Du lịch góp sức thay đổi bản làng

Bản Khun, xã Bằng Lang đẹp thơ mộng trong mùa vàng

Hai thôn Bản Khun, xã Bằng Lang và Nà Tông, xã Thượng Lâm là những đại diện của tỉnh Tuyên Quang tham gia Hội thi “Điểm đến du lịch nông thôn Việt Nam tốt nhất” năm 2026. Hội thi do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức nhằm tôn vinh những điểm đến tiêu biểu, có thế mạnh về cảnh quan, bản sắc văn hóa và khả năng tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân.

Tại thôn Bản Khun, xã Bằng Lang, du lịch đang dần trở thành một nghề mang lại thu nhập cho nhiều gia đình. Hiện có 30 hộ tham gia hoạt động du lịch, tạo việc làm cho khoảng 40–50 lao động địa phương. Trong 9 tháng đầu năm 2026, thôn đón 8.160 lượt khách, mang lại doanh thu khoảng 1,2 tỷ đồng.

Đặc biệt, Bản Khun vừa được UBND tỉnh Tuyên Quang công nhận là điểm du lịch Làng văn hóa du lịch cộng đồng. Đây là sự ghi nhận những giá trị văn hóa, cảnh quan và nỗ lực xây dựng điểm đến của người dân, đồng thời tạo thêm động lực để địa phương phát triển du lịch theo hướng bền vững.

Điều làm nên sức hút của Bản Khun không phải những công trình hiện đại hay dịch vụ cầu kỳ mà chính là vẻ đẹp bình dị của một bản làng người Tày. Du khách có thể thong thả đi giữa những đồi cọ, cánh đồng, tìm hiểu nghề làm nón hai mê, trải nghiệm công việc đồng áng và thưởng thức các món ăn truyền thống. Những sản phẩm như “Mùa đông Khun”, “Sắc vàng Bản Khun” cũng được xây dựng từ cảnh sắc thiên nhiên, mùa vụ và nhịp sống thường ngày, tạo nên nét riêng cho điểm đến.

Một góc hồ sinh thái Nà Hang thuộc địa bàn thôn Nà Tông, xã Thượng Lâm

Nếu Bản Khun hấp dẫn bởi vẻ bình dị của miền quê trung du thì Nà Tông, xã Thượng Lâm lại níu chân du khách bằng những nếp nhà sàn cổ kính của người Tày, cùng cảnh sắc sông nước, núi non hùng vĩ của vùng hồ Nà Hang.

Theo Chủ tịch UBND xã Thượng Lâm Ma Công Khâm, thôn Nà Tông hiện có 154 hộ với 698 nhân khẩu. Trong đó, 40 hộ người Tày tham gia làm du lịch cộng đồng, trực tiếp cung cấp các dịch vụ lưu trú, vận chuyển đường thủy và hướng dẫn khách tham quan. Toàn thôn có 20 hộ kinh doanh homestay, khả năng phục vụ khoảng 450 khách lưu trú, cùng 7 mô hình trải nghiệm kết hợp khám phá cảnh quan sinh thái, hoạt động nông nghiệp và tìm hiểu văn hóa bản địa. Du lịch đã mang đến cho người dân Nà Tông một hướng làm ăn mới. Thay vì chỉ trông chờ vào ruộng nương, chăn nuôi, nhiều gia đình có thêm nguồn thu từ đón khách, phục vụ ăn nghỉ, vận chuyển và trải nghiệm văn hóa. Những ngôi nhà sàn vốn gắn với đời sống sinh hoạt của người Tày nay trở thành nơi lưu trú, giúp du khách có cơ hội sống gần hơn với bản làng.

Anh Hỏa Văn Ba, chủ homestay Ba Ngân chia sẻ, điều quan trọng nhất khi làm du lịch cộng đồng là giữ được bản sắc của dân tộc mình. Từ tiếng nói, trang phục truyền thống đến những điệu hát Then và các món ăn như xôi ngũ sắc, cá suối, gà đồi..., tất cả đều là những nét riêng tạo nên sức hấp dẫn của Nà Tông. Theo anh Ba, trước đây cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, thu nhập còn nhiều khó khăn. Từ khi du lịch phát triển, bản làng đông vui hơn, nhiều gia đình có thêm việc làm, nguồn thu ổn định. Tuyên Quang có nhiều lợi thế để phát triển du lịch nông thôn, từ những bản làng người Mông, người Lô Lô trên vùng cao nguyên đá đến không gian văn hóa người Tày ở vùng chiến khu ATK Tân Trào và những bản làng ven hồ thủy điện Tuyên Quang… đều tạo được dấu ấn mạnh mẽ trong lòng du khách.

Việc Bản Khun và Nà Tông tham gia Hội thi “Điểm đến du lịch nông thôn Việt Nam tốt nhất” là dịp để những giá trị vốn có của bản làng được nhìn nhận, phát huy và chuyển hóa thành nguồn lực phát triển.