Cảnh báo bệnh xoắn khuẩn vàng da gây suy thận nặng tại vùng ngập lụt

Bệnh nhân TVĐ (sinh năm 1971, Yên Bái) được Bệnh viện Đa khoa Yên Bái chuyển đến khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng nhiễm khuẩn huyết không xác định, suy gan, suy thận nặng, an thần, thở máy, duy trì các thuốc vận mạch.

Bệnh nhân có tiền sử bị gút mạn, phát hiện cách đây 2 năm. Khoảng 9 tháng trước, bệnh nhân kiểm tra sức khỏe tại nơi làm việc và phát hiện men gan cao, chưa phát hiện xơ gan.

Vừa qua, gia đình bệnh nhân sống trong vùng bão lũ, toàn bộ nhà bị ngập. Trong quá trình dọn dẹp phòng chống lũ, bệnh nhân có tiếp xúc nhiều với nước, bùn đất. Cách thời gian vào viện khoảng 1 tuần, bệnh nhân có biểu hiện đau mỏi cơ toàn thân.

Ngày 20/9, bệnh nhân xuất hiện sốt rét, run, không rõ nhiệt độ, đau mỏi cơ vùng chân nhiều hơn, đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày, kèm đau vùng bắp chân 2 bên.

Ngày 23/9, bệnh nhân đi khám và phát hiện tình trạng suy thận. Ngày 24/9, bệnh nhân nhập Bệnh viện Đa khoa Yên Bái trong tình trạng bệnh tiến triển nặng hơn, sốt, đại tiện phân lỏng, tụt huyết áp, suy hô hấp, ý thức giảm. Bệnh nhân được đặt nội khí quản và chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tại đây, bệnh nhân được chẩn đoán bị nhiễm khuẩn huyết có sốc, theo dõi do Leptospira (bệnh xoắn khuẩn vàng da), viêm phổi, viêm tụy cấp, suy thận cấp, gút, xơ gan. Sau 4 ngày nhập viện, được làm xét nghiệm tầm soát, xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm máu, cấy máu bệnh nhân có kết quả đương tính với Leptospira.

Sau 9 ngày điều trị, hiện tại sức khoẻ của bệnh đã cải thiện rõ rệt, không phải duy trì thuốc vận mạch, không phải thở ô xy, chức năng gan thận đã tiến triển. Bệnh nhân có thể ra viện trong tuần tới.

Ngoài trường hợp bệnh nhân Đ, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng tiếp nhận 5 người (ở Thái Nguyên) trong tình trạng sốt, mệt mỏi.

5 người có quan hệ huyết thống (gồm 2 vợ, chồng, con và hai cháu). Trong đó, vợ, con và 2 cháu điều trị tại Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, còn người chồng (bệnh nhân NVC, 48 tuổi) phải nhập khoa Cấp cứu do diễn biến nặng, men gan tăng cao, suy thận cấp và giảm tiểu cầu.

Khoảng 4 ngày sau trận lũ lịch sử do bão Yagi gây ra tại các tỉnh phía Bắc, bệnh nhân NVC bắt đầu xuất hiện các triệu chứng sốt cao không rõ nguyên nhân, kèm mệt mỏi, khó thở, bụng chướng căng và đau vùng mạn sườn phải. Bệnh nhân tiểu ít, tình trạng sức khỏe ngày càng kém.

Bệnh nhân tự mua thuốc hạ sốt sử dụng nhưng các triệu chứng không thuyên giảm. Bệnh nhân đến cơ sở y tế địa phương thăm khám và được chuyển đến Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Theo lời kể của người thân, gia đình bệnh nhân sinh sống trong căn nhà cấp 4 tại vùng ngập nặng của Đồng Bẩm, Thái Nguyên. Trận lũ khiến nước ngập sâu tới 1,8 mét, gia đình phải sinh hoạt trong điều kiện nước lũ ô nhiễm. Đồ dùng trong nhà đều ngập trong nước, chuồng trại chăn nuôi cũng chịu ảnh hưởng nặng nề.

Dựa trên yếu tố dịch tễ, đặc biệt việc sống trong môi trường ngập lụt lâu ngày và tiếp xúc trực tiếp với nước lũ, các bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân NVC và 4 thành viên trong gia đình cùng mắc bệnh xoắn khuẩn vàng da (Leptospira).

Bệnh xoắn khuẩn vàng da (Leptospira) lan theo nước lũ

Cách phòng bệnh xoắn khuẩn vàng da

ThS.BS Phạm Thanh Bằng, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết, bệnh xoắn khuẩn vàng da là bệnh truyền nhiễm cấp tính do các xoắn khuẩn thuộc họ Leptospiraceae gây ra.

Leptospira thâm nhập vào cơ thể người qua những vết xước ở da, niêm mạc khi tiếp xúc với nước bị nhiễm khuẩn (đồng ruộng, ao, hồ, vũng nước đọng). Thậm chí nếu tiếp xúc lâu với môi trường nhiễm khuẩn, vi khuẩn có thể xâm nhập trực tiếp qua da, niêm mạc lành.

Bệnh hay gặp vào mùa mưa do xoắn khuẩn lan theo dòng nước. Trận lũ lụt do bão Yagi vừa qua tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát tán của vi khuẩn Leptospira, đặc biệt tại các vùng chăn nuôi lợn, nơi hệ thống vệ sinh không đảm bảo.

Ở Việt Nam, bệnh Leptospira vẫn xuất hiện tản phát, đặc biệt tại các vùng lụt lội, lũ. Dù đã giảm đáng kể so với những thập kỷ trước đây nhưng bệnh vẫn là mối đe dọa sức khỏe đối với những người tiếp xúc trực tiếp với môi trường nước lũ, nhất là các khu vực chăn nuôi gia súc.

Bệnh Leptospira có thể điều trị bằng kháng sinh nếu phát hiện sớm, nhưng với tình trạng của bệnh nhân NVC, việc theo dõi diễn biến bệnh là vô cùng quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.

Để phòng ngừa bệnh Leptospira, BS Bằng khuyến cáo, các chuồng trại chăn nuôi súc vật, lò mổ… phải cao ráo, dễ thoát nước, thường xuyên được cọ rửa sạch sẽ và khử trùng tẩy uế.

Tại các cơ sở chăn nuôi súc vật, các lò mổ, bể bơi… cần phải kiểm tra thường xuyên hoặc định kỳ các chất thải để xử lý kịp thời phòng chống chuột và vệ sinh môi trường.

Những người làm việc trong môi trường nước lũ hoặc chuồng trại cần trang bị đầy đủ quần áo bảo hộ, ủng, găng tay để giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm.