Công tác đảm bảo vệ sinh môi trường trong lĩnh vực y tế: Dấu hỏi từ việc xử lý rác thải nguy hại ở Bệnh viện Đa khoa tỉnh Yên Bái

Thực trạng quản lý chất thải nguy hại còn nhiều lo ngại

Trong những năm gần đây, ô nhiễm môi trường sống có xu hướng gia tăng trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa, gây ảnh hưởng xấu tới sức khoẻ con người. Bên cạnh đó, xã hội ngày càng phát triển, đời sống người dân ngày càng cải thiện, nhu cầu khám và điều trị bệnh ngày càng cao hơn. Điều này dẫn đến các chất thải phát sinh từ các cơ sở y tế bao gồm chất thải từ khám, chữa bệnh, sinh hoạt của bệnh nhân và người nhà bệnh nhân ngày càng gia tăng.

Việt Nam có khoảng 1.531 bệnh viện, trong đó hơn 86% là bệnh viện công và gần 14% là bệnh viên tư, chủ yếu tập trung ở các khu vực đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng. 1.318 bệnh viện công được quản lý theo hệ thống phân cấp, được phân loại theo tuyến trung ương, tuyến tỉnh và tuyến huyện hoặc tuyến xã. Theo Cục Quản lý môi trường y tế, năm 2018, Việt Nam có trên 13.547 cơ sở y tế y tế bao gồm các bệnh viện từ tuyến trung ương (TW) đến tuyến tỉnh, huyện và các bệnh viện tư nhân, các cơ sở y tế dự phòng. Theo Báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia, các bệnh viện và cơ sở y tế này làm phát sinh khoảng 600 tấn CTRYT/ngày, mức độ gia tăng khoảng 7,6%/năm và năm 2020 là khoảng 800 tấn/ngày. Theo Bộ Y tế, chất thải rắn y tế bao gồm chất thải y tế thông thường và chất thải y tế nguy hại; trong đó chất thải y tế thông thường chiếm khoảng 80-90%, 10-20% là chất thải y tế nguy hại bao gồm chất thải lây nhiễm và chất thải nguy hại không lây nhiễm.

Tuy nhiên, do sự phát triển KT-XH, quá trình đô thị hóa và sự gia tăng dân số đang diễn ra mạnh mẽ đã tạo ra áp lực lớn tới môi trường khi lượng chất thải rắn nói chung và đặc biệt chất thải nguy hại. Trong đó, quản lý, xử lý chất thải nguy hại tại các cơ sở y tế là một trong những vấn đề nổi cộm trong thời gian qua bởi việc kiểm soát, quản lý loại chất thải này còn nhiều hạn chế, dẫn đến nguy cơ gây ra tác động tiêu cực đến hệ sinh thái, môi trường sống và sức khỏe con người.

Với mục đích đưa ra những đánh giá tổng thể và toàn diện về bối cảnh phát triển KT-XH trong nước và quốc tế, thực trạng công tác quản lý chất thải nguy hại và những tồn tại, khó khăn và thách thức ở Việt Nam trong thời gian qua. Trên cơ sở đó, đề xuất kiến nghị các giải pháp tổng thể theo hướng thống nhất, nhằm mục tiêu quản lý chất thải nguy hại tốt hơn, giảm tình trạng ô nhiễm môi trường trong thời gian tới, Tòa soạn Sức khỏe và Môi trường đã tổ chức thực hiện Chuyên đề: Công tác đảm bảo vệ sinh môi trường trong lĩnh vực y tế - Thực trạng và giải pháp. Tòa soạn Sức khỏe và Môi trường đặt mục tiêu hệ thống các bài viết thuộc Chuyên đề không chỉ là tài liệu tham khảo hữu ích phục vụ công tác nghiên cứu và phổ biến thông tin cho cộng đồng, mà còn là một trong những công cụ hỗ trợ cho công tác quản lý, hoạch định chính sách quản lý chất thải nguy hại.

Trong quá trình thực hiện Chuyên đề nêu trên, Tòa soạn Sức khỏe và Môi trường đã nhận được nhiều thông tin về vấn đề xử lý chất thải nguy hại tại các cơ sở y tế.

Dấu hỏi ở Bệnh viện đa khoa tỉnh Yên Bái

Qua khảo sát thực tế, một trong các nội dung minh chứng chuyên đề là tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Yên Bái. Cụ thể, theo phản ánh của người dân, rác thải y tế tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Yên Bái đang xử lý chưa đúng quy trình. Những túi rác thải y tế này được nhân viên y tế của Bệnh viện đựng vào túi nilong màu xanh và màu vàng chất đống ở khu tập kết rác trong bệnh viện. Ghi nhận thực tế tại bệnh viện, đây là khu vực tập kết sơ sài, nước thải tử những túi rác này chảy ra ngoài bốc mùi nồng nặc, hôi thối.

Tại khu vực này, hàng ngày có xe vận chuyển rác ghi logo Công ty CP Môi trường và năng lượng Nam Thành Yên Bái vào để thu gom rác đựng trong túi nilong màu xanh. Theo quan sát, tất cả công nhân từ xe chở rác khi xuống làm việc đều không mặc quần áo bảo hộ lao động và không trang bị bao tay bảo vệ theo quy định.

Để làm rõ quy trình xử lý rác thải trên, nhóm phóng viên đã theo dấu chiếc xe lấy rác thải từ bệnh viện. Từ bệnh viện, chiếc xe trên dừng lại tại thôn Ngòi Sen, xã Văn Phú, Tp Yên Bái. Theo tìm hiểu, đây cũng là trụ sở của công ty CP Môi trường và năng lượng Nam Thành Yên Bái. Tại đây, các xe chuyên dụng chở rác đã đổ rác không qua bất kỳ công đoạn xử lý nào và máy xúc lấp ngay số rác thải vừa vận chuyển đến tại bãi rác của công ty.

Đối chiếu quy định của Bộ Y tế, rác thải đựng trong túi màu vàng là rác thải nguy hại và phải được đựng trong thùng. Tuy nhiên, tại thời điểm phóng viên ghi nhận, toàn bộ số rác thải được bọc trong túi nilon màu vàng đổ lẫn với túi màu xanh và không có thùng chứa. Đáng nói, tại khu tập kết rác thải, số công nhân không được trang bị bảo hộ lao động, dùng tay không chuyển các túi rác lên chiếc xe thùng có (BKS 18H 014. 68) để vận chuyển ra ngoài.

Với “quy trình” như đã nêu trên tại Bệnh viện đa khoa Yên Bái, dư luận đặt ra những dấu hỏi lớn về việc đảm bảo vệ sinh môi trường, an toàn cho cộng đồng trong quá trình phân loại và xử lý rác thải y tế. Điều này rất cần sự vào cuộc làm rõ của các cơ quan chức năng nhằm đảm bảo thực hiện đúng các quy định trong quản lý nguồn chất thải y tế, chất thải nguy hại.

Sức khỏe và Môi trường điện tử sẽ thông tin đến bạn đọc!

Nhóm PV Tây Bắc