nghiệp

Trong buổi học thực hành bào chế tại Khoa Dược, phòng thí nghiệm luôn tấp nập tiếng máy móc, tiếng trao đổi nhóm. Nhóm của sinh viên Trần Nguyễn Minh Tâm, lớp Dược K47, Khoa Dược, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ đang miệt mài chuẩn bị các nguyên liệu và thiết bị cho bào chế dạng viên nén một bước quan trọng trong học phần bào chế.

“Công việc không nặng nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ, vì chúng em phải chuẩn bị nguyên liệu cho khoảng 48 bạn trong lớp, đồng thời bảo đảm sự đồng nhất của từng viên,” Minh Tâm chia sẻ, mỗi sai số dù nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng của cả mẻ sản phẩm. Không chỉ làm quen với quy trình kỹ thuật, sinh viên còn phải học cách xử lý lượng nguyên liệu lớn, đối mặt với tình trạng bụi, thời gian kéo dài và yêu cầu phối hợp nhịp nhàng giữa các thành viên.

Sinh viên Trần Nguyễn Minh Tâm (bìa trái) cùng với nhóm tham gia và đạt giải cuộc thi ngày hôi khởi nghiệp quốc gia năm 2023.

Nhóm của Tâm chia nhau công việc, mỗi người phụ trách một khâu. “Chúng em chia sẻ công việc với nhau, ai mạnh phần nào thì hỗ trợ phần đó. Quan trọng nhất là giao tiếp để không bị lệch quy trình,” Minh Tâm kể.

Từ những buổi thực hành, sinh viên hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của kiểm soát từng giai đoạn, tuân thủ tiêu chuẩn xử lý nguyên liệu đầu vào, cũng như cách vận dụng kiến thức lý thuyết vào tình huống thực tế. Theo Tâm, nhóm có thể áp dụng khoảng 80–90% lý thuyết vào thực hành, phần còn lại phụ thuộc vào kinh nghiệm, khả năng xử lý tình huống và sự hướng dẫn của giảng viên.

Trong bào chế, sai sót là điều không thể tránh khỏi. Minh Tâm thẳng thắn nhìn nhận: “Điều quan trọng không phải là tránh sai sót tuyệt đối, mà là biết đánh giá, phân loại nguyên nhân và sửa đúng chỗ.” Nhóm thường họp nội bộ, phân tích nguyên nhân từ cao xuống thấp; nếu không tìm ra được hướng xử lý, các bạn sẽ trình bày với giảng viên để nhận hướng dẫn. Cách làm này giúp sinh viên rèn kỹ năng kiểm soát chất lượng, quản lý quy trình và tư duy cải tiến sản phẩm những năng lực cốt lõi khi làm việc trong ngành sản xuất dược phẩm.

Chiến thắng của “SayBye Film” tại STARTUP FIRST 2025 là minh chứng cho tinh thần năng động, sáng tạo và khả năng nắm bắt công nghệ mới của sinh viên Trường Đại học Y Dược Cần Thơ. Không dừng lại ở quá trình học, các sinh viên khoa Dược đã chọn con đường khởi nghiệp bằng những sản phẩm được ứng dụng công nghệ còn khá mới tại Việt Nam.

Dự án “SayBye Film”, sản phẩm film ngậm hỗ trợ giải rượu với công nghệ bào chế đột phá do nhóm sinh viên Trường Đại học Y Dược Cần Thơ thực hiện, đã xuất sắc giành Giải Nhất tại Vòng Chung kết Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo 2025 – STARTUP FIRST 2025”. Dự án không chỉ được Ban giám khảo đánh giá cao về tính sáng tạo và tiềm năng thương mại hóa, mà còn mở ra hướng đi mới cho các sản phẩm chăm sóc sức khỏe tiện lợi, đáp ứng nhu cầu thiết thực trong bối cảnh mức tiêu thụ rượu bia tại Việt Nam ngày càng tăng.

Cùng với đó, sản phẩm kẹo dược liệu “Herb-V”, sản phẩm từ ý tưởng sáng tạo của 5 thành viên, mỗi người đề xuất một loại dược liệu quen thuộc của Việt Nam. Theo Minh Tâm, “Kẹo không chỉ để ăn cho vui, mà còn giúp hỗ trợ sức khỏe. Nhóm muốn biến nguồn dược liệu phong phú của Việt Nam thành sản phẩm gần gũi, dễ sử dụng và đáng tin cậy.”

Nhóm đặt mục tiêu hoàn thiện sản phẩm, cải tiến hương vị, nghiên cứu thêm các tác dụng hỗ trợ sức khỏe từ nhiều nguồn dược liệu khác nhau và hướng tới tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng. Minh Tâm chia sẻ: “Sản phẩm này là hành trình học hỏi và trưởng thành của cả nhóm. Tụi em mong nó đến gần hơn với người tiêu dùng và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng”.

Sản phẩm của sự sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp

Sinh viên Dương Quách Mẫn Nghi, thành viên trong nhóm chia sẻ, công đoạn chuẩn bị tá dược, và đảm bảo độ đồng nhất giữa các viên là thử thách không nhỏ. “Chuẩn bị nguyên liệu cho khoảng 48 bạn, lại phải bảo đảm tất cả viên đạt tiêu chuẩn, nên đòi hỏi rất nhiều kiên nhẫn và cẩn thận,” Nghi nói. Mỗi sai lệch trong khối lượng, kích thước hay màu sắc đều có thể làm cả mẻ phải làm lại từ đầu.

Theo Nghi, các buổi thực hành giúp sinh viên tiếp cận toàn diện các yếu tố kỹ thuật, quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và nguyên liệu đầu vào. Từ lý thuyết đến thực hành là một khoảng cách lớn, nhưng khoảng cách đó được thu hẹp dần qua từng buổi thực nghiệm. Nhóm cũng học cách xử lý sai sót bằng phương pháp khoa học phân loại, phân tích nguyên nhân, thảo luận nhóm và xin ý kiến giảng viên khi cần thiết. “Nhờ vậy, tụi em tự tin hơn trong việc quản lý quy trình và phát hiện lỗi kỹ thuật,” Nghi cho biết.

Mẫn Nghi chia sẻ, dự án “SayBye Film” đã góp phần tiếp thêm năng lượng cho phong trào khởi nghiệp trong giới trẻ, đóng góp một dự án tiềm năng vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố Cần Thơ. Đây là bước khởi đầu quan trọng, mở ra kỳ vọng về những sản phẩm dược phẩm công nghệ cao “made in Cần Thơ” trong tương lai.

Dự án "SayBye Film" đạt giải nhất cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng Khởi nghiệp sáng tạo năm 2025 do Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ tổ chức.

Cùng với đó, nhóm đã cho ra mắt sản phẩm kẹo ngậm “Herb-V” được nghiên cứu dựa trên các nguồn nông sản quen thuộc trong dân gian. Dược liệu được lựa chọn không chỉ vì công dụng mà còn vì mong muốn tạo thêm nguồn thu nhập cho nông dân địa phương. Sản phẩm gồm 5 thành phần, mỗi thành phần đều có công dụng nhất định đối với sức khỏe. Nghi cho biết: “Chúng em tận dụng các bài thuốc dân gian để tạo ra viên kẹo có giá trị cụ thể, chứ không chỉ đơn thuần là món ăn vặt”.

Dự án kẹo ngậm “Herb-V” tham gia cuộc thi Sinh viên Trường Đại học Y dược Cần Thơ với ý tưởng khởi nghiệp” lần IV năm 2025.

Quá trình sản xuất viên kẹo gặp không ít thách thức giữ lại hàm lượng dưỡng chất tự nhiên, tạo viên đẹp và đồng nhất, kiểm soát độ ẩm, độ rã và tính ổn định của sản phẩm. Nhóm phải thử nghiệm nhiều lần, thay đổi công thức, điều chỉnh tỉ lệ, và luôn tham khảo ý kiến giảng viên. Nghi kể, “Mỗi lần gặp khó, nhóm họp ngay để phân tích nguyên nhân. Thầy cô cũng luôn đồng hành, chỉ dẫn tận tình. Nhờ đó, mỗi lần thất bại đều trở thành một bài học quý.”

Thành công của sinh viên là hạnh phúc của thầy cô

PGS.TS Huỳnh Thị Mỹ Duyên, Trưởng bộ môn Hóa dược – Dược liệu – Bào chế, Khoa Dược, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ cho biết, sinh viên ngành Dược hiện có điều kiện thuận lợi hơn nhiều so với thế hệ trước. Hiện nay, nhà Trường đầu tư kinh phí, trang thiết bị để sinh viên triển khai nghiên cứu khoa học. Các giảng viên luôn khuyến khích sinh viên sáng tạo, xây dựng ý tưởng có tính ứng dụng, kinh tế hoặc giá trị cộng đồng.

“Sinh viên năm cuối được khuyến khích nghiên cứu sản phẩm của riêng mình, giảng viên chỉ giữ vai trò hướng dẫn và đánh giá. Nếu sản phẩm có tính ứng dụng, nhà Trường và thầy cô sẽ hỗ trợ tối đa để phát triển,” PGS.TS Duyên cho biết.

PGS.TS Huỳnh Thị Mỹ Duyên đang truyền tải kiến thức cho sinh viên.

Nhiều đề tài của sinh viên đã tạo được dấu ấn thời gian qua. Cụ thể như: Muối thực vật SaCoHy chiết hoàn toàn 100% từ cây Ô rô, loại cây dại ở Cà Mau. Màng film ngậm giải rượu, đạt giải Nhất cuộc thi Khởi nghiệp sáng tạo TP. Cần Thơ 2025.

Theo PGS.TS Duyên, quá trình nghiên cứu một sản phẩm có nguồn gốc từ dược liệu không hề đơn giản. Để tạo ra một viên kẹo, sinh viên phải xác định, khả năng chứa hoạt chất, phương pháp chiết xuất hiệu quả, cách bào chế và bảo quản. Với tân dược, yêu cầu còn khắt khe hơn, nghiên cứu tương tác thành phần, điều chỉnh giải phóng hoạt chất, theo dõi mẫu liên tục suốt 24 giờ.

“Thành công của các em đến từ sự tự chủ và chăm chỉ. Các em đọc rất nhiều tài liệu, thử nghiệm thực tế, thất bại nhiều lần nhưng không bỏ cuộc,” PGS.TS Duyên chia sẻ, mong muốn lớn nhất hiện nay được hỗ trợ thêm kinh phí, trang thiết bị và cơ chế liên kết doanh nghiệp, sinh viên và giảng viên sẽ còn làm được nhiều hơn nữa, đặc biệt trong mảng sản phẩm từ dược liệu bản địa.

Với sự hỗ trợ của nhà Trường, sự nhiệt huyết của thầy cô giáo và tinh thần sáng tạo của sinh viên, những sản phẩm như kẹo dược liệu “Herb-V”; Film ngậm" SayBye" hỗ trợ giải rượu, tạo cảm giác tỉnh táo hay muối thực vật "SaCoHy" cho thấy những ý tưởng khởi nghiệp của sinh viên Dược, Trường Đại học Y Dược Cần Thơ trong việc khai thác dược liệu bản địa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân ở khu vực nông thôn.

Sự thành công của dự án muối thực vật "SaCoHy" góp phần giảm gánh nặng bệnh tật xã hội trong đó bệnh cao huyết áp là bệnh phổ biến hiện nay, từ đó giúp giảm chi phí quốc gia cho vấn đề chăm sóc sức khỏe cho người dân. Việc tận dụng nguồn nguyên liệu vùng ngập mặn để sản xuất muối vừa có tác động tích cực trong việc giảm xâm nhập mặn đồng thời tạo việc làm và tăng thêm thu nhập cho người dân địa phương.

Dự án muối thực vật "SaCoHy".

Dự án “SayBye Film” với mục tiêu phấn đấu trong năm 2025 doanh thu vượt 200 triệu đồng, mở rộng hệ thống phân phối trên toàn quốc; năm 2026 phấn đấu đạt doanh thu trên 1 tỷ đồng và đến năm 2027, hướng tới mốc 3 tỷ đồng/năm, đồng thời đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại ASEAN, tìm kiếm cơ hội xuất khẩu. Nhóm sinh viên ngành Dược học Trường Đại học Y Dược Cần Thơ đang kỳ vọng có thể tiếp cận các nhà đầu tư và các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo để hiện thực hóa tham vọng đưa “SayBye Film” trở thành sản phẩm giải rượu thế hệ mới của Việt Nam.

Dự án “SayBye Film” đã góp phần tiếp thêm năng lượng cho phong trào khởi nghiệp trong giới trẻ.

Cùng với đó kẹo dược liệu “Herb-V” hướng tới tạo sản phẩm tiện lợi, chăm sóc sức khỏe tự nhiên và nâng cao giá trị nông sản nội địa. Với nguồn nguyên liệu sẵn có, giá thành hợp lý và quy trình khả thi, sản phẩm có thể cạnh tranh trong nước và hướng tới thị trường quốc tế. Đồng thời, Herb-V tạo đầu ra ổn định cho nông dân, phản ánh tinh thần khởi nghiệp sáng tạo của sinh viên và hướng tới xây dựng thương hiệu bền vững, tự hào giới thiệu tinh thần Việt Nam ra thế giới.

Kẹo dược liệu “Herb-V” hướng tới tạo sản phẩm tiện lợi, chăm sóc sức khỏe.